KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 30 Sayı: 1

İhracata Dayalı Büyüme Hipotezinin Test Edilmesi: Vietnam Örneği

Testing the Export-Led Growth Hypothesis: The Case of Vietnam

Müdrike Uçkaç(ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7862-3871
Harun Bal(ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0878-8253
Sayfa
29–48
Yayın Tarihi
2026-09-12
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eşbütünleşme analizi bulguları, değişkenler arasında uzun dönemli ve istikrarlı bir ilişkinin varlığını ortaya koyarken; nedensellik analizi sonuçları, Vietnam ekonomisinde ihracata dayalı büyüme hipotezinin geçerli olduğunu güçlü biçimde desteklemektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Vietnam, 1986 yılında uygulamaya koyduğu “Doi Moi” reformları ile dışa açık ve ihracata dayalı bir büyüme stratejisini benimsemiş; bu süreçte ihracat hacmini ve çeşitliliğini önemli ölçüde artırarak dünya ekonomisiyle entegrasyonunu hızlandırmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Vietnam ekonomisinde son yıllarda gözlenen dönüşüm ve performans, yalnızca ülke açısından değil, benzer kalkınma stratejilerini benimseyen ekonomiler için de önemli çıkarımlar sunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Eşbütünleşme analizi bulguları, değişkenler arasında uzun dönemli ve istikrarlı bir ilişkinin varlığını ortaya koyarken; nedensellik analizi sonuçları, Vietnam ekonomisinde ihracata dayalı büyüme hipotezinin geçerli olduğunu güçlü biçimde desteklemektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:İhracta Dayalı Büyüme Hipotezi · “Doi Moi” Reform · Vietnam

Özet

Vietnam, 1986 yılında uygulamaya koyduğu “Doi Moi” reformları ile dışa açık ve ihracata dayalı bir büyüme stratejisini benimsemiş; bu süreçte ihracat hacmini ve çeşitliliğini önemli ölçüde artırarak dünya ekonomisiyle entegrasyonunu hızlandırmıştır. Merkezi planlamadan piyasa mekanizmalarına geçiş sürecinde ihracatın ekonomik büyümenin temel itici güçlerinden biri hâline gelmesi, Vietnam ekonomisinin bu çalışmanın araştırma konusu olarak seçilmesinin temel nedenidir. Vietnam ekonomisinde son yıllarda gözlenen dönüşüm ve performans, yalnızca ülke açısından değil, benzer kalkınma stratejilerini benimseyen ekonomiler için de önemli çıkarımlar sunmaktadır. Bu çalışmada, 1986–2024 dönemine ait veriler kullanılarak ihracata dayalı büyüme hipotezinin geçerliliği ampirik olarak incelenmiştir. Eşbütünleşme analizi bulguları, değişkenler arasında uzun dönemli ve istikrarlı bir ilişkinin varlığını ortaya koyarken; nedensellik analizi sonuçları, Vietnam ekonomisinde ihracata dayalı büyüme hipotezinin geçerli olduğunu güçlü biçimde desteklemektedir.

Abstract

Vietnam adopted an outward-oriented and export-led growth strategy with the implementation of the “Doi Moi” reforms in 1986; during this process, it significantly increased both the volume and diversity of its exports, thereby accelerating its integration into the global economy. The fact that exports became one of the main driving forces of economic growth during the transition from central planning to market mechanisms constitutes the primary reason for selecting the Vietnamese economy as the subject of this study. Recent developments and performance in the Vietnamese economy provide important insights not only for the country itself but also for other economies adopting similar development strategies. In this study, the validity of the export-led growth hypothesis is empirically examined using data from the period 1986–2024. The results of the cointegration analysis reveal the existence of a long-run and stable relationship among the variables, while the findings from the causality analysis strongly support the validity of the export-led growth hypothesis in the Vietnamese economy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Uçkaç, M., Bal, H. (2026). İhracata Dayalı Büyüme Hipotezinin Test Edilmesi: Vietnam Örneği. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 30 Sayı: 1, 29–48. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.1888958

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (79)

