KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi / 2026 / Cilt: 2 Sayı: 1

Duygudurum Bozukluğu Tanısı Alan Hastalara Uygulanan Rehabilitasyon Programları: Sistematik Derleme

Rehabilitation Programs Applied to Patients with Mood Disorders: A Systematic Review

Duygu Özer(Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Sultan Abdulhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İstanbul)0000-0001-5800-5099
Gül Dikeç(Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Hamidiye Hemşirelik Fakültesi, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı, istanbul)0000-0002-7593-4014
Elvan Emine Ata(Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Hamidiye Hemşirelik Fakültesi, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı, İstanbul)0000-0002-5920-8207
Sayfa
27–36
Yayın Tarihi
2020-04-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Veri tabanlarının taranması sonucunda 11 çalışmaya ulaşıldı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş: Duygudurum bozukluklarında farmakolojik tedaviler, birincil tedavi yöntemi olarak kullanılmakta, ancak farmakolojik tedaviler belirtileri hafifletirken hastanın hastalık öncesi işlevsellik düzeyine tekrar dönmesinde yetersiz kalmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Amaç: Bu sistematik derleme duygudurum bozukluğu tanısı alan hastalara uygulanan rehabilitasyon programlarının etkinliğini incelenmek amacıyla yapıldı.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Veri tabanlarının taranması sonucunda 11 çalışmaya ulaşıldı.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2009-2019 Verileri
⚙️Değişkenler:Bipolar bozukluk · depresif bozukluk · duygulanım bozuklukları

Özet

Giriş: Duygudurum bozukluklarında farmakolojik tedaviler, birincil tedavi yöntemi olarak kullanılmakta, ancak farmakolojik tedaviler belirtileri hafifletirken hastanın hastalık öncesi işlevsellik düzeyine tekrar dönmesinde yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle son yıllarda duygudurum bozukluğu tanısı alan hastaların işlevselliğini artırmada farmakolojik tedavi ile birlikte uygulanan rehabilitasyon programları gittikçe önem kazanmaktadır. Amaç: Bu sistematik derleme duygudurum bozukluğu tanısı alan hastalara uygulanan rehabilitasyon programlarının etkinliğini incelenmek amacıyla yapıldı. Yöntem: Çalışmada, PubMed ve Türk Psikiyatri Dizini veri tabanlarında, 2009-2019 tarihleri arasında yayınlanan deneysel ve niteliksel çalışmalar tarandı. Türk Psikiyatri Dizini veri tabanında tarama yaparken “duygudurum bozuklukları ve rehabilitasyon”, PubMed veri tabanında tarama yaparken “affective disorder and rehabilitation”, “mood disorder and rehabilitation”, “bipolar disorder and rehabilitation”, “depressive disorder and rehabilitation” anahtar kelimeleri kullanıldı. Makaleler incelenirken, raporlama özelliklerinin değerlendirilmesinde 27 maddeli PRISMA Bildirimi kullanıldı. Bulgular: Veri tabanlarının taranması sonucunda 11 çalışmaya ulaşıldı. Çalışmalarda, bilişsel davranışçı terapi, psikoeğitim, mesleki rehabilitasyon, grup terapileri ve destekleyici yaklaşımların kullanıldığı saptandı. Uygulanan rehabilitasyon programlarının; hastaların tedaviye uyumunu, yaşam kalitesini, işlevselliklerini arttırdığı; nüks oranlarını ve hastaneye yatış oranlarını azalttığı saptandı. Sonuç: Duygudurum bozukluğu tanısı alan hastalara yönelik rehabilitasyon çalışmalarının sınırlı düzeyde olduğu, bu bireylere yönelik maliyeti etkin, relapsları engelleyebilecek, sürekliliği olan, kolay uygulanabilecek ve ulaşılabilecek rehabilitasyon çalışmalarına gereksinim olduğu söylenebilir.

