Dergiler / Sağlık Akademisyenleri Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 3

Dış laboratuvar hizmetleri alımı ve laboratuvar fason hizmet üretiminin muhasebe işlemleri açısından değerlendirilmesi

Evaluation in terms of accounting procedures of laboratory contract service production and external laboratory service purchase

Enver Bozdemir(Düzce Üniversitesi İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü)0000-0002-0845-1602
Melek Terzi(DÜZCE ÜNİVERSİTESİ, İŞLETME FAKÜLTESİ, SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI)0000-0001-8586-7874
Sayfa
196–203
Yayın Tarihi
2020-09-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Çalışmada, yıllara ilişkin olarak en fazla dış laboratuvara gönderilen test sayısı 4.424 adet ile 2018 yılında en az test sayısı 1.238 adet ile 2015 yılındadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Çalışmanın amacı hastanelerin puan karşılığı alım yaptıkları dış laboratuvar tetkik hizmetlerinin nedenlerini ve gerekçelerini ortaya koyarak karlılık analizi ve muhasebeleştirilmesi hususu ile özel tıbbi laboratuvarların hizmet sunumlarını muhasebe bakış açısıyla değerlendirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya ait veriler, Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi laboratuvarlarında ihale yoluyla son 5 yılda (2015-2019 yılları) özel bir tıbbi laboratuvarlara yaptırılan tetkiklere ait veriler retrospektif olarak hastane otomasyon sistemi aracılığıyla elde edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Çalışmada, yıllara ilişkin olarak en fazla dış laboratuvara gönderilen test sayısı 4.424 adet ile 2018 yılında en az test sayısı 1.238 adet ile 2015 yılındadır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2015-2019 · 4.424 adet
⚙️Değişkenler:Dış laboratuvar · özel tıbbi laboratuvar · fason hizmet üretimi

Özet

Amaç: Çalışmanın amacı hastanelerin puan karşılığı alım yaptıkları dış laboratuvar tetkik hizmetlerinin nedenlerini ve gerekçelerini ortaya koyarak karlılık analizi ve muhasebeleştirilmesi hususu ile özel tıbbi laboratuvarların hizmet sunumlarını muhasebe bakış açısıyla değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya ait veriler, Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi laboratuvarlarında ihale yoluyla son 5 yılda (2015-2019 yılları) özel bir tıbbi laboratuvarlara yaptırılan tetkiklere ait veriler retrospektif olarak hastane otomasyon sistemi aracılığıyla elde edilmiştir. Mali veriler ise Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünden alınmış olup bu verilere ilişkin doküman analizi yapılmıştır. Bulgular: Çalışmada, yıllara ilişkin olarak en fazla dış laboratuvara gönderilen test sayısı 4.424 adet ile 2018 yılında en az test sayısı 1.238 adet ile 2015 yılındadır. Bu tetkiklerden 2015 ve 2016 yıllarında zarar, 2017, 2018 ve 2019 yıllarında kar etmiştir. Yıllara göre karlılık artış yüzdelerinde ise, 2016 yılında bir önceki yıla göre %90, 2017 yılında %108, 2018 yılında %102 ve 2019 yılında %20 oranlarında artışlar saptanmıştır. Tetkik başına düşen karlılık açısından en düşük 2015 yılında ( -215,04 TL) zarar, en yüksek 2019 yılında (180,49 TL) kar elde edildiği tespit edilmiştir. Sonuç: Hastanenin dış laboratuvar hizmet alımında son yıllarda karlılığında artış sağlanmış olması bu tip bir hizmet alım tercihini devam ettirebilir. Karlılığın artması için tetkik sayısının azaltılarak katlanılan maliyetlerin düşürülmesi gerekir. Hizmet alımının etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için sağlık yöneticilerinin, fason hizmet üretim sürecinde kontrol ve denetim mekanizmalarını iyi yönetmesi ve iki taraf arasındaki iletişimin güçlü olması gerektiği söylenebilir.

