KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2026

Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025)

Bibliometric Analysis of Augmented and Virtual Reality Research in Vocational and Technical Education (1966–2025)

Onur Sevli(BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8933-8395
Osman Erol(BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9920-5211
Vesile Gül Başer(BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0752-9498
Sayfa
1–17
Yayın Tarihi
2026-09-08
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, alanın 2019 sonrası ivmelendiğini ve 2020'den itibaren hızla büyüdüğünü göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal gerçeklik (VR) teknolojilerinin mesleki ve teknik eğitim(MTE) literatüründeki gelişimini 1966–2025 döneminde bibliyometrik analizle incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:SCOPUS veri tabanında taranan ve ölçütleri karşılayan 193 makale, performans analizi (yayın trendi, dergi üretkenliği, ülke dağılımı) ve bilim haritalama teknikleri (eş-yazarlık, ülke iş birliği ağı, anahtar kelime eş-oluşum, tematik evrim, stratejik diyagram) ile incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, alanın 2019 sonrası ivmelendiğini ve 2020'den itibaren hızla büyüdüğünü göstermektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Artırılmış Gerçeklik · Bibliyometrik Analiz · Mesleki Eğitim

Özet

Bu çalışma, artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal gerçeklik (VR) teknolojilerinin mesleki ve teknik eğitim(MTE) literatüründeki gelişimini 1966–2025 döneminde bibliyometrik analizle incelemektedir. SCOPUS veri tabanında taranan ve ölçütleri karşılayan 193 makale, performans analizi (yayın trendi, dergi üretkenliği, ülke dağılımı) ve bilim haritalama teknikleri (eş-yazarlık, ülke iş birliği ağı, anahtar kelime eş-oluşum, tematik evrim, stratejik diyagram) ile incelenmiştir. Bulgular, alanın 2019 sonrası ivmelendiğini ve 2020'den itibaren hızla büyüdüğünü göstermektedir. Yayınlar dar bir çekirdek dergide yoğunlaşmamış, disiplinlerarası ve çok merkezli bir yapı sergilemiştir. Eş-yazarlık ve ülke iş birliği ağları görece ayrışmış kümeler ortaya koymuş; ülke üretkenliğinde ABD öne çıkarken Endonezya, Çin ve Malezya dikkat çekmiştir. Tematik evrim analizi, araştırma odağının mesleki rehabilitasyondan AR/VR entegrasyonuna, oradan da sürükleyici öğrenme tasarımı ve öğrenme etkililiğine kaydığını göstermiştir. Stratejik diyagramda artırılmış gerçeklik motor tema, sanal gerçeklik ve sürükleyici öğrenme ise gelişime açık temel temalar olarak konumlanmıştır. Literatür, gelişen ancak henüz kümeleşmemiş dinamik bir alanı işaret etmektedir.

Abstract

This study examines the development of augmented reality (AR) and virtual reality (VR) technologies in the vocational and technical education (VTE) literature during the period 1966–2025 using bibliometric analysis. 193 articles scanned in the SCOPUS database and meeting the criteria were analyzed using performance analysis (publication trend, journal productivity, country distribution) and science mapping techniques (co-authorship, country collaboration network, keyword co-occurrence, thematic evolution, strategic diagram). The findings show that the field accelerated after 2019 and grew rapidly from 2020 onwards. Publications were not concentrated in a narrow core journal, exhibiting an interdisciplinary and multi-centered structure. Co-authorship and country collaboration networks revealed relatively distinct clusters; the USA stood out in country productivity, while Indonesia, China, and Malaysia were noteworthy. Thematic evolution analysis showed a shift in research focus from vocational rehabilitation to AR/VR integration, and then to immersive learning design and learning effectiveness. In the strategic diagram, augmented reality is positioned as the engine theme, while virtual reality and immersive learning are identified as core themes open to development. The literature points to a dynamic field that is evolving but not yet clustered.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sevli, O., Erol, O., Başer, V. G. (2026). Mesleki ve Teknik Eğitimde Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi (1966–2025). Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2026, 1–17. https://doi.org/10.71445/umbd.1900335

