Dergiler / The Journal of International Scientific Researches / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 3

Dijital Aktivizm ve Toplumsal Katılım

Digital Activism and Social Participation

Müşfika Nazan Arslanel(TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8565-7081
Şahin Dalyan(TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ)0009-0004-5092-8867
Sayfa
233–246
Yayın Tarihi
2026-10-21
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak dijital aktivizmin, sivil toplumun dijitalleşmesi sürecinde demokratik katılımı genişleten önemli bir araç olduğu; ancak bu potansiyelin etkili ve sürdürülebilir olabilmesi için dijital okuryazarlığın geliştirilmesi, eleştirel düşünme becerilerinin güçlendirilmesi ve çevrim içi eylemlerin çevrim dışı örgütlenme süreçleriyle desteklenmesi gerektiği tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler, bireylerin toplumsal ve siyasal süreçlere katılım biçimlerini önemli ölçüde dönüştürmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dijital aktivizm; bireylerin veya toplulukların toplumsal, çevresel ya da siyasal değişim hedefiyle dijital platformlar aracılığıyla yürüttükleri farkındalık, örgütlenme ve protesto faaliyetlerini kapsamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak dijital aktivizmin, sivil toplumun dijitalleşmesi sürecinde demokratik katılımı genişleten önemli bir araç olduğu; ancak bu potansiyelin etkili ve sürdürülebilir olabilmesi için dijital okuryazarlığın geliştirilmesi, eleştirel düşünme becerilerinin güçlendirilmesi ve çevrim içi eylemlerin çevrim dışı örgütlenme süreçleriyle desteklenmesi gerektiği tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:dijital aktivizm · sivil toplum · toplumsal katılım

Özet

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler, bireylerin toplumsal ve siyasal süreçlere katılım biçimlerini önemli ölçüde dönüştürmüştür. Özellikle internetin ve sosyal medya platformlarının yaygınlaşmasıyla birlikte, düşünce ifade etme, örgütlenme ve kamuoyu oluşturma pratikleri büyük ölçüde dijital ortama taşınmıştır. Bu dönüşüm, literatürde “dijital aktivizm” olarak tanımlanan yeni bir sivil katılım biçiminin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Dijital aktivizm; bireylerin veya toplulukların toplumsal, çevresel ya da siyasal değişim hedefiyle dijital platformlar aracılığıyla yürüttükleri farkındalık, örgütlenme ve protesto faaliyetlerini kapsamaktadır. Bu çalışma, dijital aktivizmin toplumsal katılım ve demokratikleşme süreçleri üzerindeki etkisini kavramsal ve kuramsal bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle aktivizm ve dijital aktivizm kavramları açıklanmış, ardından dijital aktivizmin temel özellikleri ve türleri ele alınmıştır. Devamında dijital aktivizmin toplumsal katılıma etkisi, katılımcı demokrasiyle ilişkisi ve toplumsal dönüşümdeki rolü değerlendirilmiştir. Son bölümde ise dijital aktivizmin demokratikleşmeye sağladığı katkılar ile dezenformasyon, gözetim, etik sorunlar ve yüzeysel katılım gibi sınırlılıkları tartışılmıştır. Sonuç olarak dijital aktivizmin, sivil toplumun dijitalleşmesi sürecinde demokratik katılımı genişleten önemli bir araç olduğu; ancak bu potansiyelin etkili ve sürdürülebilir olabilmesi için dijital okuryazarlığın geliştirilmesi, eleştirel düşünme becerilerinin güçlendirilmesi ve çevrim içi eylemlerin çevrim dışı örgütlenme süreçleriyle desteklenmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Abstract

The rapid advancements in information and communication technologies have significantly transformed the ways in which individuals participate in social and political processes. Particularly with the widespread use of the internet and social media platforms, practices of expressing opinions, organizing, and shaping public opinion have largely shifted to the digital realm. This transformation has led to the emergence of a new form of civic participation, defined in the literature as "digital activism." Digital activism encompasses awareness-raising, organizing, and protest activities carried out by individuals or communities through digital platforms with the goal of achieving social, environmental, or political change. This study aims to examine the impact of digital activism on social participation and democratization processes within a conceptual and theoretical framework. First, the concepts of activism and digital activism are explained, followed by a discussion of the fundamental characteristics and types of digital activism. Subsequently, the impact of digital activism on social participation, its relationship with participatory democracy, and its role in social transformation are evaluated. Finally, the contributions of digital activism to democratization, as well as its limitations such as disinformation, surveillance, ethical issues, and superficial participation, are discussed. In conclusion, it has been determined that digital activism is an important tool for expanding democratic participation in the digitalization process of civil society; however, for this potential to be effective and sustainable, digital literacy needs to be improved, critical thinking skills strengthened, and online actions supported by offline organizing processes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Arslanel, M. N., Dalyan, Ş. (2026). Dijital Aktivizm ve Toplumsal Katılım. The Journal of International Scientific Researches, Cilt: 11 Sayı: 3, 233–246. https://ajindex.com/articles/1552176

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Coşkun Tuna, P., & Türkölmez, O. (2023). Yeni toplumsal hareketler ve dijital aktivizm. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 4(2), 211-240.
  2. Change.org. (2024). Change.org Türkiye 2024 değişim raporu. https://www.change.org/l/tr/change-org-turkiye-2024-degisim-raporu (Erişim Tarihi:07.07.2026)
  3. Davarcıoğlu Özaktaş, F. (2025). Dijital aktivizm: Dijitalleşme çağının toplumsal hareketi. İzmir Yönetim Dergisi, 6(Özel Sayı), 142-159.
  4. Demir, S. T., & Özcan, A. (2021). Sosyal medya ve linç kültürü: Sanal nedenler gerçek sonuçlar. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2021(56), 1-15.
  5. Erdoğan, H. N. Ö. (2021). Yeni toplumsal hareketler bağlamında kadın hareketleri: Dijital aktivizm. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 112-119.
  6. Gedik, E. (2020). Dünyada ve Türkiye'de dijital feminizm incelemesi: Gençlerin dijital aktivizm deneyimleri. Toplum ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 2020(5), 123-136.
  7. Gürel, E., & Nazlı, A. (2019). Dijital aktivizm: Change.org kampanyaları üzerine bir analiz. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 187-206.
  8. Grossman, S., Akis, F. A., Alemdaroğlu, A., Goldstein, J. A., & Jonsson, K. (2020, 11 Haziran). Political retweet rings and compromised accounts: A Twitter influence operation linked to the youth wing of Turkey’s ruling party. Stanford Internet Observatory. https://fsi-live.s3.us-west-1.amazonaws.com/s3fs-public/20200611_turkey_report.pdf (Erişim Tarihi:08.07.2026)