Dergiler / Sağlık Akademisyenleri Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 2

Birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan hemşirelerin ve ebelerin maneviyat algısı ve manevi bakım düzeyleri ile ilişkili faktörler

Factors related to the perception of spirituality and spiritual care levels of nurses and midwives working in primary health care services

Nukhet Ballıel(AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8223-2996
Şafak Dağhan(EGE ÜNİVERSİTESİ, HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, HEMŞİRELİK PR.)0000-0003-3805-6416
Sayfa
294–301
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular ve Sonuç: Sağlık bakım çalışanlarının MMBAÖ puan ortalaması 61.08±7.66’dır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş ve Amaç: Hastaların bakım alma sürecinde manevi endişelerini dikkate almanın hastaların tıbbi sonuçları üzerinde olumlu etkisinin bulunduğu belirtilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gereç ve Yöntem: Bu araştırma Aydın ilinde bulunan bir kadın doğum ve çocuk hastanesinde çalışan araştırmaya katılmaya gönüllü 104 sağlık bakım çalışanı ile yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular ve Sonuç: Sağlık bakım çalışanlarının MMBAÖ puan ortalaması 61.08±7.66’dır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:maneviyat · manevi bakım · hemşire

Özet

Giriş ve Amaç: Hastaların bakım alma sürecinde manevi endişelerini dikkate almanın hastaların tıbbi sonuçları üzerinde olumlu etkisinin bulunduğu belirtilmektedir. Bu araştırmanın amacı sağlık bakım çalışanlarının maneviyat ve manevi bakımı algılama düzeyini ve bununla ilişkili faktörleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma Aydın ilinde bulunan bir kadın doğum ve çocuk hastanesinde çalışan araştırmaya katılmaya gönüllü 104 sağlık bakım çalışanı ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında 14 soruluk soru formu ve Maneviyat ve Manevi Bakımı Algılama Ölçeği (MMBAÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 20 paket programı ile sayı, yüzde, pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Bulgular ve Sonuç: Sağlık bakım çalışanlarının MMBAÖ puan ortalaması 61.08±7.66’dır. Katılımcıların medeni durumu, görevi, manevi bakım bilgisi, kadere inancı, meslekte çalışma süresi, eğitim durumu, hastaneye yatış deneyimi ile MMBAÖ puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (p<.05). Buna göre bekarların, hemşirelerin, manevi bakım bilgisi olanların, kadere inananların, meslekte 0-5 yıldır çalışanların, lisanüstü eğitime sahip ve hastane yatış deneyimi olanların MMBAÖ puanı diğerlerine göre daha yüksektir (p<.05). Katılımcıların eğitim düzeyi, görevi, meslekte çalışma süresi, haftalık çalışma saati, manevi bakım bilgisi, kadere inancı ile MMBAÖ arasında anlamlı düzeyde pozitif bir ilişki bulunmuştur. Maneviyat ve manevi bakımı algılamada sağlık bakım çalışanlarının orta düzeyde olduğu görülmüştür. Manevi bakım algısının sağlık bakım çalışanlarında arttırılmasına yönelik girişimsel araştırmaların yapılabileceği düşünülmüştür.

Abstract

Introduction and Purpose: It has been stated that taking patients' spiritual concerns into consideration during the care process has a positive effect on their medical outcomes. The aim of this study is to determine the level of perception of spirituality and spiritual care among healthcare workers and the factors associated with it. Materials and Methods: This study was conducted with 104 healthcare workers who volunteered to participate in the study at a women's and children's hospital in Aydın province. A 14-question questionnaire and the Spirituality and Spiritual Care Perception Scale (MMBAÖ) were used to collect data. Data analysis was performed using the SPSS 20 software package, including frequency, percentage, and Pearson correlation analysis. The significance level was set at 0.05 in the study. Findings and Conclusions: The average MMBAÖ score of healthcare workers was 61.08±7.66. A statistically significant relationship was found between the participants' marital status, job title, knowledge of spiritual care, belief in fate, length of service, educational status, and hospitalization experience and their MMBAÖ score (p<.05). Accordingly, single individuals, nurses, those with knowledge of spiritual care, those who believe in fate, those who have been working in the profession for 0-5 years, those with postgraduate education, and those with hospital admission experience had higher MMBAÖ scores than others (p<.05). A statistically significant positive relationship was found between participants' educational level, job title, years of experience in the profession, weekly working hours, knowledge of spiritual care, belief in destiny, and MMBAÖ scores. It was observed that healthcare workers have an intermediate level of spirituality and perception of spiritual care. It is suggested that interventional studies could be conducted to enhance the perception of spiritual care among healthcare workers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ballıel, N., Dağhan, Ş. (2026). Birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan hemşirelerin ve ebelerin maneviyat algısı ve manevi bakım düzeyleri ile ilişkili faktörler. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 2, 294–301. https://doi.org/10.52880/sagakaderg.1770751

