KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

Ciddi serbest zaman etkinliği olarak ekstrem spor katılımı: Fenomenolojik bir bakış açısı

Extreme sport participation as serious leisure: A Phenomenological Perspective

Özge Yavaş(MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1948-1620
Sayfa
14–25
Yayın Tarihi
2026-02-18
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, katılımcıların deneyimlerine ilişkin değerli bir içgörü sağlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Oyun… Sporu tanımlamak ve onu ekstrem ve ekstrem olmayan sporlardan ayırmanın başlangıcı oyun kavramıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma, Dünya’nın farklı yerlerinden çalışmaya gönüllü olarak katılan 31 ekstrem spor katılımcısıyla (25 erkek, 6 kadın) yapılan görüşmelerden yararlanarak 5 benzersiz temayı açıklıyor: kimlik ve bağlılık, sınırları tanımlama, risk, başarı duyguları ve kişisel iç görü, Maslow'un zirve deneyimlerine benzer olağanüstü deneyimler.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, katılımcıların deneyimlerine ilişkin değerli bir içgörü sağlamaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:ciddi serbest zaman · ekstrem sporlar · Fenomenoloji

Özet

Oyun… Sporu tanımlamak ve onu ekstrem ve ekstrem olmayan sporlardan ayırmanın başlangıcı oyun kavramıdır. Yeryüzünde insana ait her şeyin başlangıcını oyun olarak kabul ettiğimizi düşünelim. Ekstrem spor kavramını da oyunun çatısı altında birleştirip doğru yerlere konumlandıralım. Böylece ekstrem spor kavramının özüne ulaşma şansını bulabiliriz. Bu geniş kavramın sınırlarını daraltmak ve göz ardı edilen noktalara değinmek ekstrem spor kavramına ve ekstrem spor katılımcılarına bakış açısını değiştirecektir. Bu çalışmada ekstrem sporlara ilişkin temel ilkeler, anahtar kavramlar ve katılımcıların deneyimlerine ilişkin bakış açıları sunulacaktır. Aynı zamanda çalışma, ciddi serbest zaman uğraşlarına ilişkin derinlemesine ve geniş kapsamlı bir perspektif sunan giriş niteliğinde bir çalışmadır. Çalışmada, ekstrem sporların doğuşundan başlanıp ekstrem sporların doğası ve işlevi açıklanmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda çalışmanın bir bölümünde fenomenolojik bir yaklaşım kullanılarak ekstrem sporlarla uğraşan kişilerin deneyimlerinin anlamları araştırılmıştır. Bu kapsamda çalışmada ekstrem spor katılımcılarıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşme sonuçlarına yer verilmiştir. Çalışma, Dünya’nın farklı yerlerinden çalışmaya gönüllü olarak katılan 31 ekstrem spor katılımcısıyla (25 erkek, 6 kadın) yapılan görüşmelerden yararlanarak 5 benzersiz temayı açıklıyor: kimlik ve bağlılık, sınırları tanımlama, risk, başarı duyguları ve kişisel iç görü, Maslow'un zirve deneyimlerine benzer olağanüstü deneyimler. Bulgular, katılımcıların deneyimlerine ilişkin değerli bir içgörü sağlamaktadır. Bu noktada bu çalışma ciddi serbest zaman katılımı, rekreasyon, ekstrem sporlarla ilgili alanda çalışan bilim insanları için hem kavramsal hem de deneyimsel açıdan bir rehber niteliğindedir.

Abstract

Game… The beginning of defining sports and distinguishing them from extreme and non-extreme sports is the concept of game. Let's assume that we accept the beginning of everything that belongs to humans on earth as game. Let's combine the concept of extreme sports under the roof of game and position it in the right places. Thus, we can find the chance to reach the essence of the concept of extreme sports. Narrowing the boundaries of this broad concept and touching on the overlooked points will change the perspective on the concept of extreme sports and extreme sports participants. In this study, the basic principles, key concepts and perspectives on the experiences of the participants regarding extreme sports will be presented. At the same time, the study is an introductory study that offers an in-depth and comprehensive perspective on serious leisure activities. In the study, the nature and function of extreme sports were tried to be explained starting from the birth of extreme sports. At the same time, a phenomenological approach was used in one part of the study to investigate the meanings of the experiences of people involved in extreme sports. In this context, the results of semi-structured interviews conducted with extreme sports participants were included in the study. The study draws on interviews with 31 extreme sports participants (25 Male, 6 Female) from around the world who volunteered for the study, revealing 5 unique themes: identity and commitment, defining boundaries, risk, feelings of accomplishment and personal insight, extraordinary experiences similar to Maslow's peak experiences. The findings provide valuable insight into the participants' experiences. At this point, this study serves as a conceptual and experiential guide for scientists working in the field of serious leisure participation, recreation, and extreme sports.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yavaş, Ö. (2026). Ciddi serbest zaman etkinliği olarak ekstrem spor katılımı: Fenomenolojik bir bakış açısı. Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 14–25. https://doi.org/10.46463/ijrss.1806775

