KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi / 2025 / Cilt: 9 Sayı: 2

Gökyüzünde Akış: Yamaç Paraşütçülerinin Akış Deneyimleri Üzerine Bir Değerlendirme

Flow in the Sky: A Qualitative Appraisal of Paragliding Pilots’ Flow Experiences

Ertuğrul Ertürk(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU, BEDEN EĞİTİMİ ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ)0009-0000-1592-0422
Yasin Altın(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR BÖLÜMÜ)0000-0002-5854-8007
Burhan Özkurt(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR BÖLÜMÜ)0000-0001-9745-9624
Sayfa
198–208
Yayın Tarihi
2025-12-22
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, yamaç paraşütü sırasında yaşanan akış durumunun zaman algısındaki değişim, azalan öz-farkındalık ve artan kontrol hissi gibi psikolojik süreçler tarafından şekillendiğini; zorluk–beceri dengesinin kurulduğu noktada derinleştiğini; ayrıca ototelik bir deneyim olarak gündelik yaşama olumlu yansımalar taşıdığını ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, deneyimli yamaç paraşütü pilotlarının birinci elden anlatımlarına dayalı olarak uçuş sırasında yaşadıkları akış deneyimlerini incelemek ve bu deneyimlerin temel boyutlarını nitel bir bakış açısıyla ortaya koymaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen ve her biri en az üç yıllık yamaç paraşütü deneyimine sahip 20 pilot ile yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, yamaç paraşütü sırasında yaşanan akış durumunun zaman algısındaki değişim, azalan öz-farkındalık ve artan kontrol hissi gibi psikolojik süreçler tarafından şekillendiğini; zorluk–beceri dengesinin kurulduğu noktada derinleştiğini; ayrıca ototelik bir deneyim olarak gündelik yaşama olumlu yansımalar taşıdığını ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yamaç paraşütü · akış deneyimi · refleksif tematik analiz

Özet

Bu çalışmanın amacı, deneyimli yamaç paraşütü pilotlarının birinci elden anlatımlarına dayalı olarak uçuş sırasında yaşadıkları akış deneyimlerini incelemek ve bu deneyimlerin temel boyutlarını nitel bir bakış açısıyla ortaya koymaktır. Araştırma, fenomenolojik yaklaşıma dayalı nitel bir desenle yürütülmüştür. Amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen ve her biri en az üç yıllık yamaç paraşütü deneyimine sahip 20 pilot ile yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler MAXQDA yazılımı kullanılarak kodlanmış ve refleksif tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda beş ana tema ve on alt tema belirlenmiştir: (1) Zaman Algısında Değişim, (2) Zorluk–Beceri Dengesi ve Akış, (3) Öz-Farkındalık Kaybı, (4) Kontrol Hissi ve Akış Duygusu, (5) Ototelik Deneyim ve Günlük Yaşama Yansımaları. Bulgular, yamaç paraşütü sırasında yaşanan akış durumunun zaman algısındaki değişim, azalan öz-farkındalık ve artan kontrol hissi gibi psikolojik süreçler tarafından şekillendiğini; zorluk–beceri dengesinin kurulduğu noktada derinleştiğini; ayrıca ototelik bir deneyim olarak gündelik yaşama olumlu yansımalar taşıdığını ortaya koymaktadır.

Abstract

The aim of this study is to examine the in-flight flow experiences of seasoned paragliding pilots, as narrated in their first-person accounts, and to elucidate the core dimensions of these experiences from a qualitative perspective. The research adopts a qualitative design grounded in a phenomenological approach. Using purposive sampling, semi-structured individual interviews were conducted with 20 pilots who each had at least three years of paragliding experience. Data were coded with MAXQDA software and analyzed using reflexive thematic analysis. The analysis yielded five overarching themes and ten subthemes: (1) Altered Time Perception; (2) Challenge–Skill Balance and Flow; (3) Loss of Self-Awareness; (4) Sense of Control and the Feeling of Flow; and (5) Autotelic Experience and Its Reflections in Daily Life. The findings indicate that the flow state experienced during paragliding is shaped by psychological processes such as altered time perception, diminished self-awareness, and a heightened sense of control; that it deepens when the challenge–skill balance is achieved; and that, as an autotelic experience, it carries positive spillover effects into everyday life.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ertürk, E., Altın, Y., Özkurt, B. (2025). Gökyüzünde Akış: Yamaç Paraşütçülerinin Akış Deneyimleri Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2, 198–208. https://doi.org/10.46463/ijrss.1767218

