KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sağlık Akademisyenleri Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 1

Erken dönem gebelik komplikasyonlarında kanıta dayalı güncel uygulamalar

Evidence-based current practices in early pregnancy complications

Nursaç Büyük(İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi)0009-0006-3034-4658
İlkay Güngör Satılmış(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA, FLORENCE NİGHTİNGALE HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, KADIN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI)0000-0002-9446-6148
Büşra Erensayın(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA, FLORENCE NİGHTİNGALE HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, KADIN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI)0000-0001-6937-5351
Sayfa
158–168
Yayın Tarihi
2026-03-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sağlık çalışanları, gebelikte önemli risklerin oluştuğu ilk trimesterdeki bu sorunlara ilişkin kanıta dayalı uygulamaların hasta sonuçlarını, hasta memnuniyetini ve sunulan sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmadaki önemini farkında olmalı, bu uygulamaları hayata geçirmeli ve sürekli eğitim ile literatürü takip etmelidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Erken dönem gebelik komplikasyonları hem anne hem de fetüs sağlığı üzerinde ciddi etkilere sahip olabileceğinden, zamanında tanı ve müdahale büyük önem taşır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu derlemede, abortus, ektopik gebelik, hiperemezis gravidarum ve gestasyonel trofoblastik hastalıklar gibi erken dönem gebelik komplikasyonlarının tanı, yönetimi ve bakımında kanıta dayalı yaklaşımlar hakkında ulusal ve uluslararası rehberlerden elde edilen güncel kanıta dayalı uygulamalar özetlenerek sağlık profesyonellerinin kaliteli ve etkin bakım sunmasına rehberlik etmek amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sağlık çalışanları, gebelikte önemli risklerin oluştuğu ilk trimesterdeki bu sorunlara ilişkin kanıta dayalı uygulamaların hasta sonuçlarını, hasta memnuniyetini ve sunulan sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmadaki önemini farkında olmalı, bu uygulamaları hayata geçirmeli ve sürekli eğitim ile literatürü takip etmelidir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Erken Dönem Gebelik Komplikasyonları · Kanıta Dayalı Uygulama · Abortus

Özet

Öz Erken dönem gebelik komplikasyonları hem anne hem de fetüs sağlığı üzerinde ciddi etkilere sahip olabileceğinden, zamanında tanı ve müdahale büyük önem taşır. Bu derlemede, abortus, ektopik gebelik, hiperemezis gravidarum ve gestasyonel trofoblastik hastalıklar gibi erken dönem gebelik komplikasyonlarının tanı, yönetimi ve bakımında kanıta dayalı yaklaşımlar hakkında ulusal ve uluslararası rehberlerden elde edilen güncel kanıta dayalı uygulamalar özetlenerek sağlık profesyonellerinin kaliteli ve etkin bakım sunmasına rehberlik etmek amaçlanmıştır. Tanı, tedavi, izlem ve bakım ile ilgili güncel öneriler ve kanıt düzeylerine yer verilmiştir. Ayrıca bu süreçlerde hemşire ve ebelerin tanı, tedavi ve izlem aşamalarında düzenli takip, tedavilerin yan etkileri, olası riskler ve tehlike belirtileri hakkında hastaları bilgilendirmesi, hastanın bakıma yönelik tercihlerinin değerlendirilmesi, bakıma katılımının sağlanması, psikososyal destek, fertiliteye etkileri ve kontrasepsiyon hakkında danışmanlık vb rolleri açıklanmıştır. Sağlık çalışanları, gebelikte önemli risklerin oluştuğu ilk trimesterdeki bu sorunlara ilişkin kanıta dayalı uygulamaların hasta sonuçlarını, hasta memnuniyetini ve sunulan sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmadaki önemini farkında olmalı, bu uygulamaları hayata geçirmeli ve sürekli eğitim ile literatürü takip etmelidir.

