KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Turkish Journal of Analytical Chemistry / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 2

Psephellus huber-morathii Wagenitz’in Uçucu Bileşiminin HD, SPME ve n-Heksan Ekstraksiyonu Kullanılarak Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi ve Antioksidan Aktivitesi

Comparative evaluation of volatile composition of Psephellus huber-morathii Wagenitz using HD, SPME, and n-hexane extract and antioxidant activity

Gözde Bozdal(KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1248-7912
Seda Fandaklı(ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8199-3336
Büşra Korkmaz(KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3747-8855
Elif Öztürk(KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0809-6145
Şeyda Kanbolat(KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7261-7067
Nurettin Yaylı(KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4174-3014
Sayfa
150–156
Yayın Tarihi
2026-05-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Asetonitril ekstraktı, FRAP (1433 ± 4,39 µM TE/g) ve CUPRAC (1013 ± 4,02 µM TE/g) testlerinde en yüksek etkiyi gösterirken, uçucu yağ DPPH serbest radikal süpürücü aktivitede en güçlü etkiyi sergilemiştir (IC₅₀: 0,0612 ± 0,0020 mg/mL).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, Psephellus huber-morathii Wagenitz’in toprak üstü kısımlarının uçucu bileşimi ve antioksidan aktivitesini; hidrodistilasyon (HD), katı faz mikroekstraksiyon (SPME) ve n-heksan ekstraksiyonu yöntemleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kimyasal profiller GC-MS ile analiz edilmiş ve sırasıyla 26, 13 ve 33 olmak üzere toplam 60 bileşik tanımlanmış; bu bileşikler toplam kompozisyonun %98,2, %99,2 ve %99,3’ünü oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Asetonitril ekstraktı, FRAP (1433 ± 4,39 µM TE/g) ve CUPRAC (1013 ± 4,02 µM TE/g) testlerinde en yüksek etkiyi gösterirken, uçucu yağ DPPH serbest radikal süpürücü aktivitede en güçlü etkiyi sergilemiştir (IC₅₀: 0,0612 ± 0,0020 mg/mL).
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Psephellus huber-morathii · SPME · uçucu yağ

Özet

Bu çalışmanın amacı, Psephellus huber-morathii Wagenitz’in toprak üstü kısımlarının uçucu bileşimi ve antioksidan aktivitesini; hidrodistilasyon (HD), katı faz mikroekstraksiyon (SPME) ve n-heksan ekstraksiyonu yöntemleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Kimyasal profiller GC-MS ile analiz edilmiş ve sırasıyla 26, 13 ve 33 olmak üzere toplam 60 bileşik tanımlanmış; bu bileşikler toplam kompozisyonun %98,2, %99,2 ve %99,3’ünü oluşturmuştur. Başlıca bileşenler; uçucu yağda (EO) n-heksadekanoik asit (%22,1), spathulenol (%12,1), karyofilen oksit (%8,3) ve α-pinen (%7,3); SPME ekstraktında hekzanal (%20,6), 1,3,5-trimetilbenzen (%18,0) ve 1-etil-4-metilbenzen (%12,5); n-heksan ekstraktının SPME’sinde ise 1,3,5-trimetilbenzen (%37,1) ve 1-etil-4-metilbenzen (%26,6) olarak belirlenmiştir. Antioksidan aktiviteler, uçucu yağ (EO), n-heksan ve asetonitril ekstraktları için FRAP, CUPRAC ve DPPH yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Asetonitril ekstraktı, FRAP (1433 ± 4,39 µM TE/g) ve CUPRAC (1013 ± 4,02 µM TE/g) testlerinde en yüksek etkiyi gösterirken, uçucu yağ DPPH serbest radikal süpürücü aktivitede en güçlü etkiyi sergilemiştir (IC₅₀: 0,0612 ± 0,0020 mg/mL).

Abstract

The present study aimed to comparatively evaluate the volatile composition and antioxidant activity of the aerial parts of Psephellus huber-morathii Wagenitz obtained by hydrodistillation (HD), solid-phase microextraction (SPME), and n-hexane extraction. The chemical profiles were analyzed by GC-MS, resulting in the identification of 60 compounds (26, 13, and 33, each), accounting for 98.2% 99.2%, and 99.3% of the total composition, respectively. The major constituents were identified as n-hexadecanoic acid (22.1%), spathulenol (12.1%), caryophyllene oxide (8.3%), and α-pinene (7.3%) in the essential oil (EO); hexanal (20.6%), 1,3,5-trimethylbenzene (18.0%), and 1-ethyl-4-methylbenzene (12.5%) in the SPME extract; and 1,3,5-trimethylbenzene (37.1%) and 1-ethyl-4-methylbenzene (26.6%) in the SPME of n-hexane extract. Antioxidant activities were assessed for EO, n-hexane, and acetonitrile extracts using the FRAP, CUPRAC, and DPPH assays. The acetonitrile extract was the most effective against FRAP (1433 ± 4.39 µM TE/g) and CUPRAC (1013 ± 4.02 µM TE/g) values, whereas the EO showed the strongest DPPH radical scavenging activity (IC₅₀: 0.0612 ± 0.0020 mg/mL).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bozdal, G., Fandaklı, S., Korkmaz, B., Öztürk, E., Kanbolat, Ş., Yaylı, N. (2026). Psephellus huber-morathii Wagenitz’in Uçucu Bileşiminin HD, SPME ve n-Heksan Ekstraksiyonu Kullanılarak Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi ve Antioksidan Aktivitesi. Turkish Journal of Analytical Chemistry, Cilt: 8 Sayı: 2, 150–156. https://doi.org/10.51435/turkjac.1936026