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Akbulut, O., Çelik, T., Ekin, Y., & Yetim, A. Ç. (2024). A research on Fethiye Babadag commercial tandem paragliding participants within the scope of experiential tourism. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 47, 100806. https://doi.org/10.1016/j.jort.2024.100806
  2. Alameda, S., Sanabria, D., & Ciria, L. F. (2022). The brain in “flow”: A systematic review of the neural basis of the flow state. Cortex, 157, 122–140. https://doi.org/10.1016/j.cortex.2022.02.008
  3. Altın, Y. (2025). Scaling the fundamental reasons directing individuals to sports by using Thurstone's pairwise comparison-based scaling method. Journal of Physical Education and Sports Studies, 17(1), 27–40. https://doi.org/10.55929/besad.1524530
  4. Arastaman, G., Fidan, İ. Ö., & Fidan, T. (2018). Validity and reliability in qualitative research: A theoretical review. Van Yüzüncü Yıl University Journal of Education Faculty, 15(1), 37–75. https://doi.org/10.23891/efdyyu.2018.61
  5. Arslan, E. (2022). Validity and reliability in qualitative research. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, 51, 395–407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
  6. Ayazlar, R. A. (2015). Flow phenomenon as a tourist experience in paragliding: A qualitative research. Procedia Economics and Finance, 26, 792–799. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00845-X
  7. Ayazlar, R. A., & Yüksel, A. (2018). Flow experience in paragliding: Effects on experience and life satisfaction. Tourism Analysis, 23(4), 461–473. https://doi.org/10.3727/108354218X15391984820396
  8. Barlow, D. H. (2000). Unraveling the mysteries of anxiety and its disorders from the perspective of emotion theory. American Psychologist, 55(11), 1247–1263. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.11.1247
  9. Barut, İ. A., Demir, A., Ballıkaya, E., & Çiftçi, F. (2019). Examining life satisfaction and self-efficacy of individuals engaged in hiking and paragliding. Journal of Sport Education, 3(2), 137–145. https://dergipark.org.tr/tr/pub/seder/issue/44750/578964
  10. Boudreau-Alguire, P., Houge Mackenzie, S., & Hodge, K. (2020). Flow states in adventure recreation: A systematic review and thematic synthesis. Psychology of Sport and Exercise, 46, 101611. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2019.101611
  11. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
  12. Brymer, E., & Schweitzer, R. (2013). The search for freedom in extreme sports: A phenomenological exploration. Psychology of Sport and Exercise, 14(6), 865–873. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2013.07.004
  13. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2017). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE.
  14. Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. Harper & Row.
  15. Dietrich, A. (2004). Neurocognitive mechanisms underlying the experience of flow. Consciousness and Cognition, 13(4), 746–761.
  16. Dilmaç, D., & Tezcan Kardaş, B. (2024). The impact of the recreational flow experience on the perception of wellness among individuals engaged in extreme sports. Journal of Basic and Clinical Health Sciences, 8(3), 734–749. https://doi.org/10.30621/jbachs.1540910
  17. Ertürk, E., & Özkurt, B. (2024). From Ölüdeniz to Kaçkar Mountains: The adventure of paragliding in Turkey. In E. Konca & R. Yıldız (Eds.), Multidimensional approaches in sport (pp. 1–35). Fenomen Publishing. ISBN 978-625- 6470-96-5
  18. Ertürk, E., & Özkurt, B. (2025). Analysis of emotional experiences of individuals participating in paragliding activities: A qualitative research. The Online Journal of Recreation and Sports, 14(2), 141–160.
  19. Finlay, L. (2002). Negotiating the swamp: The opportunity and challenge of reflexivity in research practice. Qualitative Research, 2(2), 209–230.