  1. Ahmad, J., & Harnhirun, S. (1995). Unit roots and Cointegration in Estimating Causality between Exports and Economic Growth: Empirical Evidence from the ASEAN Countries. Economics Letters, 329-334.
  2. Ahmad, J., & Kwan, A. C. (1991). Causality Between Exports and Economic Growth: Empirical Evidence from Africa. Economics Letters, 243-248.
  3. Athukorala, P. C., & Kohpaiboon, A. (2019). Global Production Sharing and Vietnam’s Trade Patterns. Asian Economic Papers, 1–27.
  4. Awokuse, T. (2006). Export-Led Growth And The Japanese Economy:Evidence From Var and Directed Acyclic Graphs. Applied Economics Letters, 849-858.
  5. Balassa, B. (1978). Exports and economic growth: Further evidence. Journal of Development Economics, 181-189.
  6. Balassa, B. (1982). Development Strategies in Semi-Industrial Economies. Oxford: Oxford University.
  7. Baldwin, R. (2016). The Great Convergence Information Technology and the New Globalization. Cambridge: The Belknap Press of Harvard University Press.
  8. Baldwin, R. E. (1992). Measurable Dyinamic Gains from Trade. Journal of Political Economy, 162-174.
  9. Bank, W. (2021). Vietnam Taking Stock: Rebuilding the Economy. Washington, DC: World Bank.
  10. Barro, R. J. (1990). Government Spending in a Simple Model of Endogenous Growth. Journal of Political Economy, 103-125.
  11. Bhagwati, J. N. (1998). Export-Promoting Trade Strategy: Issues and Evidence. World Bank Research Observer, 27-57.
  12. Bhagwati, J. N. (1988). Export-Promoting Trade Strategy: Issues and Evidence. The World Bank Research Observer, 27-57.
  13. Chandra, R. (2004). Testing Export-Led Growth in India, Pakistan and Sri Lanka Using a Multivariate Framework. Journal of Economic Studies, 483-496.
  14. Chaponnière, J. R., Cling, J. P., & Zhou, B. (2009). Vietnam Following in China’s Footsteps: The Third Wave of Emerging Asian Economies. ECONSTOR.
  15. Coe, D. T., & Helpman, E. (1995). International R&D Spillovers and Institutions. European Economic Review, 859-887.
  16. Corden, W. (1972). Economies of Scale and Customs Union Theory. Journal of Political Economy, 465-475.
  17. Çelebi, I. (1991). Dışa Açık Büyüme ve Türkiye. İstanbul: E Yayınları.
  18. Dickey, D., & Fuller, W. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit Root. Econometrica, 1057-1072.
  19. Dodaro, S. (1993). Exports and Growth: A Reconsideration of Causality. The Journal of Developing Areas, 227-244.
  20. Dollar, D. (1992). Outward-Oriented Developing Economies Really Do Grow More Rapidly. Economic Development and Cultural Change, 523-544.
  21. Edwards, S. (1992). Trade Orientation, Distortions and Growth in Developing Countries. Journal of Development Economics, 31-57.
  22. Edwards, S. (1993). Openness, Trade Liberalization, and Growth in Developing Countries. Journal of Economic Literature, 1358-1393.
  23. Edwards, S. (1993). Openness, Trade Liberalization, and Growth in Developing Countries. Journal of Economic Literature, 1358-1393.
  24. Egeli, H. (2001). Dış Ticaret Açısından Sanayileşme Stratejileri ve Türkiye Açısından Değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 149-161.
  25. Fernandez, R., & Portes, J. (1998). Returns to Regionalism: An Ananlysis of Nontraditional Gains from Regional Trade Arrangements. The World Bank Economic Review, 197-221.
  26. Fu, X. (2004). Exports, Foreign Direct Investment and Economic Development in China. Cambridge: Centre of Business Research University of Cambridge.
  27. Fuller, W. A., & Dickey, D. A. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit Root. Econometrica, 49(4), 1057-1072.
