KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

Bağımlılığın Psikodinamik Kuramı

Psychodynamic Theory of Addiction

Muhammed Yıldız(Çukurova Üniversitesi)0000-0002-0760-2333
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-07-10
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylelikle bağımlık alanında çalışan ruh sağlığı profesyonelleri için psikodinamik bir bakış açısı kazandırmak amaçlanmıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bağımlılık, insanoğlunun yaşadığı en önemli sorunlardan biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bağımlılığın etiyolojilerini ortaya koymada psikodinamik kuram oldukça değerli bilgiler sunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Böylelikle bağımlık alanında çalışan ruh sağlığı profesyonelleri için psikodinamik bir bakış açısı kazandırmak amaçlanmıştır
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bağımlılık · Psikodinamik Kuram · Psikoterapi

Özet

Bağımlılık, insanoğlunun yaşadığı en önemli sorunlardan biridir. Bağımlılık; biyolojik, psikolojik ve sosyal açıdan büyük yıkımlara yol açmaktadır. Bireyin bedenine fiziksel olarak verdiği ağır zararlar, yıkımın biyolojik yönüdür. Bireyi ruhsal bozukluklara yatkın hale getirmesi ve yaşam becerilerini ortadan kaldırması yıkımın psikolojik yönüdür. Bireyin toplumsal işlevlerini ve aile yapısını yok etmesi ise yıkımın sosyal boyutudur. Bu durum bağımlılıkla mücadele etmenin önemini ortaya koymaktadır. Bağımlılıkla mücadelenin en önemli parçası bireyin bağımlılıkla hiç tanışmamasıdır. Bu nedenle bireyi bağımlılığa yatkın hale getiren faktörlerin saptanması oldukça önemlidir. Bağımlılığın etiyolojilerini ortaya koymada psikodinamik kuram oldukça değerli bilgiler sunmaktadır. Psikodinamik kuram, bağımlılığın bireyin bilinçdışı çatışmaları, travmatik çocukluk yaşantıları ve ego işlev bozukluğu nedeniyle oluştuğunu ifade etmektedir. Bu nedenle tedavide, bilinçdışı çatışmalar bilinçli hale getirilir, bireyin travmalarıyla baş etmesi sağlanır ve ego işlevleri güçlendirilir. Bu makalede Psikodinamik Kuramın öncülerinden, Sigmund Freud’un Klasik Psikanalizi, Anna Freud’un Ego Psikolojisi, Khantzian’ın Kendi Kendine Tedavi Hipotezi, Melanie Klein ve Donald Winnicott’un Nesne İlişkileri Kuramı, Heinz Kohut’un Kendilik Psikolojisi, Jacques Lacan’ın Lacanyen Psikanalitik Kuramı ve Henry Krystal’ın Ruhsal Travma Modeli incelenmiştir. Böylelikle bağımlık alanında çalışan ruh sağlığı profesyonelleri için psikodinamik bir bakış açısı kazandırmak amaçlanmıştır

Abstract

Addiction is one of the most significant problems facing humanity. It causes immense biological, psychological, and social devastation. The severe physical harm inflicted on individual’s body is the biological aspect of the destruction. The psychological aspect is the predisposition to mental disorders and the loss of life skills. Finally, the social dimension is the destruction of social functions and family structure. This highlights the importance of combating addiction. The most crucial part of the fight against addiction is preventing individuals from ever encountering it. Therefore, identifying the factors that predispose an individual to addiction is extremely important. Psychodynamic theory offers valuable insights into the etiologies of addiction. Psychodynamic theory posits that addiction arises from an individual’s unconscious conflicts, traumatic childhood experiences, and ego dysfunction. Therefore, treatment focuses on bringing unconscious conflicts to conscious awareness, helping the individual cope with their traumas, and strengthening ego functions. This article examines the pioneering psychodynamic theories of Sigmund Freud’s Classical Psychoanalysis, Anna Freud’s Ego Psychology, Khantzian’s The Self-Medication Hypothesis, Melanie Klein and Donald Winnicott’s Object Relations Theory, Heinz Kohut’s Self Psychology, Jacques Lacan’s Lacanian Psychoanalytic Theory, and Henry Krystal’s Trauma Model. The aim is to provide a psychodynamic perspective for mental health professionals working in the field of addiction.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldız, M. (2026). Bağımlılığın Psikodinamik Kuramı. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 1. https://doi.org/10.47115/jshs.1966284

