Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAbdülhamid döneminde sosyal yardım faaliyetlerinin geleneksel hayır anlayışından çıkarak devlet denetiminde kurumsal sosyal politika mekanizmalarına dönüştüğünü göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Osmanlı Devleti’nde sosyal yardım faaliyetleri uzun yıllar boyunca vakıflar, loncalar, imaretler ve diğer geleneksel dayanışma kurumları aracılığıyla yürütülmüştür. Ancak XIX. yüzyılda yaşanan ekonomik dönüşümler, savaşlar, göç hareketleri ve modernleşme çabaları, sosyal sorunların çözümünde daha sistematik ve kurumsal yaklaşımların geliştirilmesini zorunlu hale getirmiştir. Bu çalışmanın amacı, II. Abdülhamid döneminde gerçekleştirilen sosyal politika uygulamalarını kurumsallaşma ve sosyal devlet perspektifinden incelemektir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak tarihsel araştırma yöntemi ve doküman incelemesi tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Darülaceze, Darüşşafaka, Hamidiye Etfal Hastanesi, Darülhayr-ı Âlî, Eytam Sandıkları ve Darüleytamlar gibi kurumlar incelenmiştir. Bulgular, II. Abdülhamid döneminde sosyal yardım faaliyetlerinin geleneksel hayır anlayışından çıkarak devlet denetiminde kurumsal sosyal politika mekanizmalarına dönüştüğünü göstermektedir. Ayrıca bu kurumların yalnızca yardım faaliyetleri yürütmediği; eğitim, sağlık, bakım, koruma ve meslek edindirme işlevleri üstlenerek sosyal bütünleşmeye katkı sağladığı görülmektedir. Çalışma, Osmanlı modernleşmesinin sosyal boyutuna dikkat çekerek Türkiye’de sosyal devlet anlayışının tarihsel kökenlerine ilişkin literatüre katkı sunmaktadır.
Abstract
Social assistance activities in the Ottoman Empire were traditionally carried out through waqfs, guild organizations, public kitchens, and other charitable institutions. However, economic transformations, wars, migration movements, and modernization efforts during the nineteenth century necessitated more systematic and institutional approaches to addressing social problems. This study aims to examine social policy practices during the Abdulhamid II era from the perspectives of institutionalization and welfare governance. The research employs a qualitative historical research design based on document analysis. Institutions such as Darülaceze, Darüşşafaka, Hamidiye Etfal Hospital, Darülhayr-ı Âlî, Orphan Funds, and Darüleytams are analyzed. The findings indicate that social assistance activities evolved from traditional charity-based practices into state-controlled and institutionalized social policy mechanisms. Furthermore, these institutions provided not only welfare assistance but also education, healthcare, protection, rehabilitation, and vocational training services, thereby contributing to social integration. The study contributes to the literature by highlighting the social dimension of Ottoman modernization and revealing the historical roots of the welfare state tradition in Türkiye.