Dergiler / Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 2

Finansal Toksisitenin Kanser Tedavisine Uyumdaki Rolü: Yetişkin Hastalar Üzerine Kesitsel Bir İnceleme

The Role of Financial Toxicity in Cancer Treatment Adherence: A Cross-Sectional Study Among Adult Patients

Funda Akduran(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI)0000-0001-7009-3562
Sinem Andık(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK (YL) (TEZLİ))0000-0001-9497-1876
Damla Ruken Gençoğlu(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK (YL) (TEZLİ))0009-0007-8198-6885
Sayfa
105–112
Yayın Tarihi
2026-08-07
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 60.32±12.79 olup %50.5’i erkektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş: Kanser tedavisi hastalar üzerinde yalnızca klinik değil, ekonomik ve psikososyal yüklerde oluşturmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tedavi sürecinde ortaya çıkan ekonomik zorluklar “finansal toksisite” olarak tanımlanmakta ve hastaların yaşam kalitesi ile tedaviye uyumunu etkileyebilen önemli bir sorun olarak değerlendirilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 60.32±12.79 olup %50.5’i erkektir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Hastalığın maliyeti · kanser · kanser

Özet

Giriş: Kanser tedavisi hastalar üzerinde yalnızca klinik değil, ekonomik ve psikososyal yüklerde oluşturmaktadır. Tedavi sürecinde ortaya çıkan ekonomik zorluklar “finansal toksisite” olarak tanımlanmakta ve hastaların yaşam kalitesi ile tedaviye uyumunu etkileyebilen önemli bir sorun olarak değerlendirilmektedir. Bu durum hemşirelik bakımında hastaların bütüncül değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Amaç: Araştırma, kanser tanılı hastalarda finansal toksisite düzeyini belirlemek, finansal toksisite ile ilişkili sosyodemografik ve klinik faktörleri tanımlamak ve finansal toksisitenin tedaviye uyum üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte kesitsel araştırma, Temmuz–Aralık 2025 tarihleri arasında bir hastanenin kemoterapi ünitesi ile onkoloji servisinde yatan, dahil edilme kriterlerini karşılayan 200 kanser hastasıyla yürütülmüştür. Veriler Hasta Bilgi Formu, Finansal Toksisite Ölçeği (COST) ve Modifiye Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği (MMAS) ile toplanmıştır. Analizde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 60.32±12.79 olup %50.5’i erkektir. Eğitim düzeyi, sigorta durumu ve bakmakla yükümlü olunan çocuk varlığı finansal toksisite ile ilişkili bulunmuştur (p<0.05). Düşük hane geliri, tedaviye bağlı gelir kaybı, birikim kullanımı ve borçlanma finansal toksisiteyi artırmıştır (p<0.001). Tedaviye uyum eğitim düzeyi, hane geliri, genel sağlık algısı ve son üç ayda acil servise başvurma durumu ile ilişkili bulunmuştur (p<0.05). Finansal toksisite ile tedaviye uyum arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Finansal toksisite, kanser hastalarında özellikle sosyoekonomik açıdan dezavantajlı gruplarda daha belirgindir. Bulgular, onkoloji hemşirelerinin finansal toksisiteyi erken dönemde değerlendirmesi ve riskli hastalara yönelik bütüncül bakım yaklaşımları geliştirmesinin önemini göstermektedir.

Abstract

Introduction: Cancer treatment creates clinical, economic, and psychosocial burdens for patients. Financial difficulties during treatment are defined as financial toxicity and may adversely affect quality of life and treatment adherence. This situation requires comprehensive assessment of patients within oncology nursing care. Aim:The study aimed to determine financial toxicity levels in patients with cancer, identify sociodemographic and clinical factors related to financial toxicity, and examine its effect on treatment adherence. Methods: The descriptive cross-sectional study was conducted between July and December 2025 with 200 cancer patients in a hospital chemotherapy unit and oncology ward who met inclusion criteria. Data were collected using a Patient Information Form, the Comprehensive Score for Financial Toxicity (COST), and the Modified Morisky Medication Adherence Scale (MMAS). Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA, and Pearson correlation were applied. Results: Participants’ mean age was 60.32±12.79 and 50.5% were male. Education level, insurance status, and dependent children were associated with financial toxicity (p<0.05). Lower household income, treatment-related income loss, use of savings, and borrowing significantly increased financial toxicity (p<0.001). Treatment adherence was related to education level, household income, perceived health status, and recent emergency department visits (p<0.05). Financial toxicity was not significantly associated with treatment adherence. Conclusion: Financial toxicity is more common among socioeconomically disadvantaged cancer patients. Findings emphasize the importance of early assessment and holistic nursing interventions for individuals at risk.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akduran, F., Andık, S., Gençoğlu, D. R. (2026). Finansal Toksisitenin Kanser Tedavisine Uyumdaki Rolü: Yetişkin Hastalar Üzerine Kesitsel Bir İnceleme. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 2, 105–112. https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.1903790