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Ahmad, M.S., Bukhari, Z., Khan, S., Ashraf, I., & Kanwal, A. (2023). No safe place for war survivors: War memory, event exposure, and migrants' psychological trauma. Frontiers in Psychiatry, 13, 966556.^
  2. Alfonso, C.A. (2021). An overview of the psychodynamics of addiction. Psychodynamic Psychiatry, 49(3), 363-369. AlGhufauli, M.A. (2025). Object relations theory as a means to understand the formation and development of drug addiction in Requiem for a dream by Hubert Selby Jr. Social Sciences & Humanities Open, 12, 101849.
  3. Alvarez-Monjaras, M., Mayes, L.C., Potenza, M.N., & Rutherford, H.J. (2019). A developmental model of addictions: Integrating neurobiological and psychodynamic theories through the lens of attachment. Attachment & Human Development, 21(6), 616-637.
  4. APA. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 5th edition (DSM-5). Washington, DC, American Psychiatric Association.
  5. Baurer, F.M. (2021). Psychodynamic treatment with the addicted person. Psychodynamic Psychiatry, 49(3), 404-424.
  6. Bellak, L., Chassan, J. B., Gediman, H. K., & Hurvich, M. (1973a). Ego function assessment of analytic psychotherapy combined with drug therapy. The Journal of Nervous and Mental Disease, 157(6), 465-469.
  7. Bellak, L., Hurvich, M., & Gediman, H. K. (1973b). Ego functions in schizophrenics, neurotics, and normals: A systematic study of conceptual, diagnostic, and therapeutic aspects. Wiley.
  8. Bilitza, K.W. (2008). Psychodynamik der Sucht–Einführung. Bilitza (Hg.) 2008-Psychodynamik der Sucht, 11-25.
  9. Blatt, S.J., McDonald, C., Sugarman, A., & Wilber, C. (1984). Psychodynamic theories of opiate addiction: New directions for research. Clinical Psychology Review, 4(2), 159-189.
  10. Bowins, B. (2021). Psychoanalytic therapy, In: States and processes for mental health: Advancing psychotherapy effectiveness. Academic Press. pp.199-206.
  11. Brandwein, D. (2011). Psychodynamic Approaches. In: Goldstein, S., Naglieri, J.A. (eds) Encyclopedia of Child Behavior and Development. Springer, Boston, MA.
  12. Cooper, J. (2018). Self-psychology theory: Addiction and the wounded self. In P. Lassiter, J. Culbreth (Eds.) 5 Self-psychology theory (pp. 101-116). SAGE Publications, Inc.
  13. Couch, A.S. (1995). Anna Freud's adult psychoanalytic technique: A defence of classical analysis. International Journal of Psychoanalysis, 76, 153-153. Evren, C. (2020). Davranışsal bağımlılıklar temel başvuru kitabı. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınlar, 1. Baskı, Ankara.
  14. Feist, G.J., Roberts, T.A., Feist, J. (2021). Theories of personality. Columbus, OH, USA: McGraw-Hill Education.
  15. Freud, A. (2018). The ego and the mechanisms of defence. Routledge.
  16. Fuchshuber, J., & Unterrainer, H.F. (2020). Childhood trauma, personality, and substance use disorder: The development of a neuropsychoanalytic addiction model. Frontiers in Psychiatry, 11, 531.
  17. Gabbard, G.O., Rachal, F. (2012). Psychodynamic psychotherapy: Theory and practice. V.S. Ramachandran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (2. Edt., pp.187-194). Elsevier.
  18. Graham, A., & Glickauf-Hughes, C. (1992). Object relations and addiction: The role of “transmuting externalizations”. Journal of Contemporary Psychotherapy, 22(1), 21-33.
  19. Greenberg, J.R., & Mitchell, S.A. (1983). Object relations in psychoanalytic theory. Harvard University Press.
  20. Güçlü Gönüllü, O., Hacıoğlu, M., & Tarlacı, N. (2002). Egopsikolojisi ve madde bağımlılığı. Düşünen Adam, 15(2), 104-107.
  21. Hamilton, N.G. (1999). Self and others: Object relations theory in practice. Jason Aronson, Inc.
