KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

Fiziksel Aktivitelerin ve Eğitici Oyunların Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Motor Becerileri, Sosyal Becerileri ve Psikolojik Uyumları Üzerindeki Etkileri.

The Effects of Physical Activities and Educational Games on the Motor Competence, Social Skills, and Psychological Adjustment of Children with Autism Spectrum Disorder.

Nurgül Tezcan(SAKARYA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9483-2013
Elif Ünal(Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi)0000-0003-0779-1231
Serap Ceylan Şahin0000-0002-8908-4583
A. Dilşad Mirzeoğlu(Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi)0000-0003-1856-6750
Nevzat Mirzeoğlu(Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi)
Sayfa
70–83
Yayın Tarihi
2026-06-27
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmanın, OSB’li çocukların gelişim alanlarının desteklenmesine, aileler ve uzmanlar için rehberlik sağlamasına ve uygulamanın yaygınlaştırılmasına katkı sunacağı düşünülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), erken çocukluk döneminde ortaya çıkan; sosyal etkileşim ve iletişimde yetersizlikler ile sınırlı ve tekrarlayıcı davranış örüntüleriyle karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur.
📊
Temel Bulgular & Veri:OSB’nin görülme sıklığındaki artış, bu bireylerin yaşam kalitesini artırmaya yönelik etkili müdahalelerin önemini artırmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmanın, OSB’li çocukların gelişim alanlarının desteklenmesine, aileler ve uzmanlar için rehberlik sağlamasına ve uygulamanın yaygınlaştırılmasına katkı sunacağı düşünülmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Otizm Spektrum Bozukluğu · hareket eğitimi · fiziki etkinlik

Özet

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), erken çocukluk döneminde ortaya çıkan; sosyal etkileşim ve iletişimde yetersizlikler ile sınırlı ve tekrarlayıcı davranış örüntüleriyle karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. OSB’nin görülme sıklığındaki artış, bu bireylerin yaşam kalitesini artırmaya yönelik etkili müdahalelerin önemini artırmaktadır. Bu araştırma, hareket eğitimi kapsamında planlanan fiziki etkinlikler ve eğitsel oyunların OSB’li çocukların motor yeterlilikleri, sosyal becerileri ve ruhsal uyumları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden gerçek deneysel model kullanılmıştır. Pilot uygulama kapsamında ilkokul düzeyindeki OSB tanılı çocuklardan oluşan deney ve kontrol grupları ile çalışılmış; sağlık sorunları nedeniyle süreci tamamlayamayan iki katılımcı değerlendirme dışı bırakılmıştır. Deney grubuna 12 hafta boyunca haftada 3 gün, günde 1 saat fiziki etkinlik ve eğitsel oyun programı uygulanmıştır. Uygulama öncesi ve sonrasında Yaygın Gelişimsel Bozukluğu Olan Bireyler İçin Performans Belirleme Formu ve BOT-2 Motor Yeterlilik Testi kullanılmıştır. Ayrıca pandemi koşulları dikkate alınarak uygulamalar video kayıtlarıyla dijital ortama aktarılmış ve ailelerin ev ortamında eğitimi sürdürebilmelerine olanak sağlanmıştır. Araştırmanın, OSB’li çocukların gelişim alanlarının desteklenmesine, aileler ve uzmanlar için rehberlik sağlamasına ve uygulamanın yaygınlaştırılmasına katkı sunacağı düşünülmektedir.

Abstract

Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder that emerges in early childhood and is characterized by deficits in social interaction and communication, as well as restricted and repetitive patterns of behavior. The increasing prevalence of ASD has heightened the importance of effective interventions aimed at improving the quality of life of these individuals. This study was conducted to examine the effects of physical activities and educational games planned within the scope of movement education on the motor competence, social skills, and psychological adjustment of children with ASD. A true experimental design, one of the quantitative research methods, was used in the study. Within the scope of the pilot implementation, experimental and control groups consisting of primary school children diagnosed with ASD were included in the study; two participants who were unable to complete the process due to health problems were excluded from the evaluation. The experimental group participated in a physical activity and educational games program for 12 weeks, three days a week, for one hour each day. Before and after the intervention, the Performance Determination Form for Individuals with Pervasive Developmental Disorders and the BOT-2 Motor Proficiency Test were used. In addition, considering the pandemic conditions, the implementations were transferred to a digital environment through video recordings, allowing families to continue the training in the home environment. It is believed that this research will contribute to supporting the developmental domains of children with ASD, providing guidance for families and professionals, and promoting the wider dissemination of the intervention.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tezcan, N., Ünal, E., Şahin, S. C., Mirzeoğlu, A. D., Mirzeoğlu, N. (2026). Fiziksel Aktivitelerin ve Eğitici Oyunların Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Motor Becerileri, Sosyal Becerileri ve Psikolojik Uyumları Üzerindeki Etkileri.. Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 70–83. https://doi.org/10.46463/ijrss.1908399

