Dergiler / Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

Kültür Kavramı ve Müslüman Toplumun Kültür Sorunu

THE CONCEPT OF CULTURE AND THE CULTURAL PROBLEM OF THE MUSLİM SOCİETY

Muhammet Metin Adıgüzel(AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9249-9050
Ahmet Ayhan Koyuncu(AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5401-7647
Sayfa
106–121
Yayın Tarihi
2023-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Krizin aşılmasının eğitim, dini yorum ve pratik yaşam arasındaki uyumla sağlanabileceği sonucuna varmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Batılı bir kavram olan kültür çeşitli anlam katmanlarından geçerek günümüzde nihai karşılığını toplumun yaşam tarzı ifadesinde bulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Aydınlanma ve modernite süreci ile birlikte Batı dünyası seküler bir yaşam tarzı geliştirerek kültürü metafizik bağlarından koparıp maddi bir zemine oturtmuştur. 1950 sonrası dönemde bazı eleştirilerle karşı karşıya kalan modernite yerini postmoderniteye bırakırken, kültür kavramı da postmodern bir anlayış paralelinde kültürel çoğulculuk söylemine bağlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Krizin aşılmasının eğitim, dini yorum ve pratik yaşam arasındaki uyumla sağlanabileceği sonucuna varmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:kültür · seküler kültür · müslüman kültürü

Özet

Batılı bir kavram olan kültür çeşitli anlam katmanlarından geçerek günümüzde nihai karşılığını toplumun yaşam tarzı ifadesinde bulmuştur. Aydınlanma ve modernite süreci ile birlikte Batı dünyası seküler bir yaşam tarzı geliştirerek kültürü metafizik bağlarından koparıp maddi bir zemine oturtmuştur. 1950 sonrası dönemde bazı eleştirilerle karşı karşıya kalan modernite yerini postmoderniteye bırakırken, kültür kavramı da postmodern bir anlayış paralelinde kültürel çoğulculuk söylemine bağlanmıştır. Batı dünyasında mevcutta karşılığı olan bir kültürel süreç yaşanırken, Müslüman toplum geleneksel din anlayışını mutlaklaştırmakla mevcut şartlara yabancılaşmış ve bir kültür, bir yaşam tarzı geliştirememiştir. Geleneği taklitten ileri gelen denge bozucu durum kimi noktalarda Batı dünyasını taklitle aşılmaya çalışılsa da sorun daha da derinleşmiştir. Makale, kültür kavramına yönelik betimsel bir araştırmadır. Kültür kavramının tarihsel arka planı, Batı dünyasındaki kültürel dönüşüm ve Müslüman dünyasının kültür kavramına yaklaşımı analiz edilmeye çalışılmıştır. Müslüman toplumun alternatif bir modernite geliştirme yeteneği kültürel gelişimine bağlıdır. Müslüman toplum yenilik hareketlerinde teorik tasarımlara bağlı kalmış, kültürün önemini göz ardı etmiştir. Çalışma, kültür sahibi olmanın önemine dikkati çekmesi açısından önem arz etmektedir. Araştırma, hissedilen ancak tanımlanması zor olan sıkıntıyı kültürel kriz olarak tanımlamaktadır. Krizin aşılmasının eğitim, dini yorum ve pratik yaşam arasındaki uyumla sağlanabileceği sonucuna varmaktadır.

Abstract

Culture, as western concept, has gone through various layers of meaning and found its true meaning in the expression the lifestyle of society. With the process of enlightenment and modernization, the Western World developed a secular way of life and placed it on a material basis by separating culture from its metaphysical ties. While modernity, which faced some criticism after 1950, left its place to postmodernity, the concept of culture is also linked to the discourse of cultural pluralism in the direction of postmodern understanding. While there is a cultural period that has an equivalent in the Western World, the Muslim society has been trying to absolutize the traditional understanding of religion. By doing this it has alienated to existing conditions and failed to develop a lifestyle and culture. The problem has got worse although this unbalancing situation, which has arisen from imitating the tradition, is tried to overcome by imitating the Western World in some areas. The article is a descriptive research on the concept of culture. The historical background of the concept of culture, the cultural transformation in the Western World and the approach of the Muslim world to the concept of culture have been tried to be analyzed. The ability of the Muslim society to develop an alternative modernity depends on its cultural development. Muslim society adhered to theoretical designs in innovation movements and ignored the importance of culture.The study is important in that it draws attention to the importance of having a culture. The research identifies the distress that is felt but difficult to be defined as a cultural crisis. It concludes that overcoming the crisis can be achieved with the harmony between education, religious understanding and lifestyle.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Adıgüzel, M. M., Koyuncu, A. A. (2023). Kültür Kavramı ve Müslüman Toplumun Kültür Sorunu. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 1, 106–121. https://doi.org/10.53586/susbid.1295264