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Altice, C. K., Banegas, M. P., Tucker-Seeley, R. D., and Yabroff, K. R. (2016). Financial hardships experienced by cancer survivors: A systematic review. Journal of the National Cancer Institute, 109(2), djw205. doi:10.1093/jnci/djw205
  2. Arastu, A., Patel, A., Mohile, S. G., Ciminelli, J., Kaushik, R., Wells, M., … Loh, K. P. (2020). Assessment of financial toxicity among older adults with advanced cancer. JAMA Network Open, 3(12), e2025810. doi:10.1001/ jamanetworkopen.2020.25810
  3. Assadı, M., ve Aydın, N. (2024). Sosyal hizmet perspektifinden kanser hastalarının yaşadığı sorunlar ve başa çıkma mekanizmalarının değerlendirilmesi. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, 12(23), 55-73. doi:10.46218/tshd.1406180
  4. Bilgin, S., ve Özdemir, S. (2024). Palyatif bakım ünitesindeki hastalara bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ile bakım ve tedavi sürecine ilişkin gereksinimlerinin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 6(3), 211-220. doi:10.48071/sbuhemsirelik.1382407
  5. Boulanger, M., Mitchell, C., Zhong, J., and Hsu, M. (2022). Financial toxicity in lung cancer. Frontiers in Oncology, 12, 1004102. doi:10.3389/fonc.2022.1004102
  6. Carrera, P. M., Kantarjian, H. M., and Blinder, V. S. (2018). The financial burden and distress of patients with cancer: Understanding and stepping-up action on the financial toxicity of cancer treatment. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 68(2), 153-165. doi: 10.3322/caac.21443
  7. Chan, R. J., Crichton, M., Crawford-Williams, F., Lynam, E., Hart, N. H., Koczwara, B., and Jefford, M. (2019). The efficacy, feasibility, and acceptability of psychosocial interventions for cancer-related financial toxicity: A systematic review. Journal of Pain and Symptom Management, 57(3), 646-660.e1. doi:10.1016/j.jpainsymman.2018.12.003
  8. de Souza, J. A., Yap, B. J., Hlubocky, F. J., Wroblewski, K., Ratain, M. J., Cella, D., and Daugherty, C. K. (2014). The development of a financial toxicity patient-reported outcome in cancer: The COST measure. Cancer, 120(20), 3245-3253. doi:10.1002/cncr.28814
  9. de Souza, J. A., Yap, B. J., Wroblewski, K., Blinder, V. S., Araújo, F. S., Hlubocky, F. J., and Nicholas, L. H. (2017). Measuring financial toxicity as a clinically relevant patient-reported outcome: The validation of the Comprehensive Score for Financial Toxicity (COST). Cancer, 123(3), 476-484. doi:10.1002/cncr.30369
  10. Doğan, P., Tarhan, M., ve Alikan, B. (2023). Kanser tanılı bireylerin kemoterapi sürecinde deneyimledikleri semptomlar ile sağlık bakım gereksinimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 5(3), 163-170. doi:10.48071/sbuhemsirelik.1246520
  11. Eraslan, P., and İlhan, A. (2023). The relationships between health anxiety and intolerance of uncertainty with quality of life in caregivers of cancer patients. Family Practice and Palliative Care, 8(1), 10-15. doi:10.22391/fppc.1172873
  12. Gordon, L. G., Merollini, K. M. D., Lowe, A., and Chan, R. J. (2017). A systematic review of financial toxicity among cancer survivors: We can’t pay the co-pay. The Patient–Patient-Centered Outcomes Research, 10(3), 295-309. doi:10.1007/s40271-016-0204-x
  13. Kale, H. P., and Carroll, N. V. (2016). Self-reported financial burden of cancer care and its effect on physical and mental health–related quality of life among US cancer survivors. Cancer, 122(2), 283-289. doi:10.1002/cncr.29742
  14. Khan, H. M., Ramsey, S., and Shankaran, V. (2023). Financial toxicity in cancer care: implications for clinical care and potential practice solutions. Journal of Clinical Oncology: Official Journal of the American Society of Clinical Oncology, 41(16), 3051–3058. doi:10.1200/JCO.22.01799
  15. Lafcı, D., Yıldız, E., Toru, F., ve Karakaya, D. (2020). Kanser hastalarında bakım yükü ve bakım verenlere etkisi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 7(2), 105-113.