  20. Fong, C. J., Zaleski, D. J., & Leach, J. K. (2015). The challenge–skill balance and antecedents of flow: A meta-analytic investigation. Journal of Positive Psychology, 10(5), 425–446. https://doi.org/10.1080/17439760.2014.967799
  21. Hınız, B., & Yavuz, A. (2023). Reflective thematic analysis. Theory and Practice in Education, 19(2), 224–249.
  22. Jackson, S. A., & Marsh, H. W. (1996). Development and validation of a scale to measure optimal experience: The Flow State Scale. Journal of Sport and Exercise Psychology, 18(1), 17–35.
  23. Kotler, S., & Wheal, J. (2017). Stealing fire: How Silicon Valley, the Navy SEALs, and maverick scientists are revolutionizing the way we live and work. Dey Street Books. ISBN 978-0062429650
  24. Kuckartz, U., & Rädiker, S. (2019). Analyzing qualitative data with MAXQDA. Springer.
  25. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
  26. Løvoll, H. S., & Vittersø, J. (2014). Can balance be boring? A critique of the “challenges should match skills” hypothesis in flow theory. Social Indicators Research, 115(1), 117–136. https://doi.org/10.1007/s11205-012-0211-9
  27. Malterud, K., Siersma, V. D., & Guassora, A. D. (2016). Sample size in qualitative interview studies: Guided by information power. Qualitative Health Research, 26(13), 1753–1760.
  28. Martinho, D. V., Gouveia, M. J., Field, M., Ribeiro, J. L. P., Ordoñez-Hurtado, R. H., & Martins, R. (2024). Psychological traits of extreme sport participants: A scoping review. BMC Psychology, 12, 544. https://doi.org/10.1186/s40359- 024-02047-3
  29. Monasterio, E., & Cloninger, C. R. (2019). Self-transcendence in mountaineering and BASE jumping. Frontiers in Psychology, 9, 2686. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02686
  30. Özkurt, B., Altın, Y., Eskiler, E., & Küçükibiş, H. F. (2025). Development of the intention to continue sport scale: Validity and reliability study based on item response theory and classical test theory. SPORMETRE Journal of Physical Education and Sports Sciences, 23(2), 26–48. https://doi.org/10.33689/spormetre.1593920
  31. Paulhus, D. L. (1991). Measurement and control of response bias. In J. P. Robinson, P. R. Shaver, & L. S. Wrightsman (Eds.), Measures of personality and social psychological attitudes (pp. 17–59). Academic Press.
  32. Ponterotto, J. G. (2005). Qualitative research in counseling psychology: A primer on research paradigms and philosophy of science. Journal of Counseling Psychology, 52(2), 126–136.
  33. Rolfe, G. (2006). Validity, trustworthiness and rigour: Quality and the idea of qualitative research. Journal of Advanced Nursing, 53(3), 304–310.
  34. Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner. Basic Books.
  35. Schüler, J., & Nakamura, J. (2013). Does flow experience lead to risk? How and for whom. Applied Psychology: Health and Well-Being, 5(3), 311–331. https://doi.org/10.1111/aphw.12012
  36. Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22(2), 63–75.
  37. Swann, C., Keegan, R., Piggott, D., & Crust, L. (2012). “Flow” in sport: A systematic review. Psychology of Sport and Exercise, 13(6), 807–827. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2012.05.006
  38. Tong, A., Sainsbury, P., & Craig, J. (2007). COREQ: Consolidated criteria for reporting qualitative research. International Journal for Quality in Health Care, 19(6), 349–357.
  39. Van der Linden, D., Tops, M., & Bakker, A. B. (2021). The neuroscience of the flow state: Involvement of the locus coeruleus–norepinephrine system. Frontiers in Psychology, 12, 645498.
  40. Wilkes, R., Long, G., Massey, H., Eglin, C., & Tipton, M. (2022). Quantifying risk in air sports: Flying activity and incident rates in paragliding. Wilderness & Environmental Medicine, 33(2), 148–160.