KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sağlık Akademisyenleri Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 1

Ev kazaları farkındalık resim kartları (EVREKA): güvenilirlik ve geçerlilik üzerine metodolojik bir araştırma

Picture cards for raising awareness of home accidents (EVREKA): A methodological study on reliability and validity

Burcu Selvi Çalışkan(İstanbul Arel Üniversitesi)0000-0002-1190-4924
Serap Balcı(ISTANBUL UNIVERSITY-CERRAHPASA)0000-0001-8915-6690
Sayfa
97–109
Yayın Tarihi
2026-03-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Çocukların biraz fazlası (%55,4) erkek olup, yaş ortalamaları 2,48±1,61 yıldır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Amaç: Ev kazaları; düşmeler, kesikler, yanıklar, haşlanmalar ve zehirlenmeler gibi olayları içermekte olup çocukların gelişimlerinin tamamlanmamış olması nedeniyle küresel bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, ev kazaları konusunda farkındalık yaratmada Ev Kazaları Farkındalık Resim Kartları (EVREKA)’nın güvenilirlik ve geçerliliğini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Çocukların biraz fazlası (%55,4) erkek olup, yaş ortalamaları 2,48±1,61 yıldır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Çocuk · Ev kazaları · Hemşirelik

Özet

Öz Amaç: Ev kazaları; düşmeler, kesikler, yanıklar, haşlanmalar ve zehirlenmeler gibi olayları içermekte olup çocukların gelişimlerinin tamamlanmamış olması nedeniyle küresel bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, ev kazaları konusunda farkındalık yaratmada Ev Kazaları Farkındalık Resim Kartları (EVREKA)’nın güvenilirlik ve geçerliliğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu metodolojik çalışmanın evrenini, 3 Aralık 2018–29 Mart 2019 tarihleri arasında İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı, 0-5 yaş arası çocuğu olan anneler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi, İstanbul’un 39 ilçesini yaşam kalitesine göre sıralayan Şeker’in (2016) araştırması temel alınarak belirlenmiştir. Sistematik örnekleme yöntemi ile sekiz ilçe (Kadıköy, Üsküdar, Küçükçekmece, Pendik, Kağıthane, Avcılar, Silivri, Şile) seçilmiş ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 433 anne dahil edilmiştir. Bulgular: Çocukların biraz fazlası (%55,4) erkek olup, yaş ortalamaları 2,48±1,61 yıldır. Annelerin yaş ortalaması ise 32,97±5,68 yıl olarak belirlenmiştir. EVREKA’nın korelasyon katsayıları oldukça anlamlı bulunmuş, Cronbach alfa ve KR20 güvenirlik katsayıları gibi iç tutarlılık ölçütleri de yüksek düzeyde anlamlı bulunmuştur. Ayrıca, test-tekrar test puanları arasındaki uyum da oldukça anlamlıdır (p<.001). EVREKA’nın kapsam geçerlilik indeksi (CVI) 0,94 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: EVREKA kabul edilebilir düzeyde güvenilirlik ve geçerlilik göstermiştir; ancak farklı örneklemlerle ve çeşitli dillere uyarlamalarla daha fazla test edilmesi önerilmektedir.

Abstract

Abstract Objective: Home accidents include events such as falls, cuts, burns, scalds, and poisoning, and are considered a global public health issue due to children's incomplete development. This study was conducted to determine the reliability and validity of the Picture Cards Raising Awareness of Home Accidents (EVREKA) in creating awareness of home accidents. Method: The population of this methodological study consisted of mothers registered at the Istanbul Provincial Health Directorate Family Health Centers between December 3, 2018, and March 29, 2019, who had children aged 0-5 years. The sample of the study was determined based on Şeker's 2016 research, which ranked Istanbul's 39 districts according to quality of life. Using the systematic sampling method, eight districts (Kadıköy, Üsküdar, Küçükçekmece, Pendik, Kağıthane, Avcılar, Silivri, Şile) were selected, and 433 mothers who voluntarily agreed to participate in the study were included in the sample. Results: Slightly over half (55.4%) of the children were boys, with a mean age of 2.48±1.61 years. The mothers had an average age of 32.97±5.68 years. The correlation coefficients of EVREKA were found to be highly significant, and the internal consistency measures, such as Cronbach's alpha and KR20 reliability coefficients, were also found to be highly significant. Additionally, the agreement between test and retest scores was determined to be highly significant (p<.001). The content validity index (CVI) of EVREKA was calculated as 0.94. Conclusions: EVREKA demonstrated acceptable reliability and validity; however, further testing with diverse samples and adaptations to different languages is recommended.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çalışkan, B. S., Balcı, S. (2026). Ev kazaları farkındalık resim kartları (EVREKA): güvenilirlik ve geçerlilik üzerine metodolojik bir araştırma. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 1, 97–109. https://doi.org/10.52880/sagakaderg.1787254