Abstract

Introduction: Pharmacological therapies are used as the primary treatment modality in mood disorders, but these methods are insufficient for the patient to enhance to the pre-disease level of functionality lonely while decreasing symptoms. Therefore, rehabilitation programs applied together with pharmacological treatment have been gaining importance in increasing the functionality of the patient with mood disorders in recent years. Aim: This systematic review was conducted to determine the effectiveness of rehabilitation programs applied to patients diagnosed with mood disorders. Methods: In the study, experimental and qualitative studies published between 2009-2019 in PubMed and Turkish Psychiatry Directory databases were screened. While the keywords "mood disorders and rehabilitation" were used in the Turkish Psychiatry Directory database during the article search, the keywords "affective disorder and rehabilitation", "mood disorder and rehabilitation", "bipolar disorder and rehabilitation", "depressive disorder and rehabilitation" were used in the PubMed database. While examining the articles, the 27-item PRISMA Statement was used to evaluate the reporting characteristics. Results: A total of 11 articles were reached. In these studies, it was found that cognitive behavioral therapy, psychoeducation, occupational rehabilitation, group therapies and supportive approaches were used. Rehabilitation programs were; increased adherence, quality of life and functionality of patients and also decreased relapse rates and hospitalization rates. Conclusion: It can be said that rehabilitation studies with patients diagnosed with mood disorders are limited and there is a need for rehabilitation programs that are cost-effective, prevent relapses, have continuity, are easy to apply and accessible to these individuals.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özer, D., Dikeç, G., Ata, E. E. (2020). Duygudurum Bozukluğu Tanısı Alan Hastalara Uygulanan Rehabilitasyon Programları: Sistematik Derleme. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 1, 27–36. https://ajindex.com/articles/1539247

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (43)

