KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni / 2025 / Cilt: 16 Sayı: 3

SIĞIRLARDA İNFERTİLİTEYE NEDEN OLAN BAKTERİYEL ETKENLER

BACTERIAL AGENTS CAUSING INFERTILITY IN CATTLE

Selcan Sevim Çolak(ANKARA ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MİKROBİYOLOJİ (DR) (VETERİNER))0000-0003-2318-1660
Sayfa
109–118
Yayın Tarihi
2025-12-22
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu derlemede sığırların üreme fizyolojilerini etkileyerek infertiliteye neden olan bakteriler hakkında genel bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sığırcılık işletmelerinde kar elde edilmesi ve devamlılığın sağlanabilmesi için temel unsurlardan biri reprodüksiyondur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sağlıklı bir ineğin fizyolojik olarak doğumdan sonraki 45 gün içinde östrusa gelmesi ve 60-90 gün içinde tekrar gebe kalması beklenmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu derlemede sığırların üreme fizyolojilerini etkileyerek infertiliteye neden olan bakteriler hakkında genel bilgi verilmesi amaçlanmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Abort · bakteriyel etken · infertilite

Özet

Sığırcılık işletmelerinde kar elde edilmesi ve devamlılığın sağlanabilmesi için temel unsurlardan biri reprodüksiyondur. Sağlıklı bir ineğin fizyolojik olarak doğumdan sonraki 45 gün içinde östrusa gelmesi ve 60-90 gün içinde tekrar gebe kalması beklenmektedir. İneklerde kızgınlık dönemi gebelikle sonuçlanmadığı her seferde yavrulama aralığı uzamakta, suni tohumlama sayısı artmakta ve laktasyon süresi etkilenmektedir. Bu durum; verimsiz hayvanların beslenmesi, sürüden ayıklanan hayvan sayısının artması, ayıklanan hayvanların yerine yenilerinin konulması, gebelik başına tohumlama sayısının ve tedavi masraflarının artması gibi durumlara yol açarak işletmenin ekonomik kayıplarına neden olmaktadır. Bazı bakteriyel etkenler oluşturdukları çeşitli enfeksiyonlara bağlı olarak infertiliteye yol açabilirken bazı etkenler infertiliteye doğrudan neden olabilmektedir. Bu derlemede sığırların üreme fizyolojilerini etkileyerek infertiliteye neden olan bakteriler hakkında genel bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

Abstract

Reproduction is one of the basic elements to ensure profit and continuity in cattle farms. A healthy cow is physiologically expected to come into estrus within 45 days after birth and become pregnant again within 60-90 days. Each time estrus does not result in pregnancy, the calving interval is prolonged, the number of artificial inseminations increases and the lactation period is affected. This situation causes economic losses of the enterprise by leading to situations such as feeding inefficient animals, increasing the number of animals culled from the herd, replacing the culled animals with new ones, increasing the number of inseminations per pregnancy and treatment costs. While some bacterial agents may cause infertility due to various infections, some agents may cause infertility directly. In this review, it is aimed to give general information about the bacteria that cause infertility by affecting the reproductive physiology of cattle.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çolak, S. S. (2025). SIĞIRLARDA İNFERTİLİTEYE NEDEN OLAN BAKTERİYEL ETKENLER. Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni, Cilt: 16 Sayı: 3, 109–118. https://doi.org/10.38137/vftd.1583478

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (91)

  1. Aitken, I. D. (1989). Clinical aspects and prevention of Q fever in animals. European Journal of Epidemiology, 5, 420-424.
  2. Akar, K., Brangsch, H., Jamil, T., Öz, G. Y., Baklan, E. A., Eroğlu, B., Atıl, E., Gürbilek, S. E., Keskin, O., Tel, O. Y., Yücetepe, A. G., Sandalakis, V., Boukouvala, E., Psaroulaki, A., Abd El Tawab, A., Melzer, F., Pletz, M., Neubauer, H. & Wareth, G. (2024). Genomic analysis of Brucella isolates from animals and humans, Türkiye, 2010 to 2020. Eurosurveillance, 29(38), 2400105.
  3. Arı, H. (2019). Kayseri yöresindeki atık yapan sığırlarda Brucella abortus, Chlamydophila abortus ve Neospora Caninum enfeksiyon oranlarının belirlenmesi. Kayseri, Türkiye, Yüksek Lisans Tezi, ERÜ, tez.
