Dergiler / Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi / 2026 / Cilt: 30 Sayı: 1

Yoğun ve Kritik Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Yeterlilik Düzeyinin Bakım Davranışlarına Etkisi: Çok Merkezli Çalışma

The Effect of Competency Levels on Care Behaviors of Nurses Working in Intensive and Critical Care Units: A Multicenter Study

Buse Danir(İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ)0009-0004-5413-4458
Burcu Dedeoğlu Demir(İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1836-2897
Sayfa
1–12
Yayın Tarihi
2026-05-03
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 27,64, %74,8’i kadın, %53,9’u lisans mezunu, %55,8’i 3. basamak kurumda çalışmaktadır. %84,0’ı yoğun bakımda isteyerek görev yapmaktadır. 11 yıl ve üzeri deneyime sahip olan hemşirelerin bilgi/beceri puanları daha yüksektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu araştırma, yoğun ve kritik bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin yeterlilik düzeylerinin bakım davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak gerçekleştirildi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntemler: Çalışma, özel bir sağlık grubunun 10 farklı lokasyonundaki yoğun bakım ünitelerinde görev yapan 206 hemşire ile Ekim 2023–Şubat 2024 tarihleri arasında yürütüldü.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 27,64, %74,8’i kadın, %53,9’u lisans mezunu, %55,8’i 3. basamak kurumda çalışmaktadır. %84,0’ı yoğun bakımda isteyerek görev yapmaktadır. 11 yıl ve üzeri deneyime sahip olan hemşirelerin bilgi/beceri puanları daha yüksektir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Bakım Davranışları · Hemşirelik · Yeterlilik

Özet

Amaç: Bu araştırma, yoğun ve kritik bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin yeterlilik düzeylerinin bakım davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Yöntemler: Çalışma, özel bir sağlık grubunun 10 farklı lokasyonundaki yoğun bakım ünitelerinde görev yapan 206 hemşire ile Ekim 2023–Şubat 2024 tarihleri arasında yürütüldü. Veriler; tanımlayıcı bilgi formu, Yoğun ve Kritik Bakım Hemşireliği Yeterlilik Ölçeği ile Bakım Davranışları Ölçeği-24 aracılığıyla toplandı. Analizlerde Kruskal Wallis H, Mann Whitney U, Bağımsız Örneklem T Testi, Spearman ve Pearson korelasyonları ile Doğrusal Regresyon kullanıldı. SPSS ile yapılan analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,01 olarak kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 27,64, %74,8’i kadın, %53,9’u lisans mezunu, %55,8’i 3. basamak kurumda çalışmaktadır. %84,0’ı yoğun bakımda isteyerek görev yapmaktadır. 11 yıl ve üzeri deneyime sahip olan hemşirelerin bilgi/beceri puanları daha yüksektir. Bakım Davranışları Ölçeği-24 puan ortalaması 5,13±0,99, Yeterlilik puanı 4,37±0,72’dir. Bakım davranışları ile yeterlilik puanları arasında güçlü pozitif ilişki bulunmuştur. Sonuç: Hemşire yeterliliklerinin artırılması, bakım kalitesini olumlu etkilemekte olup bu konuda yapılacak araştırmalar, hemşirelik eğitimi ve politikalarına yön verebilir.

Abstract

Objective: This study was conducted as descriptive and correlational research to determine the effect of competence levels of nurses working in intensive and critical care units on their caring behaviors. Methods: The study was carried out between October 2023 and February 2024 with 206 nurses working in the intensive care units of a private healthcare group across 10 different locations. Data were collected using a descriptive information form, the Intensive and Critical Care Nursing Competence Scale, and the Caring Behaviors Inventory-24. Statistical analyses were performed using the Kruskal-Wallis H test, Mann-Whitney U test, Independent Samples T-test, Spearman and Pearson correlation analyses, and Linear Regression. SPSS was used for data analysis, and the level of significance was set at p<0.01. Results: The average age of the participants was 27.64; 74.8% were female, 53.9% were bachelor's degree graduates, and 55.8% were working in tertiary care institutions. Additionally, 84.0% of the nurses reported working in intensive care units voluntarily. Nurses with over 11 years of experience had higher knowledge/skills scores. The mean score of the Caring Behaviors Inventory-24 was 5.13±0.99, and the mean competency score was 4.37±0.72. A strong positive correlation was found between caring behaviors and competency scores. Conclusion: Improving nursing competence positively impacts the quality of patient care, and future research in this area may guide the development of nursing education and policy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Danir, B., Demir, B. D. (2026). Yoğun ve Kritik Bakım Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Yeterlilik Düzeyinin Bakım Davranışlarına Etkisi: Çok Merkezli Çalışma. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, Cilt: 30 Sayı: 1, 1–12. https://doi.org/10.62111/ybhd.1734857

