Dergiler / Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

Türkiye’de Kuşburnu (Rosa spp.) Genotiplerinin Meyve Fiziksel Ve Biyokimyasal Özellikleri Üzerine Yapılan Çalışmalar

STUDIES ON THE PHYSICAL AND BIOCHEMICAL PROPERTIES OF ROSEHIP (Rosa spp.) GENOTYPES IN TURKEY

Fatma Erdil(UŞAK ÜNİVERSİTESİ)0009-0004-1771-164X
Ayşen Çolak(UŞAK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0113-2104
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-10-05
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak kuşburnu; fonksiyonel gıda, doğal antioksidan kaynağı ve katma değeri ürünler açısından yüksek potansiyele sahip önemli bir türdür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu derlemenin amacı, Türkiye’de son yıllarda kuşburnu (Rosa spp.) genotipleri üzerine yürütülen çalışmaları bir araya getirerek meyve fiziksel ve biyokimyasal özelliklerdeki değişkenliği değerlendirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İncelenen güncel çalışmalar, meyve ağırlığı, meyve eti oranı, çekirdek sayısı, meyve şekli ve büyüklüğü gibi fiziksel özelliklerin genotiplere ve yetiştiği ekolojik koşullara göre geniş aralıkta değiştiğini göstermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak kuşburnu; fonksiyonel gıda, doğal antioksidan kaynağı ve katma değeri ürünler açısından yüksek potansiyele sahip önemli bir türdür.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kuşburnu · Rosa spp. · genotipik varyasyon

Özet

Bu derlemenin amacı, Türkiye’de son yıllarda kuşburnu (Rosa spp.) genotipleri üzerine yürütülen çalışmaları bir araya getirerek meyve fiziksel ve biyokimyasal özelliklerdeki değişkenliği değerlendirmektir. İncelenen güncel çalışmalar, meyve ağırlığı, meyve eti oranı, çekirdek sayısı, meyve şekli ve büyüklüğü gibi fiziksel özelliklerin genotiplere ve yetiştiği ekolojik koşullara göre geniş aralıkta değiştiğini göstermiştir. Benzer şekilde C vitamini, toplam fenolik bileşikler, flavonoidler, organik asitler ve antioksidan kapasite bakımından da önemli farklılıklar belirlenmiştir. Özellikle yüksek meyve eti oranı, düşük çekirdek sayısı, yüksek C vitamini ve fenolik içerik taşıyan genotiplerin çeşit geliştirme ve işleme sanayisi açısından önemli olduğu anlaşılmıştır. Türkiye’nin zengin doğal kuşburnu populasyonları, üstün özellikli genotiplerin seçimi ve yeni çeşitlerin geliştirilmesi için güçlü bir genetik kaynak oluşturmaktadır. Sonuç olarak kuşburnu; fonksiyonel gıda, doğal antioksidan kaynağı ve katma değeri ürünler açısından yüksek potansiyele sahip önemli bir türdür.

Abstract

The aim of this review is to evaluate the variation in fruit physical and biochemical characteristics by bringing together recent studies conducted on rosehip (Rosa spp.) genotypes in Türkiye. The reviewed studies showed that physical traits such as fruit weight, flesh ratio, seed number, fruit shape, and size varied within a wide range depending on genotypes and ecological growing conditions. Similarly, significant differences were determined in terms of vitamin C, total phenolic compounds, flavonoids, organic acids, and antioxidant capacity. Genotypes with high flesh ratio, low seed number, and high vitamin C and phenolic content were found to be particularly important for cultivar development and processing industry applications. The rich natural rosehip populations of Türkiye constitute a strong genetic resource for the selection of superior genotypes and the development of new cultivars. In conclusion, rosehip is an important species with high potential as a functional food, natural antioxidant source, and raw material for value-added products.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Erdil, F., Çolak, A. (2026). Türkiye’de Kuşburnu (Rosa spp.) Genotiplerinin Meyve Fiziksel Ve Biyokimyasal Özellikleri Üzerine Yapılan Çalışmalar. Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1. https://doi.org/10.47137/usufedbid.1973573