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (45)

  1. Amlani, A. (1998). Internal events and archetypes. In W. Braud & R. Anderson (Eds.), Transpersonal research methods for the social sciences: Honoring human experience (pp. 179–183). Sage.
  2. Brymer, E., & Gray, T. (2010). Developing an intimate “relationship” with nature through extreme sports participation. Leisure/Loisir, 34(4), 361–374. https://doi.org/10.1080/14927713.2010.542888
  3. Brymer, E., & Gray, T. (2009). Dancing with nature: Rhythm and harmony in extreme sport participation. Journal of Adventure Education and Outdoor Learning, 9(2), 135–149. https://doi.org/10.1080/14729670903116912
  4. Brymer, E., Downey, G., & Gray, T. (2009). Extreme sports as a precursor to environmental sustainability. Journal of Sport and Tourism, 14(2–3), 193–204. https://doi.org/10.1080/14775080902965223
  5. Brymer, E., & Oades, L. G. (2009). Extreme sports: A positive transformation in courage and humility. Journal of Humanistic Psychology, 49(1), 114–126. https://doi.org/10.1177/0022167808326199
  6. Brymer, E., Feletti, F., Monasterio, E., & Schweitzer, R. (2020). Understanding extreme sports: A psychological perspective. Frontiers in Psychology, 10, 3029. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.03029
  7. Buckley, R. C. (2018). To analyze thrill, define extreme sports. Frontiers in Psychology, 9, 1216. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01216
  8. Buckley, R. (2012). Rush as a key motivation in skilled adventure tourism: Resolving the risk recreation paradox. Tourism Management, 33(4), 961–970. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2011.10.002
  9. Bujdosó, Z., & Dávid, L. (2013). Extreme sports and other activities in tourism with special regard to the Mátra Mountain. Journal of Physical Education and Sport, 13(1), 39.
  10. Celsi, R. L., Rose, R. L., & Leigh, T. W. (1993). An exploration of high-risk leisure consumption through skydiving. Journal of Consumer Research, 20(1), 1–23. https://doi.org/10.1086/209337
  11. Ceylan, M., Akçakoyun, F., & Mutlu, V. (2015). An examination of anger levels among individuals participating in extreme sports. Turkish Journal of Sport and Exercise, 17(1), 29–34. https://doi.org/10.15314/TJSE.2015112535
  12. Ceylan, M., Akçakoyun, F., & Sukan, H. D. (2016). The effect of kite surfing as an extreme sport on levels of sociotropy and autonomy. CBÜ Journal of Physical Education and Sport Sciences, 11(2), 1–9.
  13. Caillois, R. (1961). Man, play and games (M. Barash, Ed.). New York, NY: Free Press.
  14. Cohen, R., Baluch, B., & Duffy, L. J. (2018). Defining extreme sport: Conceptions and misconceptions. Frontiers in Psychology, 9, 1974. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01974
  15. Colaizzi, P. F. (1978). Psychological research as the phenomenologist views it. In R. Valle & M. King (Eds.), Existential phenomenological alternatives for psychology (pp. 48–71). Oxford University Press.
  16. Demirhan, G., Aşçı, F. H., Kangalgil, M., & Saraçbaşı, O. (2014). Perception of risk and attractiveness of extreme sports among Turkish university students. Hacettepe Journal of Sport Sciences, 25(1), 11–22.
  17. Ettling, D. (1998). Levels of listening. In W. Braud & R. Anderson (Eds.), Transpersonal research methods for the social sciences: Honoring human experience (pp. 176–179). Thousand Oaks, CA: Sage.
  18. Fjell, A. M., Aker, M., Bang, K. H., Bardal, J., Frogner, H., Gangås, O. S., & Walhovd, K. B. (2007). Habituation of P3a and P3b brain potentials in men engaged in extreme sports. Biological Psychology, 75(1), 87–94. https://doi.org/10.1016/j.biopsycho.2006.12.004
  19. Gardner, M. M., Grimm, J. T., & Conner, B. T. (2021). Examining the role of risk compensation in extreme sports. Journal of Sport and Exercise Psychology, 43, 1–8.
  20. Heirene, R. M., Shearer, D., Roderique-Davies, G., & Mellalieu, S. D. (2016). Addiction in extreme sports: An exploration of withdrawal states in rock climbers. Journal of Behavioral Addictions, 5(2), 332–341. https://doi.org/10.1556/2006.5.2016.039
  21. Huizinga, J. (1995). Homo ludens: A study of the play element in culture (M. A. Kılıçbay, Trans.). Ayrıntı.
  22. Kenyon, G. S. (1968). Six scales for assessing attitude toward physical activity. Research Quarterly. American Association for Health, Physical Education and Recreation, 39(3), 566–574. https://doi.org/10.1080/10671188.1968.10616581