  1. Alataş, G., Kurt, E., Tüzün Alataş, E., Bilgiç, V., ve Karatepe, H. (2007). Duygudurum bozukluklarında psikoeğitim. Düşünen Adam Dergisi, 20(4), 196-205.
  2. Alsancak Akbulut, C. (2018). Grup psikoterapisi uygulamalarının etik kurallar bağlamında incelenmesi. Klinik Psikiyatri, 21(1),79-88. doi:10.5505/kpd.2017.36035
  3. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Fifth edition (DSM-5). Arlington, VA: American Psychiatric Association.
  4. Arman, S., Golmohammadi, F., Maracy, M., & Molaeinezhad, M. (2018). Efficacy of group cognitive-behavioral therapy in maintenance treatment and relapse prevention for bipolar adolescents. Advanced Biomedical Research, 7, 1-9. doi:10.4103/abr.abr_168_16
  5. Bejerholm, U., Larsson, M.E., & Johanson, S. (2017). Supported employment adapted for people with affective disorders-A randomized controlled trial. Journal of Affective Disorders, 207, 212-220. doi:10.1016/j.jad.2016.08.028
  6. Callan, J.A., Kazantzis, N., Park, S.Y., Moore, C.G., Thase, M.E., Minhajuddin, A.,. Siegle, G.J. (2019). A propensity score analysis of homework adherence-outcome relations in cognitive behavioral therapy for depression. Behavior Therapy, 50(2), 285-299. doi:10.1016/j.beth.2018.05.010
  7. Camardese, M., Vasale, M., D'Alessandris, L., Mazza, M., Serrani, R., Travagliati, F.,. Franza, R. (2018). A mixed program of psychoeducational and psychological rehabilitation for patients with bipolar disorder in a day hospital setting. The Journal of Nervous and Mental Disease, 206(4), 290-295. doi:10.1097/NMD.0000000000000795
  8. Candini, V., Buizza, C., Ferrari, C., Caldera, M.T., Ermentini, R., Ghilardi, A.,. Saviotti, F.M. (2013). Is structured group psychoeducation for bipolar patients effective in ordinary mental health services? a controlled trial in Italy. Journal of Affective Disorders, 151(1), 149-55. doi:10.1016/j.jad.2013.05.069
  9. Cansız, A., İnce, B., Altınbaş, K., ve Kurt, E. (2018). Duygudurum kliniğinde takip edilen bipolar bozukluk tanılı hastalarda ölüm nedenlerinin değerlendirilmesi. Klinik Psikiyatri, 21(4), 389-396. doi:10.5505/kpd.2018.75547
  10. Chen, R., Zhu, X., Capitão, L.P., Zhang, H., Luo, J., Wang, X.,. Malhi, G.S. (2019). Psychoeducation for psychiatric inpatients following remission of a manic episode in bipolar I disorder: A randomized controlled trial. Bipolar Disorder, 21(1), 76-85. doi:10.1111/bdi.12642
  11. Chowdur, R., Dharitri, R., Kalyanasundaram, S., & Suryanarayana, R. N. (2011). Efficacy of psychosocial rehabilitation program: The RFS experience. Indian Journal of Psychiatry, 53(1), 45-48. doi:10.4103/0019-5545.75563
  12. Deckersbach, T., Nierenberg, A., Kessler, R., Lund, H.G., Ametrano, R.M., Sachs, G.,. Dougherty, D. (2010). Cognitive rehabilitation for bipolar disorder: an open trial for employed patients with residual depressive symptoms. CNS Neuroscience & Therapeutics, 16(5), 298–307. doi:10.1111/j.1755-5949.2009.00110.x
  13. Eker, F. & Harkın, S. (2012). Effectiveness of six-week psychoeducation program on adherence of patients with bipolar affective disorder. Journal of Affective Disorders, 138(3), 409-416. doi:10.1016/j.jad.2012.01.004
  14. Engin, E. ve Ergün, G. (2014). Depresyon. O. Çam, ve A. Bilge (Ed.). Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bakım Sanatı içinde (s. 335-365). İstanbul: Tıp Kitapevi.
  15. Eroğlu, M.Z., ve Özpoyraz, N. (2010). Bipolar bozuklukta koruyucu tedavi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2(2), 206-236.
  16. George, L.S., Sharma, P., & Nair, S. (2013). Effect of psycho-educative ıntervention on adherence to treatment, knowledge and attitude among persons with bipolar affective disorder (BPAD) – randomized controlled trial. IOSR Journal of Nursing and Health Science, 1(5), 12-17.
  17. Gomes, B.C., Rocca, C.C., Belizario, G.O., de B.F. Fernandes, F., Valois, I., Olmo, G.C.,. Lafer, B. (2019). Cognitive behavioral rehabilitation for bipolar disorder patients: A randomized controlled trial. Bipolar Disorder, 21(7), 621-633. doi:10.1111/bdi.12784
  18. Gümüş, F. (2013). Bipolar bozukluk tanılı hastalara uygulanan bireysel psikoeğitimin yineleme hızı işlevsellik ve yaşam kalitesine etkisi. (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı, İstanbul.
  19. Gümüş, F., ve Buzlu, S., (2018). Bipolar bozuklukta psikoeğitim. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi. 26(2), 131-139. doi:10.26650/FNJN427814 Hünkar Yeloğlu, Ç., ve Hocaoğlu, Ç. (2017). Önemli bir ruh sağlığı sorunu: Bipolar bozukluk. Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Dergisi, 8(30), 41-54. doi:10.17944/mkutfd.323344
  20. Isasi, A.G., Echeburua, E., Liminana, J.M., & Gonzalez-Pinto, A. (2014). Psychoeducation and cognitive-behavioral therapy for patients with refractory bipolar disorder: A 5-year controlled clinical trial. European Psychiatry, 29(3), 134-141. doi:10.1016/j.eurpsy.2012.11.002
  21. Joas, E., Bäckman, K., Karanti, A., Sparding, T., Colom, F., Pålsson, E., & Landén, M. (2019) Psychoeducation for bipolar disorder and risk of recurrence and hospitalization - a within-individual analysis using registry data. Psychological Medicine, 1-7. doi:10.1017/S0033291719001053
  22. Justo, L., Soares, B.G.D.O., & Calil, H. (2007). Family interventions for bipolar disorder. Cochrane Database of Systematic Reviews, 4, 1-44. doi:10.1002/14651858.CD005167.pub2
  23. Koç, M. (2016). Depresif bozukluklar. N. Gürhan (Ed.). Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği içinde (s. 475-538). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