  28. Fund, I. M. (2020). World Economic Outlook. Washington, DC: International Monetary Fund (IMF). https://www.imf.org/-/media/files/publications/weo/2020/april/english/text.pdf adresinden alındı
  29. Granger, C. W. (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-spectral Methods. Econometrica, 424-438.
  30. Granger, C. W., & Engle, R. F. (1987). Co-Integration and Error Correction: Representation, Estimation, and Testing. Econometrica, 251-276.
  31. Greene, W. (1997:714). Econometric Analysis. New Jersey: Upper Saddle River.
  32. Gujarati, D. (1999:624). Basic econometrics (Cilt 3rd Edition). İstanbuL: Literatür Yayıncılık.
  33. Gujarati, D. (2016:320). Örneklerle Ekonometri. (N. Bolatoğlu, Çev.) BB101 Yayıncılık.
  34. Gujarati, D., & Porter, D. (2012:757-759). Temel Ekonometri. (Ü. Şenesen, & G. G. Şenesen, Çev.) İstanbul: Literatür Yayıncılık.
  35. Helpman, E., & Grossman, G. M. (1991). Innovation and Growth in the Global Economy. Cambridge: The MIT Press.
  36. Helpman, E., & Grossman, G. M. (1991). Quality Ladders in the Theory of Growth. The Review of Economic Studies, 43–61.
  37. Helpman, E., & Grossman, G. M. (1995). Chapter 25 Technology and trade. Handbook of International Economics, 1279-1337.
  38. Henriques, I., & Sadorsky, P. (1996). Export-Led Growth or Growth-Driven Exports? The Canadian Case. The Canadian Journal of Economics, 540-555.
  39. Investment, M. o. (2006). Socio-economic development plan 2006-2010. Hanoi.
  40. Jayanthakumaran, K. (2000). Industrialisation: Import Substitution to Export Promotion. Australia: Economics Working Paper Series WP00 09.
  41. Johansen, S. (1991). Estimation and Hypothesis Testing of Cointegration Vectors in Gaussian Vector Autoregressive Models. Econometrica, 1551–1580.
  42. Jung, W. S., & Marshall, P. J. (1985). Exports, Growth and Causality in Developing Countries. Journal of Development Economics, 1-12.
  43. Khoi, N. V., & Chaudhary, S. K. (2018). An Empirical Analysis of Export-Led Growth of ietnam: Trade in Value Added (TiVA) Approach. The Journal of Business and Management, 1–15.
  44. Krugman, P. R. (1984). The International Role of the Dollar: Theory and Prospect. ABD: University of Chicago Press.
  45. Krugman, P., & Helpman, E. (1985). Market Structure and Foreign Trade: Increasing Returns, Imperfect Competition, and the International Economy. Cambridge: MIT.
  46. Kunst, R., & Marin, D. (1989). On Exports and Productivity: A Causal Analysis. The Review of Economics and Statistics, 699-703.
  47. Lancaster, K. (1980). Intra-Industry Trade under Perfect Monopolistic Competition. Journal of international Economics, 151-175.
  48. Lucas, R. E. (1988). On the Mechanics of Economic Development. Journal of Monetary Economics, 3-42.
  49. Maneschiöld, P.-O. (2008). A Note on the Export-Led Growth Hypothesis: A Time Series Approach. Cuadernos de Economía, 293-302.
  50. Narayan, P. K., & Smyth, R. (2009). Multivariate Granger Causality Between Electricity Consumption, Exports and GDP: Evidence from a Panel of Middle Eastern Countries. Energy Policy, 229-236.
  51. Ngoc, N., & Thangh, N. (2010). FOREIGN DIRECT INVESTMENT IN VIETNAM: AN OVERVIEW AND ANALYSIS THE DETERMINANTS OF SPATIAL DISTRIBUTION ACROSS PROVINCES. ASEAN Economic Bulletin, 52–70.
  52. Oxley, L. (1993). Cointegration, Causality and Export-Led Growth in Portugal, 1865-1985. Economic Letters, 163-166.
  53. ÖZGÜR, M. I. (2015). İhracat, İthalat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkileri:Türkiye Örneği. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 187-194.
  54. Phillips, P. C., & Perron, P. (1988). Testing for a Unit Root in Time Series Regression. Biometrika, 75(2), 335-346.