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of informetrics, 11(4), 959-975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
  2. Aslanov, R. E., Shunina, L. A., Grinshkun, A. V., & Bolshakov, A. A. (2023). Informatization of vocational education through the implementation of the model of the center of immersive technologies. RUDN journal of informatization in education, 20(1), 78-92. https://doi.org/10.22363/2312-8631-2023-20-1-78-92
  3. Bermejo, B., Juiz, C., Cortes, D., Oskam, J., Moilanen, T., Loijas, J., Govender, P., Hussey, J., Schmidt, A. L., Burbach, R., King, D., O'Connor, C., & Dunlea, D. (2023). AR/VR Teaching-Learning Experiences in Higher Education Institutions (HEI): A Systematic Literature Review. Informatics, 10(2), 45. https://doi.org/10.3390/informatics10020045
  4. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
  5. Egghe, L. (1986). The dual of Bradford's law. Journal of the American Society for Information Science, 37(4), 246-255.
  6. Hoeckel, K., & Schwartz, R. (2010). OECD reviews of vocational education and training: A learning for jobs review of Germany 2010. OECD Reviews of Vocational Education and Training, 2010.ILO-OSH (2001). Guidelines for a safety and health management system. ILO. https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/%40dgreports/%40dcomm/%40publ/documents/publication/wcms_publ_9221116344_en.pdf
  7. Jerald, J. (2015). The VR book: Human-centered design for virtual reality. Morgan & Claypool.
  8. Liu, Y., Zhan, Q., & Zhao, W. (2023). A systematic review of VR/AR applications in vocational education: models, affects, and performances. Interactive Learning Environments, 32(10), 6375-6392. https://doi.org/10.1080/10494820.2023.2263043
  9. Makransky, G., & Petersen, G. B. (2021). The cognitive affective model of immersive learning (CAMIL): A theoretical research-based model of learning in immersive virtual reality. Educational Psychology Review, 33(3), 937-958. https://doi.org/10.1007/s10648-020-09586-2
  10. MEB (2024). Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi. https://mtegm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_09/18170207_16_09_2024_mtgmpolitikabelgesi.pdf
  11. Navarro-Parra, S. L., & Chiappe, A. (2024). Simulated learning environments as an interdisciplinary option for vocational training: A systematic review. Simulation & Gaming, 55(2), 135-158. https://doi.org/10.1177/10468781231221904
  12. OECD (2010). Learning for Jobs, OECD Reviews of Vocational Education and Training, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/9789264087460-en.
  13. OSHA (2015). OSHA Safety and Health Program Management Guidelines. OSHA https://www.osha.gov/sites/default/files/SHPM_guidelines.pdf
  14. Radianti, J., Majchrzak, T. A., Fromm, J., & Wohlgenannt, I. (2020). A systematic review of immersive virtual reality applications for higher education: Design elements, lessons learned, and research agenda. Computers & Education, 147, 103778. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.103778
  15. Schmalstieg, D., & Hollerer, T. (2016). Augmented reality: principles and practice. Addison-Wesley Professional.
  16. Slater, M. (2009). Place illusion and plausibility can lead to realistic behaviour in immersive virtual environments. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 364(1535), 3549-3557. https://doi.org/10.1098/rstb.2009.0138
  17. Xu, Y., Mao, D., & Wang, C. (2024, September). XR Technologies in vocational education and training research (2000-2024): A Bibliometric Review. In Proceedings of the 2024 the 16th International Conference on Education Technology and Computers (pp. 76-83).
  18. Zekeik, H., Chahbi, M., Sefian, M. L., & Bakkali, I. (2025). Augmented reality and virtual reality in education: A systematic narrative review on benefits, challenges, and applications. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 21(9), em2699. https://doi.org/10.29333/ejmste/16830
  19. OSHA (2015). OSHA Safety and Health Program Management Guidelines. OSHA https://www.osha.gov/sites/default/files/SHPM_guidelines.pdf