  4. Atay, E. & Metintaş, S. (2018). Bruselloz ve ekonomik yüzü. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 3(3), 71-84.
  5. Aydın, N. (2006). Brucella infeksiyonları. Ed., Aydın N, Paracıkoğlu J. Alınmıştır: Veteriner Mikrobiyoloji (Bakteriyel Hastalıklar). Ankara, Türkiye: İlke-Emek Matbaacılık ve Yayıncılık; 2006. ss. 117-131.
  6. Ayling, R. D., Bashiruddin, S. E. & Nicholas, R. A. (2004). Mycoplasma species and related organisms isolated from ruminants in Britain between 1990 and 2000. Veterinary Record, 155(14), 413-416.
  7. Azawi, O. I, Omran, S. N. & Hadad, J. J. (2008). A study of endometritis causing repeat breeding of cycling Iraqi buffalo cows. Reproduction in Domestic Animals, 43(6), 735-743.
  8. Azawi, O. I. (2008). Postpartum uterine infection in cattle. Animal Reproduction Science, 105(3-4), 187-208. Bhat, F. A., Bhattacharya, H. K., Hussain, A., Nadeem, M. & Wani, A.R. (2013). Microbial profile, antibiogram and conception rate following treatment in repeat breeder cows. Intas Polivet, 14(1), 42-48.
  9. Cardoso, M. V., Scarcelli, E., Grasso, L. M. P., Teixeira, S. R. & Genovez, M. É. (2000). Ureaplasma diversum and reproductive disorder in Brazilian cows and heifers; first report. Animal Reproduction Science, 63(3-4), 137-143.
  10. Chappel, R., Goris, M., Palmer, M. & Hartskeerl, R. (2004). Impact of proficiency testing on results of the microscopic agglutination test for diagnosis of leptospirosis. Journal of Clinical Microbiology, 42 (12), 5484-5488.
  11. Connolly, J. P., Comerci, D., Alefantis, T. G., Walz, A., Quan, M., Chafin, R., Grewal, P., Mujer, C. V., Ugalde, R. A. & DelVecchio, V. G. (2006). Proteomic analysis of Brucella abortus cell envelope and identification of immunogenic candidate proteins for vaccine development. Proteomics, 6(13), 3767-3780.
  12. Corboz, L. & Wild, P. (1981). Epidimiologie der Haemophilus somnus infection beim rind: vergleich von stammen in der polyacrilamidgel-electrophorese (PAGE). Schweizer Archiv fur Tierheilkunde, 123, 78-88.
  13. Çakıcı, Y. (2018). Kesime sevk edilen repeat breeder ineklerde uterusların histopatolojik ve mikrobiyolojik değerlendirilmesi. Konya, Türkiye, Yüksek Lisans Tezi, SÜ, tez.
  14. Çakır, Ş. & Yıldırım, M. (2018). Türkiye'de küçük ruminantlarda brusellozun kontrol ve eradikasyon stratejileri. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 11(2), 98-104.
  15. Çetin, C., Doğan, İ. & Özdemir, V. (2000). Döl tutmayan ineklerde Leptospirosis'in seroprevalansı. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 19(12), 115-117.
  16. De Biase, D., Costagliola, A., Del Piero, F., Di Palo, R., Coronati, D., Galiero, G. & Paciello, O. (2018). Coxiella burnetii in infertile dairy cattle with chronic endometritis. Veterinary Pathology. 55(4), 539-542.
  17. Dekeyser, P. (1986). Bovine genital campylobacteriosis. In: Morrow DA. Editor. Current Therapy in Theriogenology. 2nd ed. Philadelphia: WB Saunders;1986. pp. 263-266.
  18. Denamur, E., Clermont, O., Bonacorsi, S. & Gordon, D. (2021). The population genetics of pathogenic Escherichia coli. Nature Reviews Microbiology, 19(1), 37-54.
  19. Dhaliwal, G. S., Murray, R. D. & Woldehiwet, Z. (2001). Some aspects of immunology of the bovine uterus related to treatments for endometritis. Animal Reproduction Science, 67(3-4), 135-152.