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (60)

  1. Abdurrahman, T. (2020). Bilgi Ahlaktan Ayrıldığında. (A. Keskinsoy, Çev.). Pınar Yayınları,
  2. Abdurrahman, T. (2021). Dini Amel ve Aklın Yenilenmesi. (M.E. Güleçyüz, Çev.). Pınar Yayınları,
  3. Adorno T. W. (2011). Kültür Endüstrisi Kültür Yönetimi. (6.Baskı). (M. Tüzel vd. Çev). İletişim Yayınları
  4. Al-Azmah, A. (2003). İslamlar ve Moderniteler. (E. Gen, Çev.). İletişim Yayınları
  5. Anderson, P. (2005). Postmodernitenin Kökenleri. (3.Baskı). (E. Gen, Çev.). İletişim Yayınları,
  6. Arendt, H. (2012). Geçmişle Gelecek Arasında. (4.Baskı). (B. S. Şener, Çev.). İletişim Yayınları
  7. Atay, T. (2004). Yaşasın Meşhuriyet Çağı. Epsilon Yayınları
  8. Bauman, Z. (2015). Akışkan Modern Toplumda Kültür. (İ. Çapçıoğlu – F. Ömek, Çev.). Atıf Yayınları
  9. Bauman, Z. (2020). Sosyolojik Düşünmek. (22.Baskı). (A. E. Pilgir, Çev.). Ayrıntı Yayınları
  10. Bin Nebi, M (2014). Kültür Sorunu ve Bir Toplumun Doğuşu. (2.Baskı). (S. Özer, Çev.). Ankara Okulu Yayınları
  11. Bin Nebi, M. (2015). İslam Dünyasında Fikir ve Put. (C. Aydın, Çev.). Boğaziçi Yayınları
  12. Bin Nebi, M. (967). İslam Davası. (E. Göze, Çev.). Yağmur Yayınları
  13. Bourdieu P. (2006). Pratik Nedenler. (2.Baskı). (H.U. Tanrıöver, Çev.). Nil Yayınları
  14. Bourdieu, P. ve Passeron, J.C. (2014). Varisler-Öğrenciler ve Kültür. (L. Ünsaldı – A. Sümer, Çev.). Heretik Yayınları
  15. Buhr, M. vd. (2006). Aydınlanma Felsefesi. (2.Baskı). (V. Atayman, Çev.). Yeni Hayat Yayınları
  16. Burke P. (2008). Kültür Tarihi. (2.Baskı). (M. Tuncay, Çev.). Bilgi Üniversitesi Yayınları
  17. Childe V., G. (1952). Social Evolution. London: Third İmpression, C.A. Whatts and Co, London
  18. Çiğdem, A. (2017). Aydınlanma Düşüncesi. Dedalus Yayınevi
  19. Debord, G. (1996). Gösteri Toplumu ve Yorumlar. (A. Ekmekçi – O. Taşkent, Çev.). Ayrıntı Yayınları
  20. Duralı, T. (2019) Çağdaş İngiliz Yahudi Küresel Medeniyeti. (10. Baskı). Dergah Yayınları
  21. Durant, W. (T.Y.) İslam Medeniyeti. (B. Orhan, Çev.). Tercüman 1001 Temel Eser No:29
  22. Düzgün, Ş. A. (2017). Çağdaş Dünyada Din ve Dindarlar. (2. Baskı). Otto Yayınları
  23. Eagleton, T. (2005). Kültür Yorumları. (Ö. Çelik, Çev.). Ayrıntı Yayınları
  24. Eliot, T. S. (1987). Kültür Üzerine Düşünceler. (S. Kantarcıoğlu, Çev.). Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları
  25. Elliott A. (2017). Çağdaş Sosyal Teoriye Giriş. (S. Taşdemir vd. Çev.). Dipnot Yayınları
  26. Erdoğan İ. (1999). Popüler Kültür: Kültür Alanında Egemenlik ve Mücadele, N. Göngör (Ed.). Popüler Kültür ve İktidar (ss: 18-52) içinde. Vadi Yayınları
  27. Faruki, İ. R. (2016). Bilginin İslamileştirilmesi. (5.Baskı). (F. Koru, Çev.). Risale Yayınları
  28. Frith, S. (2000). Giriş. Craıg McGregor (Der.). Pop Kültür Oluyor içinde. (2.Baskı). (G. Özferendeci, Çev.). Çivi Yazıları Yayıncılık
  29. Garaudy R. (2019). İslam Dünyasının Yükseliş ve Çöküşleri. (3.Baskı). (C. Aydın, Çev.). Timaş Yayınları
  30. Garaudy, R. (1990). İslam ve İnsanlığın Geleceği. (C. Aydın, Çev.). Pınar Yayınları
  31. Gencer, B. (2012). İslam’da Modernleşme. Doğu-Batı Yayınları
  32. Giddens A. (2012). Sosyoloji. C. Güzel (Haz.). Kırmızı Yayınları