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. T.Ç. Akman, S. Şimşek, Z. Akşit, A. Aydın, M.A. Yılmaz, Exploring the potential of Psephellus huber-Marathi (Wagenitz) Wagenitz: A comprehensive UHPLC-MS/MS analysis of phytochemical composition and evaluation of antioxidant, antimicrobial, and antiproliferative activities, KSU J Agric Nat, 27, 2024, 782-792.
  2. N. Korkmaz, S. Şener, N. Baltürk, Ş. Kanbolat, M. Badem, R. Aliyazıcıoğlu, Ş.A. Karaoğlu, Determination of phenolic contents by HPLC, and antioxidant, antimicrobial, antityrosinase, and anticholinesterase activities of Psephellus huber-morathii, J Pharm Res Int, 26, 2019.
  3. G. Zengin, G.O. Guler, Y.S. Cakmak, A. Aktumsek, Antioxidant capacity and fatty acid profile of Centaurea kotschyi var. persica, Grasas Aceites, 62, 2011, 90-95.
  4. R. Salazar, M.E. Pozos, P. Cordero, J. Pérez, M.C. Salinas, N. Waksman, Determination of the antioxidant activity of plants from Northeast Mexico, Pharm Biol, 46, 2008, 166-170.
  5. P. Taştan, Z. Hajdú, N. Kúsz, I. Zupkó, I. Sinka, B. Kıvçak, J. Hohmann, Sesquiterpene lactones and flavonoids from Psephellus pyrrhoblepharus with antiproliferative activity, Molecules, 24, 2019, 3165.
  6. U. Koca, İ.P. Süntar, H. Keleş, E. Yeşilada, E.K. Akkol, In vivo anti-inflammatory and wound healing activities of Centaurea iberica, J Ethnopharmacol, 126, 2009, 551-556.
  7. M. Sağiroğlu, A. Arslantürk, Z.K. Akdemir, M. Turna, An ethnobotanical survey from Hayrat (Trabzon) and Kalkandere (Rize/Turkey), Biol Divers Conserv, 5, 2012, 31-43.
  8. A. Dalar, I. Konczak, Botanicals from the Eastern Anatolia region of Turkey: Antioxidant capacity and phenolic constituents of endemic herbal medicines, J Herb Med, 2, 2012, 126-135.
  9. K. Schoss, N.K. Glavač, Supercritical CO2 extraction vs. hexane extraction and cold pressing: Comparative analysis of seed oils from six plant species, Plants, 13, 2024, 3409.
  10. C. Dincer, A. Topuz, H. Sahin-Nadeem, K.S. Ozdemir, I.B. Cam, I. Tontul, R.S. Göktürk, S.T. Ay, A comparative study on phenolic composition, antioxidant activity, and essential oil content of wild and cultivated sage (Salvia fruticosa Miller) as influenced by storage, Ind Crops Prod, 39, 2012, 170-176.
  11. T. Dob, D. Dahmane, B. Gauriat-Desrdy, V. Daligault, Essential oil composition of Centaurea pullata L., J Essent Oil Res, 21, 2009, 417-422.
  12. C. Karamenderes, B. Demirci, K.H.C. Başer, Composition of essential oils of ten Centaurea L. taxa from Turkey, J Essent Oil Res, 20, 2008, 342-349.
  13. M. Dittrich, Cinareae-systematic review, The biology and chemistry of the Compositae, Editörler: V.H. Heywood, J.B. Harborne, B.L. Turner, 1977, London, Academic Press.
  14. P.H. Davis, Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Volume 10), 1988, Edinburgh, Edinburgh University Press.
  15. K.H.C. Başer, G. Özek, T. Özek, A. Duran, Composition of the essential oil of Centaurea huber-morathii Wagenitz isolated from seeds by microdistillation, Flavour Fragr J, 21, 2006, 568-570.
  16. S.D. Sarker, Y. Kumarasamy, M. Shoeb, S. Celik, E. Eucel, M. Middleton, L. Nahar, Antibacterial and antioxidant activities of three Turkish species of the genus Centaurea, Orient Pharm Exp Med, 5, 2005, 246-250.
  17. M. Shoeb, S.M. MacManus, M. Jaspars, L. Nahar, P. Kong-Thoo-Lin, S. Celik, S.D. Sarker, Lignans and flavonoids from the seeds of Centaurea bornmuelleri and Centaurea huber-morathii, Pol J Chem, 81, 2007, 39-44.