  20. Díaz, J. M., Prieto, A., López, G., Díaz, P., López, C., Quintela, L. A., Morrondo, P. & Fernández, G. (2019). Association of Ureaplasma diversum with reproductive disease in cattle. New Zealand Veterinary Journal, 67(5), 249-256.
  21. Diker, S. (2006). Campylobacter, Arcobacter ve Helicobacter İnfeksiyonları. Ed., Aydın N, Paracıkoğlu J. Alınmıştır: Veteriner Mikrobiyoloji (Bakteriyel Hastalıklar). Ankara, Türkiye: İlke-Emek Matbaacılık ve Yayıncılık; 2006. ss.189-207.
  22. Diker, S., Akan, M. & Yazıcıoğlu, N. (2000). Sığır veneral campylobacteriosisinin tanı yöntemlerinin geliştirilmesi. TÜBİTAK, Ankara.
  23. Diker, S., Arda, M. & İzgür, H. (1986). Isolation and characterization of Haemophilus Somnus from cows with metritis. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 33(1), 52-57.
  24. Doğruer, G. & Güler, M. (2010). İneklerde endometritisin tanısında klinik muayene, endometriyal sitoloji, biyopsi ve mikrobiyolojik muayene bulgularının karşılaştırılması. Kocatepe Veteriner Dergisi, 3(1), 19-24.
  25. Doig, P. A., Rhunke, H. L. & Palmer, N. C. (1980). Experimental bovine genital ureaplasmosis. I. Granular vulvitis following vulvar inoculation. Canadian Journal of Comparative Medicine, 44(3), 252-258.
  26. Ergün, Y., Alaçam, E., Aydın, Y. & Seyrek, A. (2009). Repeat breeder ineklerde subklinik endometritis rastlantılarının belirlenmesi ve intrauterin sağaltım girişimi. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 49(2),77-89.
  27. Eşki, F., Demir-Ayvazoğlu, P. & Günaydın, E. (2021). The mean prevalence, abortion rate and estimating the economic costs of brucella abortus in dairy cows in Turkey. Israel Journal of Veterinary Medicine, 76(3), 126-136.
  28. Gelgie, A. E., Desai, S. E., Gelalcha, B. D. & Kerro Dego, O. (2024). Mycoplasma bovis mastitis in dairy cattle. Frontiers in Veterinary Science, 11, 1322267.
  29. Givens, M. D. (2006). A clinical, evidence-based approach to infectious causes of infertility in beef cattle. Theriogenology, 66, 648-654.
  30. Givens, M. D. & Maarley, M. S. D. (2008). Infectious causes of embriyonic and fetal mortality. Theriogenology, 10(22), 16.
  31. Gomes, C. P., da Silva, L. S. C., Santos Júnior, M. N., Barbosa, M. S., Neves, W. S., Ribeiro, V. G., Bastos, B. L. & Marques, L. M. (2024). Use of recombinant proteins for the diagnosis and prevention of Mycoplasma bovis: a systematic review. Frontiers in Veterinary Science, 11, 1397145.
  32. Gök, A. (2023). Farklı hayvan türlerinde atığa sebep olan leptospirozisin moleküler epidemiyolojisi. Konya, Türkiye, Doktora Tezi, SÜ, tez.
  33. Grooms, D. L. & Bolin, C. A. (2005). Diagnosis of fetal loss caused by bovine viral diarrhea virus and Leptospira spp. Veterinary Clinics of North America: Food Animal Practice, 21, 463-72.
  34. Gülmez, A. (2013). Sığır ve koyun sürülerinden alınan örneklerde Coxiella burnetii (Q fever) varlığının araştırılması. Kars, Türkiye, Doktora Tezi, KAÜ, tez.
  35. Gürbilek, S. E., Keskin, O., Yiğin, A. & Tel, O. Y. (2018). Ruminant abortus vakalarında Coxiella burnetii’nin real time PCR ile araştırılması. Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 7(1), 79-83.
  36. Hansen, P. J., Soto, P. & Natzke, R. P. (2004). Mastitis and fertilitiy in cattle-possible involvement of ınflammation or ımmune activation in embryonic mortality. American Journal of Reproductive Immunology, 51(4), 294-301.
