Dergiler / The Journal of International Scientific Researches / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 2

Türkiye’de Şehir Coğrafyası Derslerine Genel Bir Bakış

An Overview of Urban Geography Education(courses) in Türkiye

Şule Demir(Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi)0000-0002-9247-446X
Sayfa
249–264
Yayın Tarihi
2025-06-21
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

As a result, it is concluded that geography education in Turkey offers a wide range of urban geography courses.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:This study aims to examine the content of urban geography education in geography departments in Turkey.
📊
Temel Bulgular & Veri:It aims to be a comprehensive evaluation of urban geography education and a guide for future geography studies.
💡
Sonuç & Katkı:As a result, it is concluded that geography education in Turkey offers a wide range of urban geography courses.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Şehir coğrafyası · şehir coğrafyası müfredatı · şehir coğrafyası araştırmaları

Özet

This study aims to examine the content of urban geography education in geography departments in Turkey. It aims to be a comprehensive evaluation of urban geography education and a guide for future geography studies. Urban geography is a discipline that analyzes human activities in physical space and explains the social, economic and environmental dynamics of cities with a methodological approach. The importance of the research is that it evaluates how urban geography education is given in geography departments in Turkey, the history of the courses and the current conditions. As material, the course curricula of geography departments in the faculties of Arts and Sciences, geography departments in the faculties where geography departments are located, and geography departments in the institutes of social sciences were examined, textbooks, curricula and other academic sources on urban geography were used. As a method, the contents of urban geography courses were analyzed and topics such as historical evolution, urban planning, urban sociology, economics, environment-city relationship, geopolitics and geographical information systems were evaluated. In addition to theoretical knowledge, practical training methods, field studies and internship opportunities were also analyzed. The findings revealed that urban geography courses offer a comprehensive content, balancing theoretical knowledge and practical learning opportunities. As a result, it is concluded that geography education in Turkey offers a wide range of urban geography courses.

Abstract

Şehir coğrafyası, insanların fiziki mekândaki beşerî faaliyetlerini analiz eden ve şehirlerin sosyal, ekonomik, çevresel dinamiklerini metodolojik bir yaklaşımla açıklayan bir disiplindir. Araştırmanın önemi, şehir coğrafyası eğitiminin Türkiye'deki coğrafya bölümlerinde nasıl verildiğini, derslerin tarihçesini ve günümüz koşullarındaki durumunu değerlendirmesidir. Materyal olarak, Fen-Edebiyat Fakülteleri ve coğrafya bölümlerinin bulunduğu fakültelerdeki coğrafya bölümleri ile sosyal bilimler enstitülerindeki coğrafya anabilim dalı ders müfredatları incelenmiş, ders kitapları, müfredatlar ve şehir coğrafyasına dair diğer akademik kaynaklar kullanılmıştır. Yöntem olarak, şehir coğrafyası derslerinin içerikleri analiz edilmiş; tarihsel evrim, kentsel planlama, kentsel sosyoloji, ekonomi, çevre-şehir ilişkisi, jeopolitik ve coğrafi bilgi sistemleri gibi konular değerlendirilmiştir. Ayrıca, teorik bilgiye ek olarak uygulamalı eğitim yöntemleri, saha çalışmaları ve staj imkanları da analiz edilmiştir. Bulgular, şehir coğrafyası derslerinin kapsamlı bir içerik sunduğunu, teorik bilgi ile uygulamalı öğrenme fırsatlarını dengeli bir şekilde sunduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, Türkiye'deki coğrafya eğitiminin şehir coğrafyasına geniş bir yelpazede içerik sağladığı ve coğrafyacıların şehirle ilgili çalışmalara donanımlı hale gelmelerine katkıda bulunduğu görülmüştür. Öneri olarak, şehir coğrafyası eğitiminde daha fazla uygulamalı proje ve saha çalışmasına yer verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Demir, Ş. (2025). Türkiye’de Şehir Coğrafyası Derslerine Genel Bir Bakış. The Journal of International Scientific Researches, Cilt: 10 Sayı: 2, 249–264. https://doi.org/10.23834/isrjournal.1637490