  55. Phillips, P., & Perron, P. (1988). Testing for a Unit Root in Time Series Regression. Biometrika, 335-346.
  56. Prebisch, R. (1984). Five Stages in My Thinking on Development. G. M. Meier, & D. Seers içinde, Pioneers in Development (s. 175-191). New York: Oxford University Press.
  57. Rodrik, R. (1995). Chapter 45 Trade and Industrial Policy Reform. Handbook of Development Economics, 2925-2982.
  58. Romer, P. M. (1986). Increasing Returns and Long-Run Growth. The Journal of Political Economy, 1002-1037.
  59. Shan, J., & Sun, F. (1998). On the Export-Led Growth Hypothesis: The Econometric Evidence from China. Applied Economics, 1055-1065.
  60. Tang, C. F., & Lai, Y. W. (2011). The Stability of Export-led Growth Hypothesis: Evidence from Asia’s Four Little Dragons. Munich Personal RePEc Archive.
  61. Tang, C. F., & Lai, Y. W. (2011). The Stability of Export-led Growth Hypothesis: Evidence from Asia's Four Little Dragons. Munich Personal RePEc Archive.
  62. Tarı, R. (2010:387-390). Ekonometri. Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
  63. Uçkaç, M., Bal, H. & Erdoğan, E. (2022). Türkiye Ekonomisine Yönelik Doğrudan Yabancı Yatırımlar Neden Geriliyor? (Why is Foreign Direct Investment Decreasing in the Turkish Economy?). AVEKON (Eurasian Economies Conference Proceedings).
  64. Verdoorn, P. (1949). 'Fattori Che Regolano Lo Sviluppo Della Produttività Del Lavoro' Fifty Years On. L’Industria, 37–63.
  65. Viner, J. (1950). The Customs Union Issue. New York.: Carnegie Endowment for International Peace.
  66. Williams, C. L., & Giles, J. A. (2000). Export-led Growth: A Survey of the Empirical Literature and Some Noncausality Results Part 1. Econometrics Working Paper, 261-337.
  67. WordBank. (2001). Vietnam Development Report 2001: Entering the 21st Century. Washington: World Bank.
  68. WorldBank. (1993). The East Asian Miracle: Economic Growth and Public Policy. New Yorky,: Oxford University Press.
  69. WorldBank. (2024). World Development Indicators. Washington, DC: World Bank.
  70. Yaghmaian, B. (1994). An Empirical Investigation of Exports, Development, and Growth in Developing Countries: ChallenGing the Neoclassical Theory of Export- Led Growth. World Development, 1977-1995.
  71. Yapraklı, S. (2007:75). Ticarî ve Finansal Dışa Açıklık ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Türkiye üzerine Bir Uygulama. Ekonometri ve İstatistik(5), 67-89.
  72. Bhagwati, J. N. (1998). Export-Promoting Trade Strategy: Issues and Evidence. World Bank Research Observer, 27-57.
  73. Dickey, D., & Fuller, W. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit Root. Econometrica, 1057-1072.
  74. Egeli, H. (2001). Dış Ticaret Açısından Sanayileşme Stratejileri ve Türkiye Açısından Değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 149-161.
  75. Fernandez, R., & Portes, J. (1998). Returns to Regionalism: An Ananlysis of Nontraditional Gains from Regional Trade Arrangements. The World Bank Economic Review, 197-221.
  76. Henriques, I., & Sadorsky, P. (1996). Export-Led Growth or Growth-Driven Exports? The Canadian Case. The Canadian Journal of Economics, 540-555.
  77. Krugman, P. R. (1984). The International Role of the Dollar: Theory and Prospect. ABD: University of Chicago Press.
  78. Maneschiöld, P.-O. (2008). A Note on the Export-Led Growth Hypothesis: A Time Series Approach. Cuadernos de Economía, 293-302.
  79. Ngoc, N., & Thangh, N. (2010). FOREIGN DIRECT INVESTMENT IN VIETNAM: AN OVERVIEW AND ANALYSIS THE DETERMINANTS OF SPATIAL DISTRIBUTION ACROSS PROVINCES. ASEAN Economic Bulletin, 52–70.