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Adolph, K. E., & Hoch, J. E. (2019). Motor development: Embodied, embedded, enculturated, and enabling. Annual Review of Psychology, 70, 141–164. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-010418-102836
  2. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing.
  3. Bauminger-Zviely, N. (2014). School-age children with ASD. In F. R. Volkmar, R. Paul, S. J. Rogers, & K. A. Pelphrey (Eds.), Handbook of autism and pervasive developmental disorders (Vol. 1, pp. 148–175). Wiley.
  4. Bhagat, V., Haque, M., Simbak, N. B., & Husain, R. (2009). Emotional regulation in autism spectrum disorders: A new proposed model for regulating emotions through parent education.
  5. Bhat, A. N. (2020a). Is motor impairment in autism spectrum disorder distinct from developmental coordination disorder? A report from the SPARK study. Physical Therapy, 100(4), 633–644. https://doi.org/10.1093/ptj/pzz190
  6. Bhat, A. N. (2020b). Motor impairment increases in children with autism spectrum disorder as a function of social communication and cognitive impairment. Autism Research, 13(7), 1192–1204. https://doi.org/10.1002/aur.2453
  7. Bremer, E., & Cairney, J. (2018). Fundamental movement skills and health-related outcomes: A narrative review of longitudinal and intervention studies targeting typically developing children. American Journal of Lifestyle Medicine, 12(2), 148–159. https://doi.org/10.1177/1559827616640196
  8. Bremer, E., Crozier, M., & Lloyd, M. (2016). A systematic review of the behavioural outcomes following exercise interventions for children and youth with autism spectrum disorder. Autism, 20(8), 899–915. https://doi.org/10.1177/1362361315616002
  9. Bruininks, R. H., & Bruininks, B. D. (2005). Bruininks–Oseretsky test of motor proficiency (2nd ed.). Pearson.
  10. Büyüköztürk, Ş. (2014). Experimental designs: Pretest–posttest control group design and data analysis. Pegem Academy.
  11. Colombo-Dougovito, A. M., & Reeve, R. E. (2017). Exploring the interaction of motor and social skills with autism severity using the SFARI dataset. Perceptual and Motor Skills, 124(2), 413–424. https://doi.org/10.1177/0031512516689198
  12. Compas, B. E., Jaser, S. S., Bettis, A. H., Watson, K. H., Gruhn, M. A., Dunbar, J. P., & Thigpen, J. C. (2017). Coping, emotion regulation, and psychopathology in childhood and adolescence: A meta-analysis and narrative review. Psychological Bulletin, 143(9), 939–991. https://doi.org/10.1037/bul0000110
  13. Da Silva, S. H., Felippin, M. R., de Oliveira Medeiros, L., Hedin-Pereira, C., & Nogueira-Campos, A. A. (2025). A scoping review of motor impairments in autism spectrum disorder. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 169, 106002. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2025.106002
  14. Dilek, A., Baysan, S., & Öztürk, A. A. (2018). Master’s theses on social studies education in Türkiye: A content analysis study. Turkish Journal of Social Research, 22(2), 581–602.
  15. Dionisio, J., de Sá, C. D. S. C., Lúcio, S., de Almeida, G. N., & Cordovil, R. (2024). Motor competence in autistic children with attention-deficit hyperactivity disorder. Children, 11(12), 1518. https://doi.org/10.3390/children11121518
  16. Fournier, K. A., Hass, C. J., Naik, S. K., Lodha, N., & Cauraugh, J. H. (2010). Motor coordination in autism spectrum disorders: A synthesis and meta-analysis. Journal of Autism and Developmental Disorders, 40(10), 1227–1240. https://doi.org/10.1007/s10803-010-0981-3
  17. Ginsburg, K. R. (2007). The importance of play in promoting healthy child development. Pediatrics, 119(1), 182–191. https://doi.org/10.1542/peds.2006-2697
  18. Gitimoghaddam, M., Chichkine, N., McArthur, L., Sangha, S. S., & Symington, V. (2022). Applied behavior analysis in children and youth with autism spectrum disorders: A scoping review. Perspectives on Behavior Science, 45(3), 521–557.
  19. Green, D., Baird, G., & Sugden, D. (2009). A pilot study of psychopathology in developmental coordination disorder. Child: Care, Health and Development, 32(6), 741–750. https://doi.org/10.1111/j.1365-2214.2006.00684.x
  20. Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1–26. https://doi.org/10.1080/1047840X.2014.940781