Abstract

Abstract Since early pregnancy complications can have serious effects on both maternal and fetal health, timely diagnosis and intervention are of great importance. In this review, it is aimed to guide healthcare professionals to provide quality and effective care by summarizing current evidence-based practices obtained from national and international guidelines on evidence-based approaches in the diagnosis, management and care of early pregnancy complications such as abortion, ectopic pregnancy, hyperemesis gravidarum and gestational trophoblastic diseases. Current recommendations and evidence levels regarding diagnosis, treatment, monitoring and care are included. In addition, the roles of nurses and midwives in these processes, such as regular follow-up during the diagnosis, treatment and follow-up processes, informing patients about the side effects of treatments, possible risks and danger signs, evaluating the patient's preferences for care, ensuring participation in care, psychosocial support, counseling about effects on fertility and contraception, etc., are explained. Healthcare professionals should be aware of the importance of evidence-based practices in these issues during the first trimester of pregnancy, a period when significant risks can arise, to improve patient outcomes, patient satisfaction, and the quality of healthcare services, They should implement these practices and stay updated through continuous education and literature review.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Büyük, N., Satılmış, İ. G., Erensayın, B. (2026). Erken dönem gebelik komplikasyonlarında kanıta dayalı güncel uygulamalar. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 1, 158–168. https://doi.org/10.52880/sagakaderg.1599292

