Dergiler / Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: Özel Sayı Özel Sayı

Akkuyu Nükleer Reaktörlerinde Kullanılabilecek olan Bazı Kontrol Çubuğu Tiplerinin Radyasyon Koruma Parametrelerinin İncelenmesi

Investigation of Radiation Protection Parameters of Some Control Rod Types that Can Be Used in Akkuyu Nuclear Reactors

Yusuf Kavun(KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ, KAHRAMANMARAŞ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0001-9635-4388
Ahmet Öztürk(KAHRAMANMARAS SUTCU IMAM UNIVERSITY, INSTITUTE OF SOCIAL SCIENCES, MATERIAL SCIENCE AND ENGINEERING)
Eyyup Tel(OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, FİZİK BÖLÜMÜ, FİZİK PR.)
Sayfa
15–25
Yayın Tarihi
2022-02-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu kontrol çubuklarının yapısında B4C, ZrB2, TiB2 veya HfB2 gibi kimyasal bileşiklerin bulunabileceği ve lineer ve kütle zayıflama katsayıları (LