Dergiler / Dilbilim Araştırmaları Dergisi / 2013 / Sayı: 2

Dilin Algılanması ve Anlamlandırılmasında Bürün Dizgesinin Beyindeki İşlemlenişi

Sayfa
1–18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bunlardan davranışsal gözlem tekniklerinin kullanıldığı araştırmalarda bürün, hem duygudurumunu yansıtan bürünsel özellikler hem de sessiz okuma sırasındaki göz hareketleri ile ilgili deneylerden elde edilen bulgular çerçevesinde incelenmekte ve beyin yarıküreleri arasındaki yanallaşma ve yarıküre baskınlığı yönünden yorumlanmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, uzun yıllardan beri alanyazında tartışmalı bir konu olan bürün dizgesinin beyindeki işleyişini açıklamayı hedefleyen sinirdilbilimsel araştırmaları tanıtmayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada, alanın temel hipotez ve yaklaşımları çerçevesinde, bürün dizgesinin beyinde nasıl işlemlendiğini saptamak amacıyla kullanılan davranışsal gözlem teknikleri ve beyin görüntüleme teknikleri doğrultusunda yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bunlardan davranışsal gözlem tekniklerinin kullanıldığı araştırmalarda bürün, hem duygudurumunu yansıtan bürünsel özellikler hem de sessiz okuma sırasındaki göz hareketleri ile ilgili deneylerden elde edilen bulgular çerçevesinde incelenmekte ve beyin yarıküreleri arasındaki yanallaşma ve yarıküre baskınlığı yönünden yorumlanmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışma, uzun yıllardan beri alanyazında tartışmalı bir konu olan bürün dizgesinin beyindeki işleyişini açıklamayı hedefleyen sinirdilbilimsel araştırmaları tanıtmayı amaçlamaktadır. Çalışmada, alanın temel hipotez ve yaklaşımları çerçevesinde, bürün dizgesinin beyinde nasıl işlemlendiğini saptamak amacıyla kullanılan davranışsal gözlem teknikleri ve beyin görüntüleme teknikleri doğrultusunda yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmektedir. Bunlardan davranışsal gözlem tekniklerinin kullanıldığı araştırmalarda bürün, hem duygudurumunu yansıtan bürünsel özellikler hem de sessiz okuma sırasındaki göz hareketleri ile ilgili deneylerden elde edilen bulgular çerçevesinde incelenmekte ve beyin yarıküreleri arasındaki yanallaşma ve yarıküre baskınlığı yönünden yorumlanmaktadır. Beyin görüntüleme tekniklerinin kullanıldığı araştırmalarda ise, bürünün beyindeki lokalizasyonu, aktivasyon alanları ve diğer dil bileşenleriyle olan bağıntısı incelenmekte, böylece bu dizgenin beyindeki işleyişi daha somut bir düzlemde ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Bununla birlikte, yaklaşık bir yüzyılı aşkın bir süredir yapılan araştırmalardan elde edilen bulgular, bürün dizgesinin beyindeki işlemlenişine yönelik bütüncül bir açıklamaya henüz ulaşılamadığını ve bu amaç doğrultusunda çok daha fazla dil ailesinin incelenmesi gerektiğini göstermektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BEKAR, İ. P. (2013). Dilin Algılanması ve Anlamlandırılmasında Bürün Dizgesinin Beyindeki İşlemlenişi. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Sayı: 2, 1–18. https://ajindex.com/articles/156387

Kaynakça (11)

  1. Asbhy, J., Treiman, R., Kessler, B. ve Rayner, K. (2006). Vowel processing during silent reading: evidence from eye movements. Journal of Experimental Pyschology (32): 416-424. Astésano, C., Besson, M. ve Alter, K. (2004). Brain potentials during semantic and prosodic processing in French. Cognitive Brain Research (18): 172-184.
  2. Blackwood, D.H.R. ve Muir, W.J. (1990). Cognitive brain potentials and their application. The British Journal of Psychiatry (157): 96-101.
  3. Blonder, L., Bowers, D. ve Heilman, K. (1991). The role of the right hemisphere in Emotional communication. Brain (114): 1115-1127.
  4. Bortfeld, H., Fava, E. ve Boas, D.A. (2009). Identifying cortical lateralization of speech processing in infants using near-infrared spectroscopy. Developmental Neuropsychology (1): 52-65.
  5. Bowers, D., Coslett, H., Bauer, R., Speedie, L. ve Heilman, K. (1987). Comprehension of emotional prosody following unliteral hemispheric lesions: processing defect versus distraction defect. Neuropsychologica (25): 317-328. Brådvik, B. Dravins, C., Holtås, S., Rosén, I., Ryding, E. ve Inqvar, D.H. (1991). Disturbances of speech prosody following right hemisphere infarcts. Acta Neurologica Scandinavica(84): 114-126.
  6. Bryans, K. (1989). Language prosody and right hemisphere. Aphasiology (3): 285-299.
  7. Buchanan, T., Lutz, K., Mirzazade, S., Specht, K., Shah, N.J., Zilles, K. ve Jäncke, L. (2000). Recognition of emotional prosody and verbal components of spoken language: an fMRI study. Cognitive Brain Research (9): 227-238.
  8. Burns, A.D. ve Ciurczak, E.W. (2008). Handbook of near-infrared analysis (Practical spectroscopy). CRC Yayınevi. 3. baskı. Cancelliere, A. ve Kertesz, A. (1990). Lesion localization in acquired deficits of emotional expression and comprehension. Brain and Cognition (13): 133-147.
  9. Crystal, D. (1992). A dictionary of linguistics and phonetics. Blackwell Yayınları. 5. baskı. Cruttenden, A. (1997). Intonation. Cambridge: Cambridge Üniversitesi Yayınevi. 2. baskı. Darby, D. (1993). Sensory aprosodia: A clinical clueto lesion of the inferior division of the right middle cerebral artery? Neurology (43): 567-572.
  10. Doherty, C.P., West, W.C., Dilley, L.C., Shattuck-Hufnagel, S. ve Caplan, D. (2004). Question/statement judgments: An fMRI study of intonation processing. Human Brain Mapping (23): 85-98.
  11. Eckstein, K. ve Friederici, A.D. (2005). Late interaction of syntactic and prosodic processes in sentence comprehension as revealed by ERPs. Cognitive Brain Research (25): 130-143