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Ercisli S. Rose (Rosa spp.) germplasm resources of Turkey. Genet Resour Crop Evol. 2005;52(6):787-795.
  2. Özrenk K, Gündoğdu M, Doğan A. Erzincan yöresi kuşburnu (Rosa canina L.) meyvelerinin organik asit, şeker ve mineral madde içerikleri. Yüzüncü Yıl Univ J Agric Sci. 2012;22(1):20-25.
  3. Çelik F. Van Gölü havzasında kuşburnu (Rosa spp.) genetik kaynaklarının seleksiyonu ve mevcut biyolojik çeşitliliğin tespiti [doktora tezi]. Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi; 2007.
  4. Gerçekcioğlu R, Karadağ T. Performance of rosehip (Rosa sp.) varieties in Tokat ecology. J Agric Fac Gaziosmanpasa Univ. 2025;42(3):214-223.
  5. Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü. Kuşburnu fizibilite raporu ve yatırımcı rehberi. Ankara: Tarım ve Orman Bakanlığı; 2022.
  6. Güneş M, Şen SM. Tokat yöresinde doğal olarak yetişen kuşburnuların (Rosa spp.) seleksiyon yoluyla ıslahı üzerinde bir araştırma. Bahçe. 2001;30(1):9-16.
  7. Dölek Ü. Amasya yöresinde doğal olarak yetişen kuşburnuların (Rosa spp.) seleksiyon yoluyla ıslahı [doktora tezi]. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 2008.
  8. Karakuş S, Bostan SZ. Akıncılar (Sivas) yöresinde doğal olarak yetişen kuşburnu genotiplerinin (Rosa spp.) seleksiyon yoluyla ıslahı. Nevşehir Bilim Teknol Derg. 2017; 6:215-225.
  9. Kazankaya A, Yılmaz H, Yılmaz M. Adilcevaz yöresinde doğal olarak yetişen kuşburnuların (Rosa spp.) seleksiyonu. Yüzüncü Yıl Univ J Agric Sci. 2001;11(2):29-34.
  10. Akkuş E. Hamur (Ağrı) yöresinde doğal olarak yetişen kuşburnu genotiplerinin (Rosa spp.) morfolojik tanımlanması [yüksek lisans tezi]. Ordu: Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 2016.
  11. Güneş M, Güneş S, Dölek Ü. “Yıldız” Kuşburnu (Rosa canina) çeşidinin bazı fenolojik, pomolojik ve morfolojik özellikleri. J Agric Fac Gaziosmanpasa Univ. 2017;34(1):170-178.
  12. Yıldız Ü, Çelik F. Muradiye (Van) yöresinde doğal olarak yetişen kuşburnu (Rosa spp.) genetik kaynaklarının bazı fiziko-kimyasal özellikleri. Yüzüncü Yıl Üniv Fen Bilimleri Enst Derg. 2011;16(2):45-53.
  13. Uçaral H. Yozgat ve ilçelerinde doğal olarak yetişen kuşburnuların (Rosa spp.) seleksiyon yoluyla ıslahı [yüksek lisans tezi]. Yozgat: Bozok Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 2017.
  14. Çolak AM, Alan F. Determination of pomological and chemical properties of some rosehip (Rosa spp.) genotypes growing naturally in Kayseri Province. ISPEC J Agric Sci. 2025;9(2):621-629.
  15. Ercişli S. Gümüşhane ve ilçelerinde doğal olarak yetişen kuşburnuların (Rosa spp.) seleksiyon yoluyla ıslahı ve çelikle çoğaltma imkanları üzerinde bir araştırma [doktora tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 1996.
  16. Doğan ŞÖ, Özçelik H. Türkiye’nin meyve/kuşburnu güllerinde (Rosa spp.) kimyasal bileşen analizleri. Biol Divers Conserv. 2017;10(2):122-140.
  17. Alp Ş, Ercisli S, Jurikova T, Çakır Ö, Gözlekci S. Bioactive content of rose hips of different wildly grown Rosa dumalis genotypes. Not Bot Horti Agrobot Cluj-Napoca. 2016;44(2):472-476.
  18. Vural S. Çorum yöresinde geleneksel yöntemlerle üretilen kuşburnu marmelatlarının bazı fizikokimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerinin belirlenmesi [yüksek lisans tezi]. Çorum: Hitit Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü; 2023.