Abstract

Aim: The aim of the study to evaluate from accounting perspective the service presentations of private medical laboratories with an accounting perspective with respect to profitability analysis and accounting by revealing the reasons and justifications of the external laboratory examination services that hospitals purchase for points.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bozdemir, E., Terzi, M. (2020). Dış laboratuvar hizmetleri alımı ve laboratuvar fason hizmet üretiminin muhasebe işlemleri açısından değerlendirilmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 3, 196–203. https://ajindex.com/articles/1538827

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, (2014), Klinik Mikrobiyoloji Laboratuvarları Kalite Yönetimi Rehberi. Ankara.
  2. Da Rin, G. (2009), “Pre-analytical workstations: A tool for reducing laboratory errors,” Clin. Chim. Acta, Jun. 404 (1): 68–74.
  3. Plebani, M. ve Lippi, G. (2010), “Is laboratory medicine a dying profession? Blessed are those who have not seen and yet have believed”, Clinical Biochemistry, 01-Aug. 43 (12): 339-941.
  4. Sağlık Bakanlığı, (2013), Tıbbi Laboratuvar Yönetmeliği, 9 Ekim 2013 tarih ve 28790 sayılı Resmi Gazete.
  5. Bozdemir, E. ve Öcel, Y. (2016), “Hastanelerde Dış Kaynak Kullanımının Maliyet Minimizasyonu Açısından Analizi: Bolu İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Manyetik Rezonans (MR) Cihazı Örneği,” Atatürk Üniversitesi Sos. Bilim. Enstitüsü Derg., 20(3):1051-1070.
  6. Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı,(2010), İhtiyaç Tespit Komisyonları Genelgesi 2010/37, 28/05/2010 tarih ve 5400 sayılı yazısı.
  7. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 22/1/2002 tarih ve 24648 sayılı Resmi Gazete.
  8. Maliye Bakanlığı,(2009), Sağlık Hizmeti Sunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu Kapsamındaki İdarelerin Teşhis ve Tedaviye Yönelik Olarak Birbirlerinden Yapacakları Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Yönetmelik, 07/02/2009 tarih ve 27134 sayılı Resmi Gazete.
  9. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, (2019), Tıbbi Cihazlarla İlgili Mal ve Hizmet Alımı İşlemleri Genelgesi 2019/19, 27/12/2019 tarih ve 83913885 sayılı yazısı.
  10. Atasever M. ve Altınkaynak, K. (2017), Sağlık İşletmelerinde Tıbbi Laboratuvar Hizmet Alımları Yönetimi, Nobel Kitapevi, Ankara.
  11. Atasever, M., Karaca, Z. ve Uçar, A. E. (2018), Türkiye Sağlık Hizmet Alımları Rehberi, Nobel Kitapevi, Ankara.
  12. Bennett, P. ve Fisher, T. (2013), “Outsourcing in a bioanalytical laboratory,” Bioanalysis, 5(20): 2453-2462.
  13. Midilli, K. (2013), "Laboratuvar Penceresinden", Laboratuvar Hizmet Sunumunda Dış Alımlar ve Son Durum Sempozyumu, Klimik Derneği, 26 Kasım 2013, İstanbul.
  14. Mrak, R. E., Parslow, T. G. ve Tomaszewski, J. E. (2018), “Outsourcing of Academic Clinical Laboratories: Experiences and Lessons From the Association of Pathology Chairs Laboratory Outsourcing Survey,” Acad. Pathol., 5: 1-5.
  15. 3065 Sayılı Katma Değer Kanunu, 02/11/1984 tarih ve 18563 sayılı Resmi Gazete.
  16. Gelir Dairesi Başkanlığı, (2004), 91 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği, 28/02/2004 tarih ve 25387 sayılı Resmi Gazete.
  17. Gelir İdaresi Başkanlığı, (2012), 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği, 14/04/2012 tarih ve 28264 sayılı Resmi Gazete.
  18. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, 11/7/1964 tarih ve 11751 sayılı Resmi Gazete.
  19. Bozdemir, E. (2016), “Muhasebe Standartları Kapsamında Hastanelerde Hizmet Üretim Maliyetlerinin Muhasebeleştirilmesi ve Bazı Öneriler,” Mali Çözüm Dergisi, Ocak-Şubat, 133: 13–37.
  20. Bozdemir, E. (2019), Sağlık İşletmelerinde Maliyet Muhasebesi ve Analizi, Gazi Kitapevi, Ankara.