  24. Maçkalı, Z., ve Tosun, M. (2011). Bipolar bozuklukta bilişsel davranışçı terapi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(4), 571-594. doi:10.5455/cap.20110325
  25. O'Donoghue, E., Clark, A., Richardson, M., Hodsoll, J., Nandha, S., Morris, E.,. Jolley, S. (2018). Balancing ACT: evaluating the effectiveness of psychoeducation and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) groups for people with bipolar disorder: study protocol for pilot randomised controlled trial. Trials, 19(1), 1-8. doi:10.1186/s13063-018-2789-y
  26. Öz, S. (2018). Bipolar bozukluğu olan bireylerin ve bakım verenlerinin psikoeğitim gereksinimlerinin ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi. (Yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Çanakkale.
  27. Özyıldırım, İ., Yargıç, İ., Berkol, T., Karayün, D., ve Yazici, O. (2009). Bir duygudurum bozuklukları biriminde izlenen bipolar bozukluğu olan hastalarda alkol kullanım bozukluğunun sıklığı. Nöropsikiyatri Arşivi, 46( 4), 140-142.
  28. Perna, G., Daccò, S., Sacco, F., Micieli, W., Cavedini, P., & Caldirola, D. (2017). Short-term psychiatric rehabilitation in major depressive and bipolar disorders: neuropsychological-psychosocial outcomes. Psychiatry Investigation, 14(1), 8-15. doi:10.4306/pi.2017.14.1.8
  29. Porter, S., & Bejerholm, U. (2018). The effect of individual enabling and support on empowerment and depression severity in persons with affective disorders: outcome of a randomized control trial. Nordic Journal of Psychiatry, 72(4), 259–267. doi:10.1080/08039488.2018.1432685
  30. Porter, S., Lexen, A., Johanson, S., & Bejerholm, U. (2018). Critical factors for the return-to-work process among people with affective disorders: voices from two vocational approaches. Work, 60(2), 221–234. doi:10.3233/WOR-182737
  31. Poulsen, R., Hoff, A., Fisker, J., Hjorthøj, C., & Eplov, L.F. (2017). Integrated mental health care and vocational rehabilitation to improve return to work rates for people on sick leave because of depression and anxiety (the Danish IBBIS trial): study protocol for a randomized controlled trial. Trials. 18(1), 578. doi:10.1186/s13063-017-2272-1
  32. Uğur, M. (2008). Duygudurum bozuklukları. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri, Sempozyum Dizisi, 62, 59-84.
  33. Weiss, R.D., Griffin, M.L., Kolodziej, M.E., Greenfield, S.F., Najavits, L.M., Daley, D.C.,. Hennen, J. A (2007). A randomized trial of ıntegrated group therapy versus group drug counseling for patients with bipolar disorder and substance dependence. The American Journal of Psychiatry, 164(1), 100–107. doi:10.1176/ajp.2007.164.1.100
  34. World Health Organization. (2015). Mental Health: Atlas 2014. Geneva, Switzerland: World Health Organization Press. Retrievent From (20.02.2020): https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/178879/9789241565011_eng.pdf?sequence=1
  35. Callan, J.A., Kazantzis, N., Park, S.Y., Moore, C.G., Thase, M.E., Minhajuddin, A.,. Siegle, G.J. (2019). A propensity score analysis of homework adherence-outcome relations in cognitive behavioral therapy for depression. Behavior Therapy, 50(2), 285-299. doi:10.1016/j.beth.2018.05.010
  36. Camardese, M., Vasale, M., D'Alessandris, L., Mazza, M., Serrani, R., Travagliati, F.,. Franza, R. (2018). A mixed program of psychoeducational and psychological rehabilitation for patients with bipolar disorder in a day hospital setting. The Journal of Nervous and Mental Disease, 206(4), 290-295. doi:10.1097/NMD.0000000000000795
  37. Candini, V., Buizza, C., Ferrari, C., Caldera, M.T., Ermentini, R., Ghilardi, A.,. Saviotti, F.M. (2013). Is structured group psychoeducation for bipolar patients effective in ordinary mental health services? a controlled trial in Italy. Journal of Affective Disorders, 151(1), 149-55. doi:10.1016/j.jad.2013.05.069
  38. Chen, R., Zhu, X., Capitão, L.P., Zhang, H., Luo, J., Wang, X.,. Malhi, G.S. (2019). Psychoeducation for psychiatric inpatients following remission of a manic episode in bipolar I disorder: A randomized controlled trial. Bipolar Disorder, 21(1), 76-85. doi:10.1111/bdi.12642
  39. Deckersbach, T., Nierenberg, A., Kessler, R., Lund, H.G., Ametrano, R.M., Sachs, G.,. Dougherty, D. (2010). Cognitive rehabilitation for bipolar disorder: an open trial for employed patients with residual depressive symptoms. CNS Neuroscience & Therapeutics, 16(5), 298–307. doi:10.1111/j.1755-5949.2009.00110.x
  40. Gomes, B.C., Rocca, C.C., Belizario, G.O., de B.F. Fernandes, F., Valois, I., Olmo, G.C.,. Lafer, B. (2019). Cognitive behavioral rehabilitation for bipolar disorder patients: A randomized controlled trial. Bipolar Disorder, 21(7), 621-633. doi:10.1111/bdi.12784
  41. O'Donoghue, E., Clark, A., Richardson, M., Hodsoll, J., Nandha, S., Morris, E.,. Jolley, S. (2018). Balancing ACT: evaluating the effectiveness of psychoeducation and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) groups for people with bipolar disorder: study protocol for pilot randomised controlled trial. Trials, 19(1), 1-8. doi:10.1186/s13063-018-2789-y
  42. Porter, S., Lexen, A., Johanson, S., & Bejerholm, U. (2018). Critical factors for the return-to-work process among people with affective disorders: voices from two vocational approaches. Work, 60(2), 221–234. doi:10.3233/WOR-182737
  43. Weiss, R.D., Griffin, M.L., Kolodziej, M.E., Greenfield, S.F., Najavits, L.M., Daley, D.C.,. Hennen, J. A (2007). A randomized trial of ıntegrated group therapy versus group drug counseling for patients with bipolar disorder and substance dependence. The American Journal of Psychiatry, 164(1), 100–107. doi:10.1176/ajp.2007.164.1.100