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. ACOG. (2018). American College of Obstetricians and Gynaecologists Practice Bulletin No. 189: Nausea And Vomiting Of Pregnancy. Obstetrics & Gynecology, 131(1). doi:10.1097/AOG.0000000000002456
  2. ACOG. (2018). American College of Obstetricians and Gynaecologists Practice Bulletin No. 193: Tubal Ectopic Pregnancy. Obstetrics & Gynecology, 131(3). doi:10.1097/AOG.0000000000002560
  3. ACOG. (2020). American College of Obstetricians and Gynaecologists Practice Bulletin, number 225: Medication abortion up to 70 days of gestation. Obstetrics & Gynecology, 136(4). doi:10.1097/AOG.0000000000004082.
  4. Altuntuğ, K., Koçak, V., & Ege, E. (2019). Doğum öncesi kanamalar ve bakım. S. Taşhan Timur, Ö. Yüksekol Doğan, & M. Duman (Dü) içinde, Riskli Gebelikler ve Bakım (s. 41-81). Amasya: Göktuğ Basın Yayın Dağıtım.
  5. Austin, K., Wilson, K., & Saha, S. (2019). Hyperemesis Gravidarum. Nutrition in clinical practice: official publication of the American Society for Parenteral and Enteral Nutrition, 34(2), 226-241. doi:10.1002/ncp.10205
  6. Clark, S., Zhang, X., & Goncharov, D. (2024). Inpatient Management of Hyperemesis Gravidarum. Obstetrics & Gynecology. doi:10.1097/AOG.0000000000005518
  7. Creinin, M., Schreiber, C., Bednarek, P., Lintu, H., Wagner, M.-S., Meyn, L., & MAST Time Study Trial Group. (2007). Mifepristone and Misoprostol Administered Simultaneously Versus 24 Hours Apart for Abortion. Obstetrics and gynecology, 109(4), 885–894. doi:10.1097/01.AOG.0000258298.35143.d2
  8. Çetin, Ö., & Aslan, E. (2019). Jinekoloji ve perinatoloji hastalarının bakımında Omaha Sistemi’nin kullanımı. İstanbul.
  9. Durmaz, M., & Burucu, R. (2019). Ameliyat sonrası bulantı ve kusmayı önlemede kullanılan farmakolojik olmayan yöntemlerin kanıt düzeyleri. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(3), 97-104.
  10. Fıgo. (2019). The International Federation of Gynecology and Obstetrics Committee Statement: Ethical responsibilities in post-abortion care. International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the International Federation of Gynaecology and Obstetrics, 146(3), 269-270. doi:10.1002/ijgo.12899
  11. FSRH. (2017). Faculty of Sexual & Reproductive. 03 02, 2024 tarihinde Healthcare Contraception after pregnancy: https://www.fsrh.org/standards-and-guidance/documents/contraception-after-pregnancy-guideline-january-2017/ adresinden alındı
  12. Guttuso, T., Messing, S., Tu, X., Mullin, P., Shepherd, R., & Strittmatter, C. (2021). Effect of gabapentin on hyperemesis gravidarum: a double-blind, randomized controlled trial. American Journal of Obstetrics; Gynecology MFM, 3(1). doi:10.1016/j.ajogmf.2020.100273
  13. Hendriks, E., Rosenberg, R., & Prine, L. (2020). Ectopic Pregnancy: Diagnosis and Management. American family physician, 101(10), 599–606.
  14. Horowitz, N., Eskander, R., Adelman, M., & Burke, W. (2021). Epidemiology, diagnosis, and treatment of gestational trophoblastic disease: A Society of Gynecologic Oncology evidenced-based review and recommendation. Gynecologic oncology, 163(3), 605-613. doi:10.1016/j.ygyno.2021.10.003
  15. Jatlaoui, T., Shah, J., Mandel, M., Krashin, J., Suchdev, D., Jamieson, D., & Pazol, K. (2017). Abortion Surveillance - United States, 2014. Morbidity and mortality weekly report. Surveillance summaries (Washington, D.C.: 2002), 66(24), 1-48. doi:10.15585/mmwr.ss6624a1
  16. Kızrak, S. B., Hadımlı, A., & Karaca Saydam, B. (2021). Güncellenmiş Uluslararası Rehberler Doğrultusunda Ektopik Gebeliklere Yaklaşım. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(4), 479-485. doi:10.46483/deuhfed.839659
  17. Kocaman, G. (2023). Hemşirelikte kanıta dayalı uygulama. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 5(2), 61-69.
  18. Mullany, K., Minneci, M., Monjazeb, R., & Coiado, O. (2023). Overview of ectopic pregnancy diagnosis, management, and innovation. Women's health (London, England), 19. doi:10.1177/17455057231160349
  19. Nelson-Piercy, C., Dean, C., Shehmar, M., Gadsby, R., O'Hara, M., Hodson, K.,. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. (2024). The Management of Nausea and Vomiting in Pregnancy and Hyperemesis Gravidarum (Green-top Guideline No. 69). BJOG: an international journal of obstetrics and gynaecology, 131(7), e1-e30. doi:10.1111/1471-0528.17739
  20. Prine, W. L., & MacNaughton, H. (2011). Office management of early pregnancy loss. American family physician, 84, 75-82.
  21. RCOG. (2016). Royal College of Obstetricians and Gynecologists. Diagnosis and Management of Ectopic Pregnancy. BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology, 123(13). doi:10.1111/1471-0528.14189
  22. RCOG. (2021). Royal College of Obstetricians and Gynecologists.Management of Gestational Trophoblastic Disease: Green-top Guideline No. 38 - June 2020. BJOG: an international journal of obstetrics and gynaecology, 128(3). doi:10.1111/1471-0528.16266