  22. Horner, A.J. (1995). Object relations and the developing ego in therapy. Jason Aronson, Inc. Hough, M. (2006). Counselling skills and theory. Hodder Arnold.
  23. Johnson, B. (2011). Psychoanalytic treatment of psychological addiction to alcohol (alcohol abuse). Frontiers in psychology, 2, 362.
  24. Johnston, A. (2026). Jacques Lacan. The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Spring 2026 Edition), Edward N. Zalta & Uri Nodelman (eds.), plato.stanford.edu/archives/spr2026/ entries/lacan/>.
  25. Khantzian, E.J. (1997). The self-medication hypothesis of substance use disorders: A reconsideration and recent applications. Harvard Review of Psychiatry, 4(5), 231-244. Khantzian, E.J. (2003). Understanding addictive vulnerability: An evolving psychodynamic perspective. Neuropsychoanalysis, 5(1), 5-21.
  26. Khantzian, E.J. (2012). Reflections on treating addictive disorders: A psychodynamic perspective. American Journal on Addictions, 21, 274-279.
  27. Krystal, H. (1995). Trauma and aging: A thirty-year follow-up. In C. Caruth (Ed.), Trauma: Explorations in memory (pp.76-99). Johns Hopkins University Press. Krystal, H. (1997). Self representation and the capacity for self care. In D.L. Yalisove (Ed.), Essential papers on addiction (pp.109-146). New York University Press.
  28. Krystal, H., & Krystal, J.H. (1988). Integration and self-healing: Affect, trauma, alexithymia. Analytic Press, Inc.
  29. Matusow, H., & Rosenblum, A. (2013). The most critical unresolved issue associated with: Psychoanalytic theories of addiction: Can the talking cure tell us anything about substance use and misuse?. Substance Use & Misuse, 48(3), 239-247.
  30. McLean, J. (2007). Psychotherapy with a narcissistic patient using Kohut’s self psychology model. Psychiatry, 4(10), 40-47.
  31. Ögel, K. (2021). Bağımlılık ve tedavisi hakkında her şey. Bağımlılık ve tedavisi temel kitabı, 4. Baskı. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
  32. Polnay, A., Pugh, R., Barker, V., Bell, D., Beveridge, A., Burley, A.,. & Wilson, L. (2023). Cambridge guide to psychodynamic psychotherapy. Cambridge University Press.
  33. Rudolf, G. (2002). Struktur als psychodynamisches Konzept der Persönlichkeit. Die Struktur der Persönlichkeit. Vom theoretischen Verständnis zur therapeutischen Anwendung des psychodynamischen Strukturkonzepts. Stuttgart: Schattauer, 2-44.
  34. Siegel, A.M. (2008). Heinz Kohut and the psychology of the self. Routledge.
  35. Stuart, C. (1996). Addiction from an object relations perspective: A review of dancing among the maenads: The psychology of compulsive drug use by kevin volkan. New York: Peter Lang Publishing.
  36. Wanigaratne, S. (2006). Psychology of addiction. Psychiatry, 5(12), 455-460. Winnicott, D. (1960). "Ego distortion in terms of true and false self". The maturational process and the facilitating environment: Studies in the theory of emotional development. New York City: International Universities Press.
  37. Winnicott, D.W. (1990). The maturational process and facilitating environment: Studies in the theory of emotional development. Routledge.
  38. Yakeley, J. (2014). Psychodynamic psychotherapy: Developing the evidence base. Advances in Psychiatric Treatment, 20(4), 269-279.
  39. Krystal, H. (1995). Trauma and aging: A thirty-year follow-up. In C. Caruth (Ed.), Trauma: Explorations in memory (pp.76-99). Johns Hopkins University Press. Krystal, H. (1997). Self representation and the capacity for self care. In D.L. Yalisove (Ed.), Essential papers on addiction (pp.109-146). New York University Press.
  40. Polnay, A., Pugh, R., Barker, V., Bell, D., Beveridge, A., Burley, A.,. & Wilson, L. (2023). Cambridge guide to psychodynamic psychotherapy. Cambridge University Press.