  21. Healy, S., Nacario, A., Braithwaite, R. E., & Hopper, C. (2018). The effect of physical activity interventions on youth with autism spectrum disorder: A meta-analysis. Autism Research, 11(6), 818–833. https://doi.org/10.1002/aur.1955
  22. Hillman, C. H., Erickson, K. I., & Kramer, A. F. (2008). Be smart, exercise your heart: Exercise effects on brain and cognition. Nature Reviews Neuroscience, 9, 58–65.
  23. Kırcaali-İftar, G. (2012). Overview of autism spectrum disorder. In E. Tekin-İftar (Ed.), Children with autism spectrum disorder and their education (pp. 17–44). Vize Publishing.
  24. Liu, T., Kaarengala, V., & Litchke, L. G. (2019). Motor competence and social function in children with autism spectrum disorder. Journal of Physical Education and Sport, 19(1), 521–526.
  25. Lord, C., Elsabbagh, M., Baird, G., & Veenstra-VanderWeele, J. (2018). Autism spectrum disorder. The Lancet, 392(10146), 508–520. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)31129-2
  26. Masten, A. S. (2014). Global perspectives on resilience in children and youth. Child Development, 85(1), 6–20. https://doi.org/10.1111/cdev.12205
  27. Ministry of National Education. (2018). Game, sports, and physical activities curriculum. Author.
  28. Ministry of National Education. (2020). Students with special education needs (Report). https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_02/04160608_05094929_2ozelegitimihtiyaciolanogrenciler.pdf
  29. Muthusamy, R., Padmanabhan, R., Ninan, B., & Ganesan, S. (2021). Impact of sensory processing dysfunction on fine motor skills in autism spectrum disorders. Physiotherapy Quarterly, 29(2), 44–48. https://doi.org/10.5114/pq.2020.100277
  30. Odeh, C. E., Gladfelter, A. L., Stoesser, C., & Roth, S. (2022). Comprehensive motor skills assessment in children with autism spectrum disorder yields global deficits. International Journal of Developmental Disabilities, 68(3), 290–300. https://doi.org/10.1080/20473869.2020.1764241
  31. Pan, C. Y. (2010). Effects of water exercise swimming program on aquatic skills and social behaviors in children with autism spectrum disorders. Autism, 14(1), 9–28. https://doi.org/10.1177/1362361309339496
  32. Paquet, A., Olliac, B., Bouvard, M. P., Golse, B., & Vaivre-Douret, L. (2016). The semiology of motor disorders in autism spectrum disorders as highlighted from a standardized neuropsychomotor assessment. Frontiers in Psychology, 7, 1292. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.01292
  33. Pellegrini, A. D. (2009a). Research and policy on children’s play. Child Development Perspectives, 3(2), 131–136. https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2009.00092.x
  34. Pellegrini, A. D. (2009b). The role of play in human development. Oxford University Press.
  35. Rosales, M. R., Butera, C. D., Wilson, R. B., Zhou, J., Maus, E., Zhao, H., & Dusing, S. C. (2025). Systematic review and meta-analysis of the effect of motor intervention on cognition, communication, and social interaction in children with autism spectrum disorder. Physical & Occupational Therapy in Pediatrics, 45(5), 688–710. https://doi.org/10.1080/01942638.2025.2498357
  36. Sakihara, K., Kita, Y., Suzuki, K., & Inagaki, M. (2023). Modulation effects of intact motor skills on the relationship between social skills and motion perception in children with autism spectrum disorder: A pilot study. Brain and Development, 45(1), 39–48. https://doi.org/10.1016/j.braindev.2022.09.001
  37. Schmidt, R. A., & Lee, T. D. (2011). Motor control and learning: A behavioral emphasis (5th ed.). Human Kinetics.
  38. Soares, L. A., Pondé, M. P., Andrade, N. C., & Siquara, G. M. (2025). Evaluation of emotional knowledge in children with autism spectrum disorder. Paidéia (Ribeirão Preto), 35, e3504. https://doi.org/10.1590/1982-4327e3504
  39. Sowa, M., & Meulenbroek, R. (2012). Effects of physical exercise on autism spectrum disorders: A meta-analysis. Research in Autism Spectrum Disorders, 6(1), 46–57. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2011.09.001
  40. Stodden, D. F., Goodway, J. D., Langendorfer, S. J., Roberton, M. A., Rudisill, M. E., Garcia, C., & Garcia, L. E. (2008). A developmental perspective on the role of motor skill competence in physical activity. Quest, 60(2), 290–306. https://doi.org/10.1080/00336297.2008.10483582