Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu durum, ders kitabında değerlerin belirli temalarda yoğunlaştığını ve değer aktarımının tematik yapı üzerinden desteklendiğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Değerler eğitimi, bireyin aile ortamında edindiği; okul süreciyle birlikte sistemli biçimde gelişen çok boyutlu eğitim alanıdır. Örgün eğitimde değerler, doğrudan öğretim konusu yapılmaksızın; ders içerikleri, metinler ve öğrenme yaşantıları aracılığıyla öğrencilere örtük biçimde kazandırılmaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ise değerleri yalnızca kavramsal bir içerik olarak değil, erdem ve eylem boyutlarıyla birlikte ele alan bütüncül bir çerçeve sunmaktadır. Bu çalışmada, Maarif Modeli’ne göre hazırlanmış ilkokul 2. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan metinlerdeki değerlerin görülme sıklığı ve temalar/metinler bağlamında dağılımı, Erdem–Değer–Eylem Çerçevesine göre incelenmiştir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışma materyalini, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında okutulan ilkokul 2. sınıf Türkçe ders kitabının 1. kitabında yer alan dört tema kapsamındaki 16 okuma metni oluşturmaktadır. Elde edilen veriler betimsel analizle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda metinlerde 18 değerin toplam 213 kez yer aldığı belirlenmiştir. En sık yer verilen değerlerin çalışkanlık, sorumluluk, duyarlılık, yardımseverlik ve vatanseverlik olduğu; değerlerin temalara göre farklı yoğunlukta dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum, ders kitabında değerlerin belirli temalarda yoğunlaştığını ve değer aktarımının tematik yapı üzerinden desteklendiğini göstermektedir. Bulgular doğrultusunda ders kitabı yazımında değerlerin temalar arasında dengeli biçimde dağıtılması, programda yer alan ancak sınırlı temsil edilen değerlerin metinlerde görünür kılınması ve değer–eylem ilişkisini destekleyen pedagojik yaklaşımların güçlendirilmesi önerilmektedir.
Abstract
Values education is a multidimensional field of education that begins within the family and develops systematically throughout formal schooling. In formal education, values are generally conveyed implicitly through course content, reading texts, and learning experiences rather than being taught as a separate subject. The Türkiye Century Education Model adopts a holistic perspective by addressing values together with the dimensions of virtue and action rather than treating them merely as conceptual constructs. This study examined the frequency and distribution of values across themes and reading texts in the first volume of the 2nd grade primary school Turkish textbook prepared in accordance with the Türkiye Century Education Model, based on the Virtue–Value–Action Framework. The study employed the document analysis method, one of the qualitative research methods. The research material consisted of 16 reading texts included in four themes in the first volume of the 2nd grade primary school Turkish textbook used during the 2025–2026 academic year. The data were analyzed through descriptive analysis. The findings revealed that 18 different values appeared a total of 213 times in the reading texts. The most frequently emphasized values were diligence, responsibility, sensitivity, helpfulness, and patriotism. Moreover, the distribution of values varied across themes, indicating that values were concentrated in particular thematic contexts and that values education was supported through the thematic structure of the textbook. Based on the findings, it is recommended that values be distributed more evenly across themes during textbook development, that values with limited representation in the curriculum be made more visible in reading texts, and that pedagogical approaches strengthening the relationship between values and actions be further promoted.