  37. Headley, S. A., Voltarelli, D., de Oliveira, V. H. S., Bronkhorst, D. E., Alfieri, A. F., Filho, L. C. N., Okano, W. & Alfieri, A. A. (2015). Association of Histophilus somni with spontaneous abortions in dairy cattle herds from Brazil. Tropical Animal Health and Production, 47, 403-413.
  38. İzgür, M. (2006). Mycoplasma, Ureaplasma, Acheloplasma, Spiroplasma ve Erysipelothrix İnfeksiyonları-Enterobakteri infeksiyonları (Enterobacteriaceae). Ed, Aydın N, Paracıkoğlu J. Alınmıştır: Veteriner Mikrobiyoloji (Bakteriyel Hastalıklar). Ankara, Türkiye: İlke-Emek Matbaacılık ve Yayıncılık; 2006. ss.109-247.
  39. Kaçar, C. & Kaya, S. (2014). Uterine infections in cows and effect on reproductive performance. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 20(6), 975-982.
  40. Kanca, H., Göcen, M. & Baran, M. B. (2019). Besi sığırlarında enfeksiyöz infertilite. Türkiye Klinikleri Veterinary Sciences-Obstetrics and Gynecology-Special Topics, 5(2), 59-66.
  41. Karakurt, E., Nuhoğlu, H., Dağ, S., Sağlam, A. G., Beytut, E., Şahin, M., Otlu, S. & Çelebi, Ö. (2020). Investigation of campylobacteriosis in abort cases in kars province by pathological, ımmunohistochemical, PCR and microbiological methods. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 5(2), 69-74.
  42. Kaufmann, A. F., Weyant, R. S. (19945). Leptospiraceae. In, Murray, PR, Baron EJ, Pfaller MA, Tenover FC, Yolken RH. Editors. Manual of Clinical Microbiology. 6th ed. Washington DC:ASM Press; 1995. pp. 621-625.
  43. Kılıç, A., Kalender, H. & Muz, A. (2010). Atık sığır fetuslarında Chlamydophila abortus’ un mikrobiyolojik kültür ve PZR ile saptanması. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi, 24(3), 129-132.
  44. Korkmaz, Ö. & Küplülü, Ş. (2014). Yüksek Süt Verimli İneklerde İnfertilite Nedenleri. Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 3(1), 49-54.
  45. Kreplin, C. M. A., Ruhnke, H. L., Miller, R. B. & Doig, P. A. (1987). The effect of intrauterine inoculation with Ureaplasma diversum on bovine fertility. Canadian Journal of Veterinary Research, 51(4), 440-443.
  46. Küçükkalem, Ö. F., Cengiz, S., Altun, S. K. & Yıldırım, M. (2013). Erzurum ilinde sığır abortlarında Coxiella burnetii’nin polimeraz zincir reaksiyonu ile belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 8(3), 224-228.
  47. LeBlanc, S. J. (2008). Postpartum uterine disease and dairy herd reproductive performance: a review. The Veterinary Journal, 176(1), 102-114.
  48. LeBlanc, S. J., Leslie, K., Duffield, T., Bateman, K. & Keefe, G. (2001). The incidence and impact of clinical endometritis in dairy cows. Journal of Animal Science, 79, 187.
  49. LeBlanc, S. J., Osawa, T. & Dubuc, J. (2011). Reproductive tract defense and disease in postpartum dairy cows. Theriogenology, 76(9), 1610-1618.
  50. Levett, P. N. (2001). Leptospirosis. Clinical Microbiology Reviews, 14, 296-326.
  51. Longbottom, D. & Coulter, L. J. (2003). Animal chlamydioses and zoonotic implications. The Journal of Comparative Pathology, 128(4), 217-44.
  52. Mamak, N. (2017). Sığırlarda Histophilus somni enfeksiyonu (histofilozis). Türkiye Klinikleri Veterinary Sciences-Internal Medicine-Special Topics, 3(2), 185-190.
  53. Miller, R., Chelmonska-Soyta, A., Smits, B., Foster, R. & Rosendal, S. (1994). Ureaplasma diversum as a cause of reproductive disease in cattle. Veterinary Clinics of North America: Food Animal Practice, 10(3), 479-490.
  54. Molín, J., Ainoza, A. & Armengol, R. (2024). Histophilus somni as a unique causative agent of Puerperal Metritis (PM) in a third-lactation holstein cow. Veterinary Sciences, 11(3), 117.