  16. Longo, C. J., Fitch, M. I., D’Souza, D., and Abdul-Sattar, S. (2021). The financial burden of cancer: A survey of Canadian cancer survivors. Supportive Care in Cancer, 29(12), 7545-7553. doi:10.1007/s41347-021-02047-9
  17. Morisky, D. E., Green, L. W., and Levine, D. M. (1986). Concurrent and predictive validity of a self-reported measure of medication adherence. Medical Care, 24(1), 67-74. doi:10.1097/00005650-198601000-00007
  18. Neugut, A. I., Subar, M., Wilde, E. T., Stratton, S., Kemeny, M., Hillyer, C., and Hershman, D. L. (2011). Association between prescription co-payment amount and compliance with adjuvant hormonal therapy in women with early-stage breast cancer. Journal of Clinical Oncology, 29(18), 2534-2542. doi:10.1200/JCO.2010.33.3179
  19. Nogueira, L. A., Lenhani, B. E., Tomim, D. H., and Kalinke, L. P. (2020). Financial toxicity. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 21(2), 289-293. doi:10.31557/APJCP.2020.21.2.289
  20. Pearce, A., Tomalin, B., Kaambwa, B., Horevoorts, N., Duijts, S., Mols, F., … Koczwara, B. (2019). Financial toxicity is more than costs of care: The relationship between employment and financial toxicity in long-term cancer survivors. Journal of Cancer Survivorship, 13(1), 10-20. doi:10.1007/s11764-018-0723-7
  21. Pehlivan Sarıbudak, T., İşcan, S., ve Güner, P. (2024). Kanser hastalarının bakım vericilerinin bakım yükü ve bakım vermeye yönelik gösterdikleri tepkilerin belirleyicileri. Value in Health Sciences, 14(3), 369-377. doi:10.33631/sabd.1336496
  22. Shao, J. (2002). Mathematical statistics. New York: Springer.
  23. Smith, G. L., Banegas, M. P., Acquati, C., Chang, S., Chino, F., Conti, R. M., and Yabroff, K. R. (2022). Navigating financial toxicity in patients with cancer: A multidisciplinary management approach. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 72(5), 438-453. doi:10.3322/caac.21730
  24. Tel Aydın, H., and Günay, D. (2020). The determination of the supportive care needs of patients diagnosed with cancer. Cumhuriyet Medical Journal, 42(2), 152-162. doi:10.7197/cmj.vi.646119
  25. Ürek, D., and Uğurluoğlu, Ö. (2022). Predictors of financial toxicity and its associations with health-related quality of life and treatment non-adherence in Turkish cancer patients. Supportive Care in Cancer, 30(2), 865-874. doi:10.1007/s00520-021-06491-4
  26. Wu, C., Li, X., Wang, Y., Zhang, X., Li, X., Liu, Y., and Chen, J. (2024). Prevalence and risk factors of financial toxicity in lung cancer patients in China: A multi-center cross-sectional study. BMC Pulmonary Medicine, 24(1), 1-10. doi:10.1186/s12890-023-028040
  27. Xu, B., So, W. K. W., Choi, K. C., Huang, Y., Liu, M., Qiu, L., Tan, J., Tao, H., Yan, K., and Yang, F. (2024). Financial toxicity and its risk factors among patients with cancer in China: A nationwide multisite study. Asia-Pacific Journal of Oncology Nursing, 11(5), 100443. doi: 10.1016/j.apjon.2024.100443
  28. Yılmaz, S. (2004). Psikiyatri hastalarında ilaç yan etkileri ve ilaç uyumu (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  29. Yücel, M., Taş, F., Gönüllü, G., and Korkmaz, T. (2023). Financial toxicity and its relationship with psychological distress and quality of life in cancer patients receiving chemotherapy in Turkey. Supportive Care in Cancer, 31(1), 1-9. doi:10.1007/s00520-022-07525-4
  30. Zafar, S. Y., and Abernethy, A. P. (2013). Financial toxicity, Part I: A new name for a growing problem. Oncology, 27(2), 80-149.
  31. Zhang, X., Zhang, L., Geng, Z., Shang, M., Wang, A., Zheng, X.,. and Chen, Y. (2025). Potential profile analysis of financial toxicity and its related factors among lung cancer patients. BMC Cancer, 25(1), 740. doi:10.1186/s12885- 025-14076-1
  32. Zhang, X., Zhang, L., Geng, Z., Shang, M., Wang, A., Zheng, X.,. and Chen, Y. (2025). Potential profile analysis of financial toxicity and its related factors among lung cancer patients. BMC Cancer, 25(1), 740. doi:10.1186/s12885- 025-14076-1