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Akar, A. S., & Yavuzer, İ. H. (2023). Investigating the factors affecting the sleep of babies between 0–2 years of age. Çocuk Dergisi Journal of Child, 23(2), 129–136. https://doi.org/10.26650/jchild.2023.1208970
  2. Alpar, R. (2018). Applied statistics and validity-reliability with examples from sports, health, and educational sciences. Detay Publishing.
  3. Baysal, S. U., & Birinci, A. (2006). Childhood injuries and injury control. Türkiye Klinikleri Journal of Pediatric Sciences, 2(2), 64–79.
  4. Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6, 149. https://doi.org/10.3389/fpubh.2018.00149
  5. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2019). Unintentional injury deaths in children and youth, 2010–2019. U.S. Department of Health & Human Services. https://www.cdc.gov/child-passenger-safety/about/
  6. Charvillat, O., Plancq, M. C., Haraux, E., Gouron, R., & Klein, C. (2021). Epidemiological analysis of burn injuries in children during the first COVID-19 lockdown, and a comparison with the previous five years. Annales de Chirurgie Plastique Esthétique, 66(4), 285–290. https://doi.org/10.1016/j.anplas.2021.06.001
  7. Cinar, N. D., & Gorak, G. (2003). Development, validity and reliability study of the scale for identifying mothers' safety precautions against home accidents in children aged 0–6 years. Child Forum, 6, 22–27.
  8. Demirkose, H., Ugras Dikmen, A., & Ozkan, S. (2022). The relationship between the levels of diagnosing safety measures for home accidents and health literacy of mothers with 0–6 age group children. ESTÜDAM Public Health Journal, 7(1), 112–121. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.991996
  9. DeVellis, R. F., & Thorpe, C. T. (2021). Scale development: Theory and applications (5th ed.). Sage Publications.
  10. Erdoğan, S., Nahcivan, N., & Esin, N. (2015). Nursing research: Process, practice and critique (2nd ed.). Nobel Medical Bookstore.
  11. Feng, Y., Ma, X., Zhang, Q., Jiang, R., Lu, J., Chen, K., Wang, H., Xia, Q., Zheng, J., Xia, J., & Li, X. (2022). Effectiveness of WeChat-group-based parental health education in preventing unintentional injuries among children aged 0–3: Randomized controlled trial in Shanghai. BMC Public Health, 22, 2086. https://doi.org/10.1186/s12889-022-14462-5
  12. Galmarini, E., Marciano, L. J. P., & Schulz, P. J. (2024). The effectiveness of visual-based interventions on health literacy and comprehension: A systematic review and meta-analysis. BMC Health Services Research, 24, 718. https://doi.org/10.1186/s12913-024-11138-1
  13. George, A., Renu, G., & Shetty, S. (2021). Effect of a home safety supervisory program on occurrence of childhood injuries: A cluster randomized controlled trial. Indian Pediatrics, 58(6), 548–552. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34176795
  14. Ghailan, K., Almalki, M. J., Jabour, A. M., Al-Najjar, H., Khormi, A., Magfori, H., Dhayhi, N., & Alshabi, A. (2021). Children domestic accidents profile in Jazan region: A call for new policies to improve safety of home environment. Saudi Journal of Biological Sciences, 28(2), 1380–1382. https://doi.org/10.1016/j.sjbs.2020.11.074
  15. Heale, R., & Twycross, A. (2015). Validity and reliability in quantitative studies. Evidence-Based Nursing, 18(3), 66–67. https://doi.org/10.1136/eb-2015-102129
  16. Koo, T. K., & Li, M. Y. (2016). A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. Journal of Chiropractic Medicine, 15(2), 155–163. https://doi.org/10.1016/j.jcm.2016.02.012