  55. Mshelia, G., Amin, J., Woldehiwet, R., Murray, R. & Egwu, G. (2010). Epidemiology of bovine venereal campylobacteriosis: geographic distribution and recent advances in molecular diagnostic techniques. Reproduction in Domestic Animals, 45(5), e221-e230.
  56. Palaz, M. (2018). Çeviren ineklerde bakteriyel infertilite nedenlerinin ve sıklığının belirlenmesi. Ankara, Türkiye, Doktora Tezi, AÜ, tez.
  57. Perez, D. S., Perez, F. A. & Bretschneider, G. (2010). Histophilus somni: patoghenicity in cattle an update. In Anales de Veterinaria de Murcia, 26, 5-21.
  58. Pothmann, H., Prunner, I., Wagener, K., Jaureguiberry, M., de la Sota, R. L., Erber, R., Aurich, C., Ehling-Schulz, M. & Drillich, M. (2015). The prevalence of subclinical endometritis and intrauterine infections in repeat breeder cows. Theriogenology, 83(8), 1249-1253.
  59. Potter, T., Guitian, J., Fishwick, J., Gordon, P. J. & Sheldon, I. M. (2010). Risk factors for clinical endometritis in postpartum dairy cattle. Theriogenology, 74, 127-134.
  60. Quinn, P. J., Markey, B. K., Leonard, F. C., FitzPatrick, E. S. & Fanning, S. (2016). Concise Review of Veterinary Microbiology, 2nd ed. Wiley Blackwell. UK.
  61. Qureshi, K. A., Parvez, A., Fahmy, N. A., Abdel Hady, B. H., Kumar, S., Ganguly, A., Atiya, A., Elhassan, G. O., Alfadly, S. O., Parkkila, S. & Aspatwar, A. (2023). Brucellosis: epidemiology, pathogenesis, diagnosis and treatment–a comprehensive review. Annals of Medicine, 55(2), 2295398.
  62. Resmi Gazete. (2009). Bruselloz ile mücadele yönetmeliği. 3 Nisan 2009 Cuma. Sayı:27189.
  63. Risco, C. A., Younquist, R. S. & Shore, M. D. (2006). Postpartum uterine infections. In, Younquist RS, Threlfall WR. Editors. Current Theraphy in Large Animal Theriogenology. 2nd ed. Philadelphia: Elsevier Health Sciences; 2006. pp. 339-344.
  64. Rodolakis, A. & Mohamad, K. Y. (2010). Zoonotic potential of Chlamydophila. Veterinary Microbiology, 140(3-4), 382-91.
  65. Romero, A. F., Güemes, S. F. & Tavera, T. F. J. (2024). Histophilosis in cattle: microbiology, epidemiology and pathology. Veterinaria México OA, 11.
  66. Saraswat, C. S. & Purohit, G. N. (2016). Repeat breeding: Incidence, risk factors and diagnosis in buffaloes. Asian Pacific Journal of Reproduction, 5(2), 87-95.
  67. Sheldon, I. M. & Dobson, H. (2004). Postpartum uterine health in cattle. Animal Reproduction Science, 82, 295-306.
  68. Sheldon, I. M., Lewis, G. S., LeBlanc, S. & Gilbert, R. O. (2006). Defining postpartum uterine diseases in cattle. Theriogenology, 65(8),1516-1530.
  69. Sheldon, I. M., Williams, E. J., Miller, N. A., Nash, D. M. & Herath, S. (2008). Uterine disease in cattle after parturition. The Veterinary Journal, 176(1), 115-121.
  70. Sheldon, I. M. (2006). Expression and function of Toll-like receptor 4 in the endometrial cells of the uterus. Endocrinology, 147(1), 562-570.
  71. Sohm, C., Steiner, J., Jöbstl, J., Wittek, T., Firth, C., Steinparzer, R. & Desvars-Larrive, A. (2023). A systematic review on leptospirosis in cattle: A European perspective. One Health, 17, 100608.
  72. Stalheim, O. H. & Gallagher, J. E. (1977). Ureaplasmal epithelial lesions related to ammonia. Infection and immunity, 15(3), 995-996.
  73. Struthers, J. D., Lim, A., Ferguson, S., Lee, J. K., Chako, C., Okwumabua, O., Cuneo, M., Montiel-Del Valle, A. & Brower, A. (2021). Meningoencephalitis, vasculitis, and abortions caused by Chlamydia pecorum in a herd of cattle. Veterinary Pathology, 58(3), 549-557.
  74. Tanrıverdi, E. Ç. & Özkurt, Z. (2021). Coxiella (Q Ateşi): Önleme ve Korunma. Türkiye Klinikleri Infectious Diseases-Special Topics, 14(3), 49-54.
  75. Tolga, B. (2006). Sığırların genital mikoplazma ve üreaplazma infeksiyonlarının PCR ile moleküler teşhisi. Ankara, Türkiye, Doktora Tezi, AÜ, tez.
  76. Tuzcu, M., Oruç, E., Tuzcu, N., Yoldaş, A. & Yığın, A. (2010). Atık sığır fetüslerinde kampilobakteriyozisin patolojik immunohistokimyasal mikrobiyolojik ve gerçek zamanlı PZR ile teşhisi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 16(3), 509-514.
  77. Türker, F. & Tuzcu, M. (2021). Mezbahada kesime sevk edilen ikteruslu sığırlarda leptospirozun varlığı ve patolojik bulguların değerlendirilmesi. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, 11(2), 164-171.
  78. Van Loo, H., Pascottini, O. B., Ribbens, S., Hooyberghs, J., Mori, M., Vanrompay, D., Opsomer G. & Pardon, B. (2023). Detection of Chlamydia and Chlamydia‐like organisms in bovine placental tissue. Reproduction in Domestic Animals, 58(8), 1080-1086.
  79. Velasquez-Munoz, A., Castro-Vargas, R., Cullens-Nobis, F. M., Mani, R. & Abuelo, A. (2024). Salmonella dublin in dairy cattle. Frontiers in Veterinary Science, 10, 1331767.
  80. Walker, R. (1999). Bovine venereal campylobacteriosis. In, Howard JL, Smith RA. Editors. Current Veterinary Therapy 4: Food Animal Practice. Philadelphia, WB Saunders; 1999. pp. 323-326.
  81. World Organisation for Animal Health. (2018). Terrestrial Manual, Chapter 3.8.5. Enzootic abortion of ewes (ovine chlamydiosis) (infection with Chlamydia abortus).
  82. World Organisation for Animal Health. (2021a). Terrestrial Manual, Chapter 3.4.4. Bovine Genital Campylobacteriosis.
  83. World Organisation for Animal Health. (2021b). Terrestrial Manual, Chapter 3.1.1 2. Leptospirosis. 1-14.
  84. World Organisation for Animal Health. (2022). Terrestrial Manual, Chapter 3.1.4. Brucellosis (Brucella abortus, B. melitensis and B. suis).
  85. World Health Organization. (2006). Brucellosis in human and animals.
  86. Wu, X. J., Gao, J., Zhang, Q., Li, C. X., Zheng, W. B., Liu, Q., Zhu X. O., Lei, Y. P. & Gao, W. W. (2023). Seroprevalence and risk factors of Chlamydia infection in cattle in Shanxi Province, North China. Animals, 13(2), 252.
  87. Xavier, M. N., Paixao, T. A., Poester, F. P., Lage, A. P. & Santos, R. L. (2009). Pathological, immunohistochemical and bacteriological study of tissues and milk of cows and fetuses experimentally infected with Brucella abortus. Journal of Comparative Pathology, 140(2-3), 149-157.
  88. Yazıcıoğlu, N. (2014). V. Türkiye zoonotik hastalıklar sempozyumu: brusella eradikasyon programı. Erzurum, 2014, 1-25.
  89. Yeni, D. K., Balevi, A., Ashraf, A., Shah, M. & Büyük, F. (2024). Molecular detection of bacterial zoonotic abortive agents from ruminants in Turkey. Brazilian Journal of Microbiology, 1-8.
  90. Yilmaz, O., Kuyucuoglu, Y., Sevimli, A., Yazici, E. & Ucar, M. (2012). Uterine microbiology and histopathology in repeat breeder Anatolian water buffaloes: An abattoir study. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 18(5), 791-798.
  91. Yoo, H. S. (2010). Infectious causes of reproductive disorders in cattle. Journal of Reproduction and Development, 56(S), S53-S60.