Dergiler / ViraVerita E-Dergi / 2026 / Sayı: 23

ERKEKLİĞİN BASKICI HİPOTEZİ: ERKEK ŞİDDETİNİ ÖZNELEŞME ÜZERİNDEN OKUMAK

THE REPRESSIVE HYPOTHESIS OF MASCULINITY: READING MALE VIOLENCE THROUGH SUBJECTIVATION

Fulden İbrahimhakkıoğlu(ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8991-7872
Sayfa
212–237
Yayın Tarihi
2026-05-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çerçevede makale, erkek şiddetini bireysel faillik ya da bastırılmış dürtüler üzerinden açıklayan özcü ve cezalandırıcı modellerin sınırlılığının altını çizerek, erkekliği tarihsel olarak üretilen ve dönüştürülebilir bir özneleşme alanı olarak yeniden düşünmeyi önerir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, erkek şiddetinin popüler tahayyülde sıklıkla bastırılmış erkek cinselliğinin ya da kontrol edilemeyen bir dürtünün dışavurumu olarak kavranmasını Michel Foucault’nun “baskıcı hipotez” eleştirisi ışığında yeniden düşünmeyi amaçlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Foucault’nun modern toplumlarda cinselliğin bastırılmadığı, aksine söylemler, kurumlar ve bilgi pratikleri aracılığıyla üretildiği yönündeki yaklaşımından hareketle makale, erkek şiddetini doğal bir özün patlaması yerine tarihsel olarak kurulan bir özneleşme sürecinin parçası olarak ele alır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çerçevede makale, erkek şiddetini bireysel faillik ya da bastırılmış dürtüler üzerinden açıklayan özcü ve cezalandırıcı modellerin sınırlılığının altını çizerek, erkekliği tarihsel olarak üretilen ve dönüştürülebilir bir özneleşme alanı olarak yeniden düşünmeyi önerir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Erkeklik · Şiddet · Foucault

Özet

Bu makale, erkek şiddetinin popüler tahayyülde sıklıkla bastırılmış erkek cinselliğinin ya da kontrol edilemeyen bir dürtünün dışavurumu olarak kavranmasını Michel Foucault’nun “baskıcı hipotez” eleştirisi ışığında yeniden düşünmeyi amaçlar. Foucault’nun modern toplumlarda cinselliğin bastırılmadığı, aksine söylemler, kurumlar ve bilgi pratikleri aracılığıyla üretildiği yönündeki yaklaşımından hareketle makale, erkek şiddetini doğal bir özün patlaması yerine tarihsel olarak kurulan bir özneleşme sürecinin parçası olarak ele alır. Bu doğrultuda erkeklik, söylemler, jestler, normatif beklentiler, gündelik pratikler ve duygulanımsal alışkanlıklar aracılığıyla sürekli yeniden üretilen bir hakikat rejimi ve pratikler repertuarı olarak ele alınır. Feminist, dekolonyal ve sosyal epistemolojik müdahaleler aracılığıyla makale, erkek şiddetinin bireysel sapma veya patoloji üzerinden açıklanamayacağını, bu şiddetin neyin şiddet olarak tanınacağını belirleyen tarihsel bilgi ve iktidar ilişkileri içinde üretildiğini ve işlediğini ileri sürer. Bu çerçevede makale, erkek şiddetini bireysel faillik ya da bastırılmış dürtüler üzerinden açıklayan özcü ve cezalandırıcı modellerin sınırlılığının altını çizerek, erkekliği tarihsel olarak üretilen ve dönüştürülebilir bir özneleşme alanı olarak yeniden düşünmeyi önerir.

Abstract

This article aims to rethink the common misrepresentation of male violence in the popular imagination as the eruption of repressed male sexuality or an uncontrollable instinct through Michel Foucault’s critique of the repressive hypothesis. Drawing on Foucault’s argument that sexuality in modern societies is not repressed but rather produced through discourses, institutions, and practices of knowledge, the article approaches male violence not as the eruption of a natural essence, but as part of a historically constituted process of subjectivation. In this framework, masculinity is taken up as a regime of truth and a repertoire of practices continuously reproduced through discourses, gestures, normative expectations, everyday practices, and affective habits. Through feminist, decolonial, and social epistemological interventions, the article argues that male violence cannot be explained solely through individual deviance or pathology, but rather produced by and operates within historical regimes of knowledge and power that determine what is recognized as violence. In this respect, the article highlights the limits of essentialist and punitive models that explain male violence through individual agency or repressed drives, and proposes rethinking masculinity as a historically produced and transformable field of subjectivation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İbrahimhakkıoğlu, F. (2026). ERKEKLİĞİN BASKICI HİPOTEZİ: ERKEK ŞİDDETİNİ ÖZNELEŞME ÜZERİNDEN OKUMAK. ViraVerita E-Dergi, Sayı: 23, 212–237. https://doi.org/10.47124/viraverita.1900549

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Alcoff, L.M (2000). Phenomenology, post-structuralism, and feminist theory on the concept of experience. L. Fisher & L. Embree (ed.) Feminist Phenomenology (39–56 içinde). Springer Dordrecht.
  2. Altınoluk, D. (2022). Akademik Erkeklikler. Töz Yayınları.
  3. Arman, A. (2016). Tecavüzcüler hadım edilsin mi? (Avukat Ceren Şarman ile söyleşi) URL: https://www.armanayse.com/tecavuzculer-hadim-edilsin-mi/
  4. Bartky, S. (1990). Femininity & Domination: Studies in the Phenomenology of Oppression. Routledge.
  5. Barutçu, A. (2022). Erkek(lik) Kategorilerine ve Kimliklerine Dair Queer Sorgulamalar: İdrak Edilemez Bir Erkeklik Mümkün Mü? D. Gülçiçek & E. Erdoğan (ed). Feminist Eleştiri: Arayışlar ve Müzakereler (78–104 içinde). Metis Yayınları.
  6. Berggren, K. (2014). Sticky Masculinity: Post-Structuralism, Phenomenology and Subjectivity in Critical Studies on Men, Men and Masculinities 17(3): 231–252. https://doi.org/10.1177/1097184X14539510 Bernstein, E. (2010). Militarized Humanitarianism Meets Carceral Feminism: The Politics of Sex, Rights, and Freedom in Contemporary Antitrafficking Campaigns, Signs 36(1): 45–71. https://doi.org/10.1086/652918
  7. Bordo, S. (1999). The Male Body: A New Look At Men in Public and in Private. Farrar, Straus, and Giroux.
  8. Butler, J. (1990). Gender Trouble. Routledge.
  9. Brown, A. M. (2017). Emergent Strategy: Shaping Change, Changing Worlds. AK Press.
  10. Brown, A. M. (2020). We Will Not Cancel Us and Other Dreams of Transformative Justice. AK Press.
  11. Cahill, A. (2000). Foucault, Rape, and the Construction of the Feminine Body, Hypatia 15(1): 43–63. https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.2000.tb01079.x
  12. Davis, A. (1983). Women, Race, and Class. Vintage Books.
  13. Davis, A., Dent, G., Meiners, E., ve Richie, B. (2022). Abolition. Feminism. Now. Penguin Books.
  14. Federici, S. (2014). Kaliban ve Cadı: Kadınlar, Beden ve İlksel Birikim (Bilge Tanrısever, Ece Durmuş, Melis İnan, Münevver Çelik ve Sinem Özer, çev.). Otonom Yayınları. (Özgün eser basım 2004).
  15. Foucault, M. (1980). Truth and Power. C. Gordon (ed.) Power/Knowledge: Selected Interviews & Other Writings (109–133 içinde). Vintage Books. (Özgün eser basım 1977)
  16. Foucault, M. (1986). Of Other Spaces, Diacritics 16(1): 22–27. https://doi.org/10.2307/464648 (Özgün eser basım 1984)
  17. Foucault, M. (1990). The History of Sexuality volume 1: An Introduction. Vintage Books. (Özgün eser basım 1976)
  18. Foucault, M. (1997). Sex, Power, and the Politics of Identity. P. Rabinow (ed.) The Essential Works of Foucault 1954–1984 volume 1: Ethics, Subjectivity, and Truth (163–173 içinde). The New Press. (Özgün eser basım 1984)
  19. Foucault, M. (2010). Nietzsche, Genealogy, History. P. Rabinow (ed.) The Foucault Reader (76–97 içinde). Vintage Books.
  20. Gaard, G. (1997). Toward a Queer Ecofeminism, Hypatia 12(1): 114–137. https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.1997.tb00174.x
  21. Guesmi, H. (2021). Reckoning with Foucault’s alleged sexual abuse of boys in Tunisia, Al Jazeera 16 Nisan 2021. URL: https://www.aljazeera.com/opinions/2021/4/16/reckoning-with-foucaults-sexual-abuse-of-boys-in-tunisia
  22. Guilmette, L. (2014). In What We Tend to Feel is Without History: Foucault, Affect, and the Ethics of Curiosity, Journal of Speculative Philosophy 28(3): 284–294. https://doi.org/10.5325/jspecphil.28.3.0284
  23. Günay-Erkol, Ç. (2025). Erkeklik. E. Erdoğan & D. Gülçiçek (ed.) Feminist Teori İle Düşünmek: Kavramlar ve Tartışmalar (177–202 içinde). İletişim Yayınları.
  24. “Günün Meselesi: İstismarcıları Hadım Etmek, İdam Etmek Çözüm mü?” Ekmek ve Gül, 27 Ağustos 2017. URL: https://ekmekvegul.net/sectiklerimiz/gunun-meselesi-istismarcilari-hadim-etmek-idam-etmek-cozum-mu.
  25. Kelly, L. (1988). Surviving Sexual Violence. Polity.
  26. Kim, M. E. (2018). From carceral feminism to transformative justice: Women-of-color feminism and alternatives to incarceration, Journal of Ethnic and Cultural Diversity in Social Work 27(3): 219–233. https://doi.org/10.1080/15313204.2018.1474827
  27. Kim, M. E. (2020). Anti-Carceral Feminism: The Contradictions of Progress and the Possibilities of Counter-Hegemonic Struggle, Affilia 35(3): 309–326. https://doi.org/10.1177/0886109919878276
  28. Kimmel, M. (1996). Manhood in America: A Cultural History. Free Press.
  29. Lugones, M. (2007). Heterosexualism and the Colonial/Modern Gender System, Hypatia 22(1): 186–209. https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.2007.tb01156.x
  30. Mann, B. (2012). Creepers, Flirts, Heroes, and Allies: Four Theses on Men and Sexual Harassment, APA Newsletter on Feminism and Philosophy 11(2): 24–31. URL: https://cdn.ymaws.com/www.apaonline.org/resource/collection/D03EBDAB-82D7-4B28-B897-C050FDC1ACB4/v11n2_Feminism.pdf
  31. Manne, K. (2020). Entitled: How Male Privilege Hurts Women. Crown.
  32. McWhorter, L. (1999). Bodies and Pleasures: Foucault and the Politics of Sexual Normalization. Indiana University Press.
  33. Mills, C. (2020). Irksal Sözleşme (Özgün Aksakal, çev.). Patika Kitap. (Özgün eser basım 1999).
  34. Mingus, M. (2021). Transformative Justice: A Brief Description. Fellowship 84(2): 17–19.
  35. Oksala, J. (2011). Sexual Experience: Foucault, Phenomenology, and the Feminist Theory, Hypatia 26(1): 207–223. https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.2010.01153.x
  36. Özküralpli, İ. (2026). Konumlu Bilmemenin Feminist Epistemolojisine Doğru: Erkek Özneler Erkek Şiddetini Nasıl ve Neden Bilmezler? Feminist Tahayyül 7(1): 44–70. https://doi.org/10.57193/FeminTa.2026.44
  37. Pringle, R. (2005). Masculinities, Sport, and Power: A Critical Comparison of Gramscian and Foucauldian Inspired Theoretical Tools. Journal of Sport & Social Issues 29(3): 256–278. https://doi.org/10.1177/0193723505276228
  38. Rocha, L. A. (2011). Scientia sexualis versus ars erotica: Foucault, van Gulik, Needham, Studies in History and Philosophy of Biological and Biomedical Sciences 42(3): 328–343. https://doi.org/10.1016/j.shpsc.2011.01.003
  39. Said, E. (1978). Orientalism. Pantheon Books.
  40. Sancar, S. (2009). Erkeklik: İmkansız İktidar. Metis Yayınları.
  41. Selek, P. (2008). Sürüne Sürüne Erkek Olmak. İletişim Yayınları.
  42. Sawicki, J. (1991). Disciplining Foucault: Feminism, Power, and the Body. Routledge.
  43. True, J. (2012). The Political Economy of Violence Against Women. Oxford University Press.
  44. Tuana, N. ve Sullivan, S. (2006). Introduction: Feminist Epistemologies of Ignorance, Hypatia 21(3): vii–ix. https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.2006.tb01109.x
  45. “Türkiye’de Kimyasal Hadımlık Gündemde,” Kıbrıs Postası, 9 Ekim 2024, URL: https://www.kibrispostasi.com/c36-TURKIYE/n536139-turkiyede-kimyasal-hadimlik-gundemde.
  46. Young, I. M. (1980). Throwing Like a Girl: A Phenomenology of Feminine Body Comportment, Motility, and Spatiality, Human Studies 3(2): 137–156. https://doi.org/10.1007/BF02331805
  47. “Yürütülmesi Durdurulan Kimyasal Hadım Yeniden Gündemde,” Bianet, 20 Şubat 2018. URL: https://bianet.org/haber/yurutmesi-durdurulan-kimyasal-hadim-yeniden-gundemde-194493.