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Attard, J., Baldacchino, D. R., & Camilleri, L. (2014). Nurses' and midwives' acquisition of competency in spiritual care: A focus on education. Nurse Education Today, 34(12), 1460-1466. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2014.04.015Get rights and content.
  2. Azarsa, T., Davoodi, A., Markani, A. K., Gahramanian, A., & Vargaeei, A. (2015). Spiritual wellbeing, attitude toward spiritual care and its relationship with spiritual care competence among critical care nurses. Journal of caring sciences, 4(4), 309. https://doi.org/ 10.15171/jcs.2015.031.
  3. Baldacchino, D. R. (2006). Nursing competencies for spiritual care. Journal of clinical nursing, 15(7), 885-896. https://doi.org/10.1111/j.1365-2702.2006.01643.x.
  4. Bellack, J. P., & Morjikian, R. L. (2005). Mentoring for leadership success. Journal of Nursing Administration Quarterly, 35(12), 533–540. https://doi.org/10.1097/00005110-200512000-00007.
  5. Bull, A. W., Puchalski, C., Grossoehme, D. H., Piderman, K. M., Gibbons, G., Zollfrank, A.,. & Hildebrand, A. (2015). Spiritual care in practice: Case studies in healthcare chaplaincy. Jessica Kingsley Publishers.
  6. Çetinkaya, F., Koçyiğit, N., & Emiroğlu, A. (2013). Hasta hakları ve Ermenek Devlet Hastanesi hastalarının hasta hakları bilgi düzeyi üzerine bir inceleme. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2013(2), 79-84.
  7. Ebrahimi, H., Areshtanab, H. N., Jafarabadi, M. A., & Khanmiri, S. G. (2017). Health care providers' perception of their competence in providing spiritual care for patients. Indian Journal of Palliative Care, 23(1), 57. https://doi.org/ 10.4103/0973-1075.197957.
  8. Ergül Ş, Bayık A (2007). “Maneviyat ve manevi bakım dereceleme ölçeği”nin türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği. Ege Üniversitesi Hemşirelik yüksek Okulu Dergisi, 23(1):75-87
  9. Kostak, M. A., Çelikkalp, Ü., & Demir, M. (2010). Hemşire ve ebelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin düşünceleri. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, (Sempozyum Özel Sayısı), 218-25.
  10. Kudubes, A. A., Murat Bektas, R. N., Dijle Ayar, R. N., Ilknur Bektas, R. N., Ok, Y. S., Altan, S. S.,. & Ayse Aricioglu, R. N. (2019). Palliative care difficulties and psychometric properties of the Turkish version of the self-esteem based palliative care practice scale. International Journal of Caring Sciences, 12(1), 162-175.
  11. McSherry, W., Draper, P., & Kendrick, D. (2002). The construct validity of a rating scale designed to assess spirituality and spiritual care. International journal of nursing studies, 39(7), 723-734. https://doi.org/10.1016/S0020-7489(02)00014-7.
  12. Paal, P., Helo, Y., & Frick, E. (2015). Spiritual care training provided to healthcare professionals: a systematic review. Journal of Pastoral Care & Counseling, 69(1), 19-30. https://doi.org/10.1177/1542305015572955.
  13. Tambağ, H., Mansuroğlu, S., & Yıldırım, G. (2018). Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin manevi destek algılarının belirlenmesi: Bir pilot çalışma. Çağdaş Tıp Dergisi, 8(2), 159-164. https://doi.org/10.16899/gopctd.430454.
  14. Van Leeuwen, R., Tiesinga, L. J., Middel, B., Post, D., & Jochemsen, H. (2009). The validity and reliability of an instrument to assess nursing competencies in spiritual care. Journal of Clinical Nursing, 18(20), 2857-2869. https://doi.org/10.1111/j.1365-2702.2008.02594.x
  15. Vlasblom, J. P., van der Steen, J. T., Knol, D. L., & Jochemsen, H. (2011). Effects of a spiritual care training for nurses. Nurse Education Today, 31(8), 790-796. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2010.11.010.
  16. Vogel, A., & Schep–Akkerman, A. E. (2018). Competence and frequency of provision of spiritual care by nurses in the Netherlands. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 32(4), 1314-1321. https://doi.org/10.1111/scs.12575.
  17. Yılmaz, M., & Okyay, N. (2009). Views related to spiritual care and spirituality of nurses. Turkish Journal of Research & Development in Nursing/Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 11(3).
  18. Bull, A. W., Puchalski, C., Grossoehme, D. H., Piderman, K. M., Gibbons, G., Zollfrank, A.,. & Hildebrand, A. (2015). Spiritual care in practice: Case studies in healthcare chaplaincy. Jessica Kingsley Publishers.
  19. Kudubes, A. A., Murat Bektas, R. N., Dijle Ayar, R. N., Ilknur Bektas, R. N., Ok, Y. S., Altan, S. S.,. & Ayse Aricioglu, R. N. (2019). Palliative care difficulties and psychometric properties of the Turkish version of the self-esteem based palliative care practice scale. International Journal of Caring Sciences, 12(1), 162-175.