KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi / 2025 / Cilt: 11 Sayı: 2

DİJİTAL DEMANSI ANLAMAK: SİSTEMATİK LİTERATÜR İNCELEMESİ VE KONU MODELLEMESİNDEN ELDE EDİLEN İÇGÖRÜLER

UNDERSTANDING DIGITAL DEMENTIA: INSIGHTS FROM SYSTEMATIC LITERATURE REVIEW AND TOPIC MODELING

Aysun Bozanta(BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1768-6278
Sayfa
79–96
Yayın Tarihi
2025-12-24
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bulguları tamamlamak için, toplanan metinlere Gizli Dirichlet Tahsisi (LDA) uyguladık ve bu da üç tekrarlayan tematik alanı ortaya çıkardı: (1) dijital cihaz kullanımına ilişkin bilişsel ve nörolojik sonuçlar, (2) antropomorfizme yönelik eğilimler de dahil olmak üzere insanlar ve yapay zekâ sistemleri arasındaki etkileşimler ve (3) dijital platformların eğitim ve toplum ortamlarındaki rolü.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, son zamanlarda önemli bir endişe kaynağı haline gelen "dijital bunama"yı incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Scopus ve Web of Science kullanılarak gerçekleştirilen SLR, dijital bunamayla ilişkili temel semptomları özetleyen, olası altta yatan nedenleri tartışan ve daha geniş toplumsal etkileri değerlendiren 13 ilgili yayınla sonuçlandı.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bulguları tamamlamak için, toplanan metinlere Gizli Dirichlet Tahsisi (LDA) uyguladık ve bu da üç tekrarlayan tematik alanı ortaya çıkardı: (1) dijital cihaz kullanımına ilişkin bilişsel ve nörolojik sonuçlar, (2) antropomorfizme yönelik eğilimler de dahil olmak üzere insanlar ve yapay zekâ sistemleri arasındaki etkileşimler ve (3) dijital platformların eğitim ve toplum ortamlarındaki rolü.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dijital Demans · Dijital Amnezi · Teknoloji Aşırı Yükü

Özet

Bu çalışma, son zamanlarda önemli bir endişe kaynağı haline gelen "dijital bunama"yı incelemektedir. Bu olgunun bugüne kadar nasıl incelendiğini daha iyi anlamak için, sistematik bir literatür taramasını (SLR) hesaplamalı metin analiziyle birleştirdik. Scopus ve Web of Science kullanılarak gerçekleştirilen SLR, dijital bunamayla ilişkili temel semptomları özetleyen, olası altta yatan nedenleri tartışan ve daha geniş toplumsal etkileri değerlendiren 13 ilgili yayınla sonuçlandı. Bu bulguları tamamlamak için, toplanan metinlere Gizli Dirichlet Tahsisi (LDA) uyguladık ve bu da üç tekrarlayan tematik alanı ortaya çıkardı: (1) dijital cihaz kullanımına ilişkin bilişsel ve nörolojik sonuçlar, (2) antropomorfizme yönelik eğilimler de dahil olmak üzere insanlar ve yapay zekâ sistemleri arasındaki etkileşimler ve (3) dijital platformların eğitim ve toplum ortamlarındaki rolü. Anahtar kelime ısı haritaları ve eş zamanlılık ağları gibi görsel analizler, bu konuların mevcut literatürde nasıl kümelendiğini netleştirmeye yardımcı oldu. Genel olarak, çalışma birkaç az keşfedilmiş alanı tespit etmektedir. Bu boşlukları ortaya koyarak gelecekteki araştırma yönlerini desteklemeyi ve bilişsel sağlığı destekleyen eğitim uygulamaları ve dijital teknolojilerin sorumlu bir şekilde geliştirilmesi konusundaki tartışmalara katkıda bulunmayı amaçlıyoruz.

Abstract

This study investigates "digital dementia," which becomes an important concern recently. To better understand how this phenomenon has been examined so far, we combined a systematic literature review (SLR) with computational text analysis. The SLR, carried out using Scopus and Web of Science, resulted in 13 relevant publications that outline the main symptoms associated with digital dementia, discuss potential underlying causes, and consider broader societal effects. To complement these findings, we applied Latent Dirichlet Allocation (LDA) to the collected texts, which revealed three recurring thematic areas: (1) cognitive and neurological outcomes related to digital device use, (2) interactions between humans and AI systems, including tendencies toward anthropomorphism, and (3) the role of digital platforms in educational and community settings. Visual analyses, such as keyword heatmaps and co-occurrence networks, helped clarify how these topics cluster within the existing literature. Overall, the study identifies several underexplored areas. By outlining these gaps, we aim to support future research directions and contribute to discussions on educational practices and the responsible development of digital technologies that promote cognitive health.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bozanta, A. (2025). DİJİTAL DEMANSI ANLAMAK: SİSTEMATİK LİTERATÜR İNCELEMESİ VE KONU MODELLEMESİNDEN ELDE EDİLEN İÇGÖRÜLER. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 79–96. https://ajindex.com/articles/1578468