  23. Regan, L., Rai, R., Saravelos, S., Li, T.-C., & Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. (2023). Recurrent MiscarriageGreen‐top Guideline No. 17. BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology, 130(12), e9-e39.
  24. Sağlık Bakanlığı. (2022). Acil Obstetrik Bakım Yönetim Rehberi. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, 1124.
  25. Sridharan, K., & Sivaramakrishnan, G. (2020). Interventions for treating hyperemesis gravidarum: a network meta-analysis of randomized clinical trials. The journal of maternal-fetal & neonatal medicine: the official journal of the European Association of Perinatal Medicine, the Federation of Asia and Oceania Perinatal Societies, the International Society of Perinatal Obstetricians, 33(8), 1405-1411. doi:10.1080/14767058.2018.1519540
  26. Tang, Y., Yang, Y., & Lv, Z. (2021). Adverse pregnancy outcomes and Helicobacter pylori infection: A meta-analysis. International journal of clinical practice, 75(10). doi:10.1111/ijcp.14588
  27. Taşkın, L. (2019). Doğum ve kadın sağlığı hemşireliği. Ankara: Akademisyen Kitabevi.
  28. Taşkum, İ., & Soykan, Y. (2023). Gestasyonel trofoblastik hastalıklar ve yönetimi. Sağlık Bilimleri Alanında Uluslararası Araştırmalar-V, 65.
  29. Webster, K., Eadon, H., Fishburn, S., Kumar, G., & Guideline Committee. (2019). Ectopic pregnancy and miscarriage: diagnosis and initial management: summary of updated NICE guidance. BMJ (Clinical research ed.), 367. doi:10.1136/bmj.l6283.
  30. ACOG. (2020). American College of Obstetricians and Gynaecologists Practice Bulletin, number 225: Medication abortion up to 70 days of gestation. Obstetrics & Gynecology, 136(4). doi:10.1097/AOG.0000000000004082.
  31. Austin, K., Wilson, K., & Saha, S. (2019). Hyperemesis Gravidarum. Nutrition in clinical practice: official publication of the American Society for Parenteral and Enteral Nutrition, 34(2), 226-241. doi:10.1002/ncp.10205
  32. Creinin, M., Schreiber, C., Bednarek, P., Lintu, H., Wagner, M.-S., Meyn, L., & MAST Time Study Trial Group. (2007). Mifepristone and Misoprostol Administered Simultaneously Versus 24 Hours Apart for Abortion. Obstetrics and gynecology, 109(4), 885–894. doi:10.1097/01.AOG.0000258298.35143.d2
  33. Guttuso, T., Messing, S., Tu, X., Mullin, P., Shepherd, R., & Strittmatter, C. (2021). Effect of gabapentin on hyperemesis gravidarum: a double-blind, randomized controlled trial. American Journal of Obstetrics; Gynecology MFM, 3(1). doi:10.1016/j.ajogmf.2020.100273
  34. Hendriks, E., Rosenberg, R., & Prine, L. (2020). Ectopic Pregnancy: Diagnosis and Management. American family physician, 101(10), 599–606.
  35. Horowitz, N., Eskander, R., Adelman, M., & Burke, W. (2021). Epidemiology, diagnosis, and treatment of gestational trophoblastic disease: A Society of Gynecologic Oncology evidenced-based review and recommendation. Gynecologic oncology, 163(3), 605-613. doi:10.1016/j.ygyno.2021.10.003
  36. Jatlaoui, T., Shah, J., Mandel, M., Krashin, J., Suchdev, D., Jamieson, D., & Pazol, K. (2017). Abortion Surveillance - United States, 2014. Morbidity and mortality weekly report. Surveillance summaries (Washington, D.C.: 2002), 66(24), 1-48. doi:10.15585/mmwr.ss6624a1
  37. Nelson-Piercy, C., Dean, C., Shehmar, M., Gadsby, R., O'Hara, M., Hodson, K.,. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. (2024). The Management of Nausea and Vomiting in Pregnancy and Hyperemesis Gravidarum (Green-top Guideline No. 69). BJOG: an international journal of obstetrics and gynaecology, 131(7), e1-e30. doi:10.1111/1471-0528.17739
  38. RCOG. (2021). Royal College of Obstetricians and Gynecologists.Management of Gestational Trophoblastic Disease: Green-top Guideline No. 38 - June 2020. BJOG: an international journal of obstetrics and gynaecology, 128(3). doi:10.1111/1471-0528.16266
  39. Regan, L., Rai, R., Saravelos, S., Li, T.-C., & Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. (2023). Recurrent MiscarriageGreen‐top Guideline No. 17. BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology, 130(12), e9-e39.
  40. Sridharan, K., & Sivaramakrishnan, G. (2020). Interventions for treating hyperemesis gravidarum: a network meta-analysis of randomized clinical trials. The journal of maternal-fetal & neonatal medicine: the official journal of the European Association of Perinatal Medicine, the Federation of Asia and Oceania Perinatal Societies, the International Society of Perinatal Obstetricians, 33(8), 1405-1411. doi:10.1080/14767058.2018.1519540
  41. Webster, K., Eadon, H., Fishburn, S., Kumar, G., & Guideline Committee. (2019). Ectopic pregnancy and miscarriage: diagnosis and initial management: summary of updated NICE guidance. BMJ (Clinical research ed.), 367. doi:10.1136/bmj.l6283.