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. Akınoğlu, O. (2013). Coğrafya Eğitimi ve Toplum. Marmara Coğrafya Dergisi (13), 25-48.
  2. Akkan E. (1998). Dil Ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin Kuruluşunun 60. Yıl Dönümünde Coğrafya Bölümü. Türkiye’de Sosyal Bilimlerin Gelişmesi ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sempozyumu. 24-26 Nisan 1996. Bildiriler, S: 295-313, Ankara.
  3. Babacan Ş. (2022). Coğrafya Bölümü Lisans Öğretim Programına İlişkin Bir Değerlendirme “Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Örneği”. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 12(2), 445-458.
  4. Bilgili, M. ve Kocalar, A. O. (2020). Coğrafya Nedir? Liberal Düşünce Dergisi, 25(99), 145-162.
  5. Ceylan, M. A. ve Demir, Ş. (2020). Türkiye’de Şehir Coğrafyası Araştırmalarına Genel Bir Bakış. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı,13, No.70, 216-241.
  6. Efe, R. (1997) Coğrafyada Yeni Yaklaşımlar, Coğrafya Eğitiminde Çağdaş Metod ve Teknikler. Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı:1, S.135-149, İstanbul.
  7. Engin, İ. Akbaş, Y. ve Gençtürk, E. (2003). 1. Coğrafya Kongresinden Günümüze Liselerimizde Müfredat Programlarındaki Değişimler. Milli Eğitim Dergisi, Sayı:157, Ankara.
  8. Erinç S. 1973. Cumhuriyet’in 50. Yılında Türkiye’de Coğrafya. Elli Yılda Coğrafya. Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı Cumhuriyetin 50. Yıldönümü Yayınları: 11. 62 S. Ankara.
  9. İncekara, S. (2009). Uluslararası Alanda Coğrafya Eğitimi Araştırmaları ve Türkiye’den Örnekler: Mevcut Durum ve Gelecek Yönler. Doğu Coğrafya Dergisi, 0(21), 123 - 136.
  10. İncekara, S. (2007). Ortaöğretim Coğrafya Eğitiminde Uluslararası Eğilimler ve Türkiye Örneği. Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı:16 S;109-130.
  11. İzbırak R. (1976). Türkiye’de Son Yarım Yüzyıl İçinde Coğrafya Alanında Gelişmeler. 50. Yıl Konferansları. S:29-44. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Yayın No: 257.
  12. Karabağ, S. ve Şahin, S.(2007). Kuram ve Uygulamada Coğrafya Eğitimi. Gazi Kitabevi 1. Baskı, S.326.
  13. Kızılçaoğlu, A. (2006). İlköğretimin İlk Kademesinde Coğrafya Eğitimi ve Öğretimi. Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı:14, S.81-106, İstanbul.
  14. Köşker, N., Şahin, S., Karabağ, S., Şahin, B., Öner, S., Kırkeser, S., Yiğit -Özüdoğru, H., Göcen, C. ve Bozkır D. (2022) Coğrafya Eğitimi; Coğrafya Dersi Öğretim Programları. Eitörler; Servet Karabağ, Salih Şahin ve Bahaddin Şahin. E- Kitap, Pegem Akademi Yayınevi, S:238. Ankara.
  15. Koçman A. (1999). Cumhuriyet Döneminde Yükseköğretim Kurumlarında Coğrafya Öğretimi ve Sorunları. Ege Coğrafya Dergisi S: 10, S: 1-14. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay. İzmir.
  16. Özey, R. (2019). Geçmişten Günümüze Coğrafya Eğitimi. İkinci Uluslararası Coğrafya Eğitimi Kongresi Bildiriler Kitabı, 3-5 Ekim, Eskişehir.
  17. Tanrıkulu, M. (2018). Türkiye’de Coğrafyacı ve Coğrafya Eğitimcisi İkileminde Coğrafya Bilimi. Tücaum 30. Yıl Uluslararası Coğrafya Sempozyumu 3-6 Ekim 2018 /3-6 October 2018, Ankara.
  18. Taş, H. İ. (2007). Coğrafya Eğitimi. Aktif Yayınevi, Sayfa 223.
  19. Ünlü, M. (2001). İlköğretim Okullarında Coğrafya Eğitim ve Öğretimi. Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı:4, S.31-47, İstanbul.
  20. https://yokatlas.yok.gov.tr/lisans-bolum.php?b=10036 Erişim tarihi: 10.02.2025
  21. http://llp.marmara.edu.tr/ProgramTanitim/fen-edebiyat-fakultesi/cografya-29-33-0 Erişim Tarihi: 2022
  22. https://cog-fef.marmara.edu.tr/lisans-programi/mufredat Erişim Tarihi: 10.02.2025
  23. https://ebs.istanbul.edu.tr/home/program?id=2214&birim=cografya__doktora_programi__(orgun_ogretim) Erişim Tarihi: 10.02.2025
  24. https://ebs.istanbul.edu.tr/home/program?id=1097 Erişim Tarihi: 10.02.2025
  25. https://ebs.istanbul.edu.tr/home/program?id=1763&birim=cografya__tezli_yuksek_lisans_programi__(orgun_ogretim) Erişim Tarihi: 10.02.2024
  26. http://cografya.ege.edu.tr/ Erişim tarihi: 25.01.2024
  27. https://ebs.istanbul.edu.tr/home/program?id=1763&birim=cografya__tezli_yuksek_lisans_programi__(orgun_ogretim) Erişim Tarihi: 10.02.2025
  28. https://ebs.istanbul.edu.tr/home/dersprogram/?id=2214&birim=cografya__doktora_programi__(orgun_ogretim)&yil=2024 Erişim Tarihi: 10.02.2025
  29. https://cografya.ege.edu.tr/files/cografya/icerik/2022-2023cografyabolmetımplanı.pdf Erişim Tarihi: 10.02.2025
  30. http://bbs.ankara.edu.tr/Ders_Plani.aspx?bno=1653&bot=250
  31. http://dosya.marmara.edu.tr/fef/cog/haftalık%20ders%20programı/ders_2018.pdf Erişim tarihi:25.06.2020
  32. https://ebs.istanbul.edu.tr/home/dersprogram/?id=1097&yil=2017 Erişim Tarihi: 10.02.2025
  33. https://ebs.istanbul.edu.tr/home/dersprogram/?id=1763&birim=cografya__tezli_yuksek_lisans_programi__(orgun_ogretim)&yil=2024 Erişim Tarihi: 10.02.2025
  34. http://bbs.ankara.edu.tr/Ders_Bilgileri.aspx?dno
  35. https://ebs.istanbul.edu.tr/home/izlence/?id=604535&bid=1763 Erişim Tarihi:10.02.2025
  36. https://katalog.istanbul.edu.tr/client/tr_TR/default_tr/search/results?qu=%C5%9Fehir+co%C4%9Frafyas%C4%B1 Erişim Tarihi: 10.02.2025
  37. https://ebs.istanbul.edu.tr/home/izlencekonubaslik/?id=816907&bid=1097&birim=cografya__lisans_programi__(orgun_ogretim) Erişim Tarihi: 10.02.2025
  38. https://ebp.ege.edu.tr/DereceProgramlari/Ders/2/4803/258670/735442/1 Erişim Tarihi: 07.02.2025