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Karaöz S. Yoğun bakım hemşirelerinin yeterlik düzeylerinin belirlenmesi. CÜ Hemş Yük Derg. 2002;6(2):37-45.
  2. Park S, Kim J. Clinical competency and decision-making abilities of ICU nurses: a multicenter study. Intensive Crit Care Nurs. 2021;63:102980.
  3. Gonzales LM, Rivera P, Hardy J. Nursing competence and patient outcomes in high-acuity units: an integrative review. J Clin Nurs. 2022;31(9-10):1264-1274.
  4. Cho H, Kim Y. Improving patient safety by enhancing nursing competencies in intensive care units: a cross-sectional study. J Adv Nurs. 2020;76(8):2101-2110.
  5. Carpio K, Santos R, Lee S. ICU nurses’ communication competence and its impact on patient-centered care. Intensive Care Med. 2022;48(5):650-659.
  6. Almeida A, Rodrigues P, Silva M. Professional competence and caring behaviors in critical care nursing: a structural equation model. Intensive Crit Care Nurs. 2024;74:103419. 7. Karabulut N, Çetinkaya F. Cerrahi kliniklerinde çalışan hemşirelerin hasta bakımında karşılaştıkları güçlükler ve motivasyon düzeyleri. Anadolu Hemş Sağlık Bilim Derg. 2011;14(1):14-23.
  7. Köktürk Dalcalı B, Turan E. Yoğun bakım hemşirelerinin yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi. Yoğun Bakım Hemş Derg. 2018;22(1):12-18.
  8. Mitchell P, Andrews T, Walker R. Burnout, emotional labor, and care behaviors among critical care nurses. Am J Crit Care. 2023;32(1):34-44.
  9. Yu F, Raphael D, Mackay L, Smith M, King A. Personal and work-related factors associated with nurse resilience: a systematic review. Int J Nurs Stud. 2019;93:129-140.
  10. Santos EF, Molina R. The influence of nursing skills on patient satisfaction in critical care units. J Nurs Manag. 2024;32(1):112-120.
  11. Öztürk H, Bahçecik N. Hemşirelerin bakım verme davranışlarının değerlendirilmesi: Caring Behaviors Inventory-24 (CBI-24) ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Anadolu Hemş Sağlık Bilim Derg. 2012;15(2):99-107.
  12. Wolf ZR, Giardino ER, Osborne PA, Ambrose MS. Dimensions of nurse caring. Image J Nurs Sch. 1994;26(2):107-111.
  13. Çalışkan İ, Demir Korkmaz F. Psychometric properties of Turkish version of intensive and critical care nursing competence scale. Turkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2021;13(2):187-195. doi:10.5336/nurses.2020-75683.
  14. Ang SY, Uthaman T, Ayre TC, Mordiffi SZ, Ang E, Lopez V. Association between demographics and resilience: a cross-sectional study among nurses in Singapore. Int Nurs Rev. 2018;65(3):459-466.
  15. Andolhe R, Barbosa RL, de Oliveira EM, et al. Stress, coping and burnout among intensive care unit nursing staff: associated factors. Rev Esc Enferm USP. 2015;49(Spec No):57-63.
  16. Fernandes LS, Nitsche MJT, de Godoy I. Burnout syndrome in nursing professionals from an intensive care unit. Rev Fundam Care Online. 2017;9(2):551-557.
  17. Silva JL, Soares RS, Costa FS, et al. Psychosocial factors and prevalence of burnout syndrome among nursing workers in intensive care units. Rev Bras Ter Intensiva. 2015;27(2):125-133.
  18. Aragão NSC, Barbosa GB, Santos CLC, et al. Burnout syndrome and associated factors in intensive care unit nurses. Rev Bras Enferm. 2021;74(3):1-7.
  19. Bruyneel A, Smith P, Tack J, Pirson M. Prevalence of burnout risk and factors associated with burnout risk among ICU nurses during the COVID-19 outbreak in French-speaking Belgium. Intensive Crit Care Nurs. 2021;65:102109.
  20. Arrogante O, Aparicio-Zaldivar E. Burnout and health among critical care professionals: the mediational role of resilience. Intensive Crit Care Nurs. 2017;42:110-115.
  21. Çam O, Büyükbayram A. Nurses’ resilience and effective factors. J Psychiatr Nurs. 2017;8(2):118-126.
  22. Inoue KC, Versa GLGS, Matsuda LM. Stress level among intensive care nurses in the municipality of Paraná (Brazil). Investig Educ Enferm. 2013;31(3):69-77.
  23. Karahan A, Gürpınar K, Özyürek P. Hizmet sektöründeki işletmelerin örgüt içi stres kaynakları. Ekon Sos Arş Derg. 2007;3(1):27-44. Şanlıtürk D. Perceived and sources of occupational stress in intensive care nurses during the COVID-19 pandemic. Intensive Crit Care Nurs. 2021;67:103107.
  24. Şanlıtürk D. Perceived and sources of occupational stress in intensive care nurses during the COVID-19 pandemic. Intensive Crit Care Nurs. 2021;67:103107.
  25. Guo YF, Luo YH, Lam L, Cross W, Plummer V, Zhang JP. Burnout and its association with resilience in nurses: a cross-sectional study. J Clin Nurs. 2018;27(1-2):441-449.
  26. Işık Ş. Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği’nin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Klin Psikiyatri Derg. 2016;4(2):165-182.
  27. Peñacoba C, Velasco L, Catalá P, et al. Resilience and anxiety among intensive care unit professionals during the COVID-19 pandemic. Nurs Crit Care. 2021;26(6):501-509.