  18. R.P. Adams, Identification of essential oil components by gas chromatography/mass spectrometry, 2007, Carol Stream IL, Allured Publishing Corporation.
  19. G. Kılıç, B. Korkmaz, İ. Erik, S. Fandaklı, S.S. Yaylı, Ö. Faiz, Ş.A. Karaoğlu, N. Yaylı, Antimicrobial, antioxidant, tyrosinase activities and volatile compounds of the essential oil and solvent extract of Epilobium hirsutum L., Turk J Anal Chem, 2, 2020, 87-94.
  20. İ. Erik, G. Kılıç, E. Öztürk, Ş.A. Karaoğlu, N. Yaylı, Chemical composition, antimicrobial, and lipase enzyme activity of essential oil and solvent extracts from Serapias orientalis subsp. orientalis, Turk J Chem, 44, 2020, 1655-1662.
  21. N. Yaylı, A. Yaşar, C. Güleç, A. Usta, S. Kolaylı, K. Coşkunçelebi, S.A. Karaoğlu, Composition and antimicrobial activity of essential oils from Centaurea sessilis and Centaurea armena, Phytochemistry, 66, 2005, 1741-1745.
  22. B. Korkmaz, G. Bozdal, B. Şahin, S.Ö. Sener, E. Öztürk, S. Fandakli, Ş.A. Karaoğlu, N. Yaylı, Parentucellia viscosa (growing in Türkiye): Essential oil, phenolic composition, antimicrobial and lipase inhibition, Turk J Anal Chem, 6, 2024, 91-96.
  23. İ. Erik, G. Kılıç, B. Korkmaz, S. Fandaklı, Ş.A. Karaoğlu, N. Yaylı, Volatile constituents and antimicrobial activity of Vinca major L. subsp. hirsuta, J Res Pharm, 25, 2021, 581-588.
  24. N. Yaylı, C. Güleç, O. Üçüncü, A. Yaşar, S. Ülker, K. Coşkunçelebi, S. Terzioğlu, Composition and antimicrobial activities of volatile components of Minuartia meyeri, Turk J Chem, 30, 2006, 71-76.
  25. O.D. Sparkman, Identification of essential oil components by gas chromatography/quadrupole mass spectroscopy, J Am Soc Mass Spectrom, 16, 2005, 1902.
  26. G. Tosun, N. Kahriman, C. Albay, Ş.A. Karaoğlu, N. Yaylı, Antimicrobial activity and volatile constituents of the flower, leaf, and stem of Paeonia daurica grown in Turkey, Turk J Chem, 35, 2011, 145-153.
  27. P. Molyneux, The use of the stable free radical diphenylpicrylhydrazyl (DPPH) for estimating antioxidant activity, Songklanakarin J Sci Technol, 26, 2004, 211-219.
  28. N. Yaylı, G. Kılıç, N. Kahriman, Ş. Kanbolat, A. Bozdeveci, Ş.A. Karaoğlu, R. Aliyazıcıoğlu, H.E. Sellitepe, İ.S. Doğan, A. Aydın, G. Tatar, Synthesis, biological evaluation, and molecular docking study of hydroxy methoxy benzoin/benzil analogous, Bioorg Chem, 115, 2021, 105183.
  29. I.F.F. Benzie, J.J. Strain, The ferric reducing ability of plasma (FRAP) as a measure of "antioxidant power": the FRAP assay, Anal Biochem, 239, 1996, 70-76.
  30. M. Badem, S. Kanbolat, N.U. Çolak, S.O. Şener, Y.A. Ali, B. Erdemir, S. Sarı, H. Şenel, F. Arıkan, E.O. Nath, Investigation of antioxidants, antityrosinase, anticollagenase, and cytotoxic effects of some Asphodelus species as potential dermocosmetic agents, Food Biosci, 61, 2024, 104891.
  31. R. Apak, K. Güçlü, M. Özyürek, S.E. Karademir, E. Erça, The cupric ion reduces the antioxidant capacity and polyphenolic content of some herbal teas, Int J Food Sci Nutr, 57, 2006, 292-304.
  32. I.A. Schepetkin, L.N. Kirpotina, L. Jakiw, A.I. Khlebnikov, C.L. Blaskovich, M.A. Jutila, M.T. Quinn, Immunomodulatory activity of oenothein B isolated from Epilobium angustifolium, J Immunol, 183, 2009, 6754-6766.
  33. N. Yaylı, E. Öksüz, B. Korkmaz, İ. Erik, S. Fandaklı, Ö. Faiz, K. Coşkunçelebi, Volatile and phenolic contents, antimicrobial and tyrosinase activities of two endemic species Scorzonera pisidica and Scorzonera sandrasica, Rec Nat Prod, 16, 2022, 46-57.