Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightDördüncü aşamada bilişsel haritalama yöntemi kullanılarak mekânsal kaçınma odakları haritası oluşturulmuş; son aşamada ise bulgular doğrultusunda kadın dostu kente yönelik mekânsal, sosyal ve yönetsel öneriler geliştirilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Kadın dostu kent yaklaşımı, kadınların kent ile kurduğu ilişkiyi mekânsal adalet ve güvenlik temelinde ele alan bütüncül bir planlama anlayışıdır. Bu çalışma, Kahramanmaraş kent merkezi örneğinde kadınların kentsel mekânda güvenlik, erişilebilirlik ve katılım deneyimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, kentsel planlama ve toplumsal cinsiyet çalışmaları literatürüne dayandırılmış; kent hakkı kavramı çerçevesinde kadınların kent ile kurduğu ilişki değerlendirilmiştir. Çalışma, kadınların kentsel dış mekân deneyimlerini ve algılarını ortaya koymak amacıyla nicel yönteme dayalı olarak beş aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada literatür taraması ile kavramsal çerçeve oluşturulmuş, ikinci aşamada Kahramanmaraş kent merkezinde yaşayan 554 kadın katılımcıya yüz yüze görüşmeler şeklinde anketler uygulanmıştır. Elde edilen veriler üçüncü aşamada tanımlayıcı istatistiksel yöntemler ve Ki-Kare (χ²) testi ile analiz edilmiştir. Dördüncü aşamada bilişsel haritalama yöntemi kullanılarak mekânsal kaçınma odakları haritası oluşturulmuş; son aşamada ise bulgular doğrultusunda kadın dostu kente yönelik mekânsal, sosyal ve yönetsel öneriler geliştirilmiştir. Bulgular, kadınların özellikle kamusal alanlarda güvenlik algısının yetersiz olduğunu, ulaşım sistemlerine erişimde toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliklerin sürdüğünü ve karar alma süreçlerine katılımın sınırlı kaldığını göstermektedir. Kapsayıcı tasarım, aktif sokak yaşamı, karma kullanım ve aydınlatma koşullarının kadınların mekânsal deneyimlerini doğrudan etkilediği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, kadın dostu kentlerin yalnızca fiziksel düzenlemelerle değil, aynı zamanda yönetişim, katılım ve toplumsal farkındalık süreçleriyle inşa edilebileceğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, yerel yönetimlerin toplumsal cinsiyete duyarlı planlama politikaları geliştirmesi, veri temelli karar alma mekanizmalarını güçlendirmesi ve kadınların kentsel yönetime aktif katılımını teşvik etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Çalışma, kadın dostu kent yaklaşımının sürdürülebilir ve kapsayıcı şehirlerin oluşturulmasında kritik bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.
Abstract
The women-friendly city approach is a holistic planning understanding that addresses women's relationship with the city on the basis of spatial justice and security. This study aims to examine women's experiences of security, accessibility, and participation in urban spaces, using the example of Kahramanmaraş city center. The study is based on the literature of urban planning and gender studies; the relationship between women and the city is evaluated within the framework of the concept of the right to the city. The study was conducted in five stages using a quantitative method to reveal women's experiences and perceptions of urban outdoor spaces. In the first stage, the conceptual framework was established through a literature review, and in the second stage, face-to-face surveys were conducted with 554 female participants living in the city center of Kahramanmaraş.The data obtained were analyzed in the third stage using descriptive statistical methods and the Chi-Square (χ²) test. In the fourth stage, a map of spatial avoidance foci was created using cognitive mapping; and in the final stage, spatial, social, and administrative recommendations for a women-friendly city were developed based on the findings. The findings show that women's perception of security is insufficient, especially in public spaces; gender-based inequalities persist in access to transportation systems; and participation in decision-making processes remains limited. It has been determined that inclusive design, active street life, mixed-use development, and lighting conditions directly affect women's spatial experiences. The results show that women-friendly cities can be built not only through physical arrangements but also through governance, participation, and social awareness processes. In this context, it is emphasized that local governments should develop gender-sensitive planning policies, strengthen data-driven decision-making mechanisms, and encourage women's active participation in urban management. The study reveals that the women-friendly city approach is a critical tool in creating sustainable and inclusive cities.