  17. Polit, D. F., & Beck, C. T. (2017). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice (10th ed.). Wolters Kluwer.
  18. Polit, D. F., & Beck, C. T. (2021). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice (11th ed.). Wolters Kluwer.
  19. Schulze, A., Maier, C., & Adams, M. (2023). Mobile apps aimed at preventing and handling unintentional injuries in children: A systematic review. Interactive Journal of Medical Research, 12(1), e45258. https://www.i-jmr.org/2023/1/e45258/
  20. Selvi Çalışkan, B. (2015). Resim yöntemi ile ev kazaları risklerinin ve alınan önlemlerin belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye. Selvi Çalışkan, B., & Balcı, S. (2018). Determination of home accident risks and precautions with the illustration method. Dokuz Eylül University Faculty of Nursing Electronic Journal, 11(2), 137–146.
  21. Selvi Çalışkan, S., Demir, D., & Balcı, S. (2022). Determination of home accidents in children during the COVID-19 pandemic process. YOBU Faculty of Health Sciences Journal, 3(3), 278–289.
  22. Silva, E. C., Barros, M. B. A., & Malta, D. C. (2023). Educational interventions for preventing unintentional childhood injuries: A systematic review. Injury Prevention, 29(4), 312–320. https://doi.org/10.1136/injuryprev-2022-044735
  23. Sumer, H., Kilic, E., Bayazit, T., Gundogdu, G., & Ekici Kosaroglu, N. (2019). Frequency of home accidents and affecting factors in children attending kindergarten and nursery in Sivas city center. Cumhuriyet University Journal of Health Sciences Institute, 1(4), 14–25.
  24. Şeker, M. (2015). Quality of life index: A case study of Istanbul. Ekonometri ve İstatistik, (23), 1–15. Ş entürk, E., & Cumurcu, H. B. (2024). Mothers’ views and perceptions regarding co-sleeping and sleeping separately with their infants: A metaphorical analysis. Ordu University Journal of Social Science Research, 14(2), 465–487. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1269453
  25. Taber, K. S. (2018). The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Research in Science Education, 48(6), 1273–1296. https://doi.org/10.1007/s11165-016-9602-2
  26. Turkish Statistical Institute (TSI). (2016). Distribution of causes of death by age group among children aged 1–17 in 2015. Turkish Statistical Institute Press.
  27. Ustundag, A. (2023). During COVID-19 pandemic process: The relationship of mothers with their children and prevention levels for home accidents. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, 10(1), 359–371. https://doi.org/10.17336/igusbd.935132
  28. World Health Organization (WHO). (2018). Global report on child injury prevention. World Health Organization. https://apps.who.int/iris/handle/10665/43851
  29. Yesilyurt, F., & Capraz, C. (2018). A roadmap for content validity used in scale development studies: Davis technique, Lawshe technique, and content validity index. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 9(1), 90–107.
  30. Yılmaz Kurt, F., & Aytekin, A. (2015). Home accidents in children aged 0–6 years. Health Sciences and Practice, 2(1), 22–32. https://doi.org/10.17681/hsp.26873 Zamanzadeh, V., Ghahramanian, A., Rassouli, M., Abbaszadeh, A., & Alavi-Majd, H. (2015). Design and implementation content validity study: Development of an instrument for measuring patient-centered communication. Journal of Caring Sciences, 4(2), 165–178. https://doi.org/10.15171/jcs.2015.017 Zonfrillo, M. R., Spicer, R. S., Lawrence, B. A., & Miller, T. R. (2018). Incidence and costs of injuries to children and adults in the United States. Injury Epidemiology, 5, 37. https://doi.org/10.1186/s40621-018-0167-6