  23. Kenyon, G. S. (1968). A conceptual model for characterizing physical activity. Research Quarterly. American Association for Health, Physical Education and Recreation, 39(1), 96–105. https://doi.org/10.1080/10671188.1968.10616536
  24. Kuzikova, S. B., Shcherbak, T. I., Kuzikov, B. O., Blynova, O., Vavryniv, O., Khmiliar, O., & Popovych, I. (2020). Research of predisposition to risk of participants of extreme sports.
  25. Laurendeau, J. (2000). Blue skies, black death: Risk, subculture issues, and gender in the contemporary skydiving community (Master’s thesis). University of Calgary.
  26. Larkin, M., & Griffiths, M. D. (2004). Dangerous sports and recreational drug use: Rationalizing and contextualizing risk. Journal of Community & Applied Social Psychology, 14(4), 215–232. https://doi.org/10.1002/casp.770
  27. Lipscombe, N. (1999). The relevance of the peak experience to continued skydiving participation: A qualitative approach to assessing motivations.
  28. Ma, J. L. G., & Dutch, M. J. (2013). Extreme sports: Extreme physiology. Exercise‐induced pulmonary oedema. Emergency Medicine Australasia, 25(4), 368–371. https://doi.org/10.1111/1742-6723.12101
  29. Michel, G., Cazenave, N., Delpouve, C., Purper-Ouakil, D., & LeScanff, C. (2009). Personality profiles and emotional function in extreme sports: An exploratory study among BASE-jumpers. Annales Médico-Psychologiques, 167(1), 72–72.
  30. Monasterio, E., Brymer, E., & Stewart, I. (2020). Conceptualising performance enhancement in extreme sports: Combining physiological and psychological perspectives. Muscles, Ligaments and Tendons Journal, 10(2), 309–314.
  31. O’Neil, A. (2017). What does the phrase “extreme sports” mean to professionals? Seven extreme sports professionals answer from the heart. ThoughtCo.
  32. Pain, M., & Kerr, J. H. (2004). Extreme risk taker who wants to continue taking part in high-risk sports after serious injury. British Journal of Sports Medicine, 38(3), 337–339. https://doi.org/10.1136/bjsm.2002.003111 Skydive Orange. (2017, October 24). Skydiving traditions.
  33. Quester, P., Beverland, M., & Farrelly, F. (2006). Brand–personal values fit and brand meanings: Exploring the role individual values play in ongoing brand loyalty in extreme sports subcultures. Advances in Consumer Research, 33(1), 21–28.
  34. Rauter, S., & Topič, M. D. (2011). Perspectives of the sport-oriented public in Slovenia on extreme sports. Kinesiology, 43(1), 82–90.
  35. Raggiotto, F., Scarpi, D., & Moretti, A. (2020). Advertising on the edge: Appeal effectiveness when advertising in extreme sports. International Journal of Advertising, 39(5), 655–678.
  36. Self, D. R., De Vries Henry, E., Findley, C. S., & Reilly, E. (2007). Thrill seeking: The type T personality and extreme sports. International Journal of Sport Management and Marketing, 2(1–2), 175–190. Ü https://doi.org/10.1504/IJSMM.2007.011397
  37. Şimşek, K. Y. (2010). A qualitative study on the sport participation motives of Turkish extreme sports participants. Celal Bayar University Journal of Physical Education and Sport Sciences, 5(3), 107–118.
  38. Şimşek, K. Y. (2010). Reliability and validity study of the sport consumption motivation scale for Turkish extreme sports participants. CBÜ Journal of Physical Education and Sport Sciences, 5(3), 97–106.
  39. Şimşek, K. Y. (2011). Comparison of sensation-seeking differences between extreme and traditional sport participants. Journal of Physical Education and Sports Sciences, 5(2), 133–143.
  40. Tez, Ö. Y. (2023). Measuring the rush experiences: Development and validation of a short psychometric scale. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 100590. https://doi.org/10.1016/j.jort.2022.100590
  41. Watson, N. J., & Parker, A. (2015). The mystical and sublime in extreme sports: Experiences of psychological well-being or Christian revelation? Studies in World Christianity, 21(3), 260–281. https://doi.org/10.3366/swc.2015.0127
  42. Wheaton, B. (2004). Understanding lifestyle sport: Consumption, identity and difference. Routledge.
  43. Willig, C. (2008). A phenomenological investigation of the experience of taking part in extreme sports. Journal of Health Psychology, 13(5), 690–702. https://doi.org/10.1177/1359105307082459
  44. Young, C. C. (2002). Extreme sports: Injuries and medical coverage. Current Sports Medicine Reports, 1(5), 306–311. https://doi.org/10.1249/00149619-200210000-00009
  45. Zhou, L., Chlebosz, K., Tower, J., & Morris, T. (2020). An exploratory study of motives for participation in extreme sports and physical activity. Journal of Leisure Research, 51(1), 56–76.