Dergiler / Türkiye Eğitim Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

Otizm Öz Yeterlik Ölçeği-Öğretmen Formunun Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

Validity and Reliability Study of the Autism Self-Efficacy Scale-Teacher Form

Suat Şan(Milli Eğitim Bakanlığı)0000-0002-1526-5840
Fatma Alisinanoğlu(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ, TEMEL EĞİTİM BÖLÜMÜ, OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI)0009-0004-8805-1941
Sayfa
119–138
Yayın Tarihi
2026-06-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiş ve elde edilen sonuçlar, modelin tüm uyum indeksleri açısından kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, Ruble ve diğerleri (2013) tarafından geliştirilen Öğretmen Otizm Öz Yeterliği Ölçeği (Autism Self-Efficacy Scale for Teachers–ASSET)’ni geçerlik ve güvenirlik analizlerini yaparak Türk kültürüne uyarlamaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma grubu, 0–6 yaş aralığındaki otizmli çocuklarla çalışan 358 öğretmenden (263 kadın, 95 erkek) oluşmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiş ve elde edilen sonuçlar, modelin tüm uyum indeksleri açısından kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2013 Verileri
⚙️Değişkenler:Öz Yeterlik · Otizm · Öğretmen

Özet

Bu çalışmanın amacı, Ruble ve diğerleri (2013) tarafından geliştirilen Öğretmen Otizm Öz Yeterliği Ölçeği (Autism Self-Efficacy Scale for Teachers–ASSET)’ni geçerlik ve güvenirlik analizlerini yaparak Türk kültürüne uyarlamaktır. Çalışma grubu, 0–6 yaş aralığındaki otizmli çocuklarla çalışan 358 öğretmenden (263 kadın, 95 erkek) oluşmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen Demografik Bilgi Formu ve Öğretmen Otizm Öz Yeterliği Ölçeği’nin Türkçe formu aracılığıyla elde edilmiştir. Yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiş ve elde edilen sonuçlar, modelin tüm uyum indeksleri açısından kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. DFA bulguları ayrıca, 30 maddeden oluşan tek faktörlü yapının korunduğunu doğrulamıştır. Yapı geçerliğine ilişkin kanıtlara ek olarak, ölçümlerin güvenirliği (iç tutarlılığı) Cronbach Alpha (α) ve Spearman–Brown iki yarı güvenirlik katsayıları kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, Cronbach Alpha katsayısının 0,96 ve Spearman–Brown iki yarı güvenirlik katsayısının 0,94 olduğunu göstermiştir; bu değerler ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, elde edilen bulgular Öğretmen Otizm Öz Yeterliği Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasının geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Abstract

The aim of this study is to adapt the Autism Self-Efficacy Scale for Teachers (ASSET), originally developed by Ruble et al. (2013), to Turkish culture by examining its validity and reliability. The study group consisted of 358 teachers (263 female and 95 male) working with children with autism aged 0–6 years. Data were collected using a Demographic Information Form developed by the researchers and the Turkish version of the Autism Self-Efficacy Scale for Teachers. Construct validity was examined using Confirmatory Factor Analysis (CFA), and the results indicated that the model demonstrated acceptable fit across all fit indices. The CFA findings further confirmed that the single-factor structure consisting of 30 items was retained. In addition to the evidence for construct validity, the reliability (internal consistency) of the measurements was assessed using Cronbach’s alpha (α) and Spearman–Brown split-half reliability coefficients. The findings showed a Cronbach’s alpha coefficient of 0.96 and a Spearman–Brown split-half reliability coefficient of 0.94, indicating a high level of reliability. Overall, the results demonstrate that the Turkish adaptation of the Autism Self-Efficacy Scale for Teachers is a valid and reliable measurement instrument.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şan, S., Alisinanoğlu, F. (2026). Otizm Öz Yeterlik Ölçeği-Öğretmen Formunun Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. Türkiye Eğitim Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 1, 119–138. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1889256

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Ahmetoğlu, E., Burak, Y., Acar, İ. H. (2019). Otizmli öğrencilerin katıldıkları başarılı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamalarına ilişkin öğretmenlerin algıları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 501-514.
  2. Akın, N., & Düzel, S. A. (2023). Türkiye’de erken çocukluk otizmi konulu lisansüstü tezlerin incelenmesi. Journal of Sustainable Education Studies, 4(1), 13-26.
  3. Al-Graıtı, R. H. A. (2023). Otizmli çocuğu olan annelerin depresyon anksiyete ve stres düzeylerine yönelik bir araştırma (Yüksek lisans tezi). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. https://openaccess.ahievran.edu.tr/server/api/core/bitstreams/8bf1da0f-590c-41da-af91-2d54977fd83f/content
  4. Alisinanoğlu, F., & Şimşek, Ö. (2013). Okul öncesi dönemdeki çocukların yazmaya hazırlık becerilerini değerlendirme kontrol listesinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 1163-1176.
  5. Ayre, C., & Scally, A. J. (2014). Critical values for Lawshe’s content validity ratio: Revisiting the original methods of calculation. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 47(1), 79–86. https://doi.org/10.1177/0748175613513808
  6. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.