  33. Göze, A. (2000). Siyasal Düşünceler ve Yönetimler. (9. Baskı). Beta Yayım Dağıtım
  34. Güvenç, B. (1979). İnsan ve Kültür. (3.Baskı). Remzi Kitapevi
  35. Hall S. (1994). Kültür Medya ve İdeolojik Etki, M. Küçük (Der.). Medya İktidar İdeoloji (ss: 199-245) içinde. Ark Yayınevi
  36. Harvey, D. (1997). Postmodernliğin Durumu. (S. Savran, Çev.). Metis Yayınları
  37. Jameson, F. (2011). Postmodernizm ya da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı. (N. Plümer – A. Gölcü, Çev.). Nirengi Kitap Yayınları
  38. Jeanniere, A. (1993). Modernite Nedir?, M. Küçük (Der.). Modernite Versus Postmodernite (ss. 111-125) içinde (N. Tutal, Çev.). Vadi Yayınları
  39. Kant, İ. (2010). Yaşamın Anlamı. (2.Baskı). (A. Sarı – G. Uyanık, Çev.). Birey Yayınları
  40. Kellner, D. (2001). Popüler Kültür ve Postmodern Kimliklerin İnşası, Doğu Batı Düşünce Dergisi. (G. Seçkin, Çev.). 0(15), 187-219
  41. Korkmaz, N. (2008). Kültürel İncelemeler Geleneğinde: Kültür, Popüler Kültür ve İdeoloji Sorunu. L. Yaylagül-N. Korkmaz (Der.). Medya Popüler Kültür ve İdeoloji, (ss. 171-187) içinde. Dipnot Yayınları
  42. Lyotard, J. F. (2013). Postmodern Durum. (İ. Birkan, Çev.). Bilgesu Yayınları
  43. Marx K. ve Engels F. (2018). Komünist Manifesto. (T. Bora, Çev.). İletişim Yayınları
  44. Okutan, B. B. (2013). Türkiye’de Popüler Kültür ve Kadın. Düşün Yayıncılık
  45. Poole, R. (1993). Ahlak ve Modernlik. (M. Küçük, Çev.). Ayrıntı Yayınları
  46. Rahman, F. (2016). İslam ve Çağdaşlık. (8.Baskı). (A. Açıkgenç, Çev.). Ankara Okulu Yayınları
  47. Ritzer, G. ve Stepnısky, J. (2018). Modern Sosyoloji Kuramları. (H. Hülür, Çev.). De Ki Yayınları
  48. Rosenau, P. M. (2004). Post-Modernizm ve Toplum Bilimleri. (2.Baskı). (T. Birkan, Çev.). Bilim ve Sanat Yayınları
  49. Serdar, Z. (2001). Postmodernizm ve Öteki. (G. Kaçmaz, Çev.). Söylem Yayınları
  50. Shayegan, D. (2002). Yaralı Bilinç. (4.Baskı). (H. Bayrı, Çev.). Metis Yayınlar
  51. Sımmel, G. (2009). Bireysellik ve Kültür. (T. Birkan, Çev.). Metis Yayınları
  52. Smith P. (2007). Kültürel Kuram. (2.Baskı). (S. Güzelsarı ve İ. Gündoğdu, Çev.). Babil Yayınları
  53. Stolz J. and Usunier J.C. (2018), Religions as brands? Religion and spirituality in consumer society, Journal of Management, Spirituality and Religion. 16(3). pp:1-26,
  54. Story, J. (2006). Postmodernizm ve Popüler Kültür. S. Sim (Ed.). Postmodern Düşüncenin Eleştirel Sözlüğü (ss. 171-183) içinde. (M. Erkan-A. Utku, Çev.). Babil Yayınları
  55. Şeriati, A. (1999). İdeallerin Yenilgisi. (A. Özer, Çev.). İdeal Kitaplar Yayınları
  56. Şeriati, A. (2012). Kendisi Olmayan İnsan (2.Baskı). (E. Okumuş, Çev.). Fecr Yayınları
  57. Terebessy, L. (2021). Secularism and Islam: Exploring the Role of Religion in Politics, Independently published, https://www.academia.edu/37462868/Secularism_and_Islam
  58. Watson, N.(2006). Postmodernizm ve Yaşam Tarzları, S. Sim (Ed.). Postmodern Düşüncenin Eleştirel Sözlüğü (ss. 45-59) içinde. (M. Erkan – A. Utku, Çev.). Babil Yayınları
  59. Weber, M. (201). Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu. (E. Aktan, Çev.). Ankara: Alter Yayıncılık
  60. Williams, R. (1993). Kültür. (S. Aydın, Çev.). İmge Kitapevi