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Abdulazeem, H., Borges do Nascimento, I. J., Weerasekara, I., Sharifan, A., Grandi Bianco, V., Cunningham, C.,. & Novillo-Ortiz, D. (2025). Use of Digital Health Technologies for Dementia Care: Bibliometric Analysis and Report. JMIR Mental Health, 12: e64445.
  2. Alabed, A., Javornik, A., & Gregory-Smith, D. (2022). AI anthropomorphism and its effect on users' self-congruence and self–AI integration: A theoretical framework and research agenda. Technological Forecasting and Social Change, 182: 121786.
  3. Ali, Z., Janarthanan, J., & Mohan, P. (2024). Understanding digital dementia and cognitive impact in the current era of the internet: a review. Cureus, 16(9).
  4. Benge, J. F., & Scullin, M. K. (2025). A meta-analysis of technology use and cognitive aging. Nature human behaviour, 1-15.
  5. Cho, H., Kim, K. M., Kim, J. Y., & Youn, B. Y. (2024). Twitter discussions on# digitaldementia: content and sentiment analysis. Journal of Medical Internet Research, 26: e59546.
  6. Çakmak, R., Topçu, D., & Gürkan, D. Y. (2025). A Qualitative Research on the Concept of Digital Dementia from the Perspective of Academics. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1): 152-160.
  7. Dăscălescu, M. A. A. (2022). Virtual addictions, teleworking and artificial intelligence in the pandemic. BRAIN. Broad Research in Artificial Intelligence and Neuroscience, 13(1Sup1), 372-382.
  8. Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology.MIS Quarterly, 13(3): 319–340.
  9. DeLone, W. H., & McLean, E. R. (2003). The DeLone and McLean model of information systems success: A ten-year update. Journal of Management Information Systems, 19(4): 9–30.
  10. Di Lorito, C., Bosco, A., Rai, H., Craven, M., McNally, D., Todd, C.,. & Harwood, R. H. (2022). A systematic literature review and meta‐analysis on digital health interventions for people living with dementia and Mild Cognitive Impairment. International journal of geriatric psychiatry, 37(6).
  11. Garnik, I. (2014, June). Just Let Me Think: Designing Against Acquired Illiteracy. In Proceedings of the 2014 Mulitmedia, Interaction, Design and Innovation International Conference on Multimedia, Interaction, Design and Innovation (pp. 1-6).
  12. Greenwood, C., & Quinn, M. (2017). Digital amnesia and the future tourist. Journal of Tourism Futures, 3(1): 73-76.
  13. Hedvicakova, M., & Svobodova, L. (2018). Solutions for higher competence in financial literacy of pupils at secondary school in the Czech Republic. In Challenges and Opportunities in the Digital Era: 17th IFIP WG 6.11 Conference on e-Business, e-Services, and e-Society, I3E 2018, Kuwait City, Kuwait, October 30–November 1, 2018, Proceedings 17 (pp. 387-396). Springer International Publishing.
  14. Kanbay, Y., Yalçıntürk, A. A., Babaoğlu, E., & Akçam, A. (2025). Digital dementia: The mental destruction of technology addiction. Journal of Psychiatric Nursing/Hemşireleri Derneği, 16(1).
  15. Lesková, A., Uličná, Z., Tkáčová, H., Leka, K., & Alvarez Mateo, D. (2023). Challenges and current issues of education in the era of digital and technological changes. Journal of Education Culture and Society, 14(2): 319-327.
  16. Mason, J. C. (2015). Digital Amnesia and the Demise of a Learning Community. Learning Communities: International Journal of Learning in Social contexts, 18(Special Issue: Narrative Inquiry), 30-39.
  17. Maurer, H., Mehmood, R., & Korica-Pehserl, P. (2013). How dangerous is the web for creative work?. Journal of Computing and Information Technology, 21(2): 59-69.
  18. Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D.,. & Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
  19. Robert, S. J., Kadhiravan, S., & McKay, D. (2024). The development and validation of digital amnesia scale. Current Psychology, 43(22): 19594-19603.
  20. Romanenko, I. B., Puyu, Y. V., Romanenko, Y. M., & Fedorin, S. E. (2021, October). Pressure of digital technologies and students’ creative thinking in the educational system. In International Conference on Professional Culture of the Specialist of the Future (pp. 224-231). Cham: Springer International Publishing.
  21. Sanchez, S. (2024). The Embodiment of Knowing: Countering the Effects of AI Overuse through Education. Ubiquitous Learning, 17(2): 57.
  22. Shneiderman, B. (2020). Human-centered artificial intelligence: Reliable, safe & trustworthy. International Journal of Human–Computer Interaction, 36(6): 495–504.
  23. Spitzer, M. (2014). Digital dementia: what we and our children are doing to our minds. Brno: Host, 2014. Cogn Remed J. 2014: 31-34.
  24. Yamamoto, H., Ito, K., Honda, C., & Aramaki, E. (2018). Does digital dementia exist?. In 2018 AAAI Spring Symposium. Appendix A
  25. Yamamoto, H., Ito, K., Honda, C., & Aramaki, E. (2018). Does digital dementia exist?. In 2018 AAAI Spring Symposium.
  26. Abdulazeem, H., Borges do Nascimento, I. J., Weerasekara, I., Sharifan, A., Grandi Bianco, V., Cunningham, C.,. & Novillo-Ortiz, D. (2025). Use of Digital Health Technologies for Dementia Care: Bibliometric Analysis and Report. JMIR Mental Health, 12: e64445.
  27. Di Lorito, C., Bosco, A., Rai, H., Craven, M., McNally, D., Todd, C.,. & Harwood, R. H. (2022). A systematic literature review and meta‐analysis on digital health interventions for people living with dementia and Mild Cognitive Impairment. International journal of geriatric psychiatry, 37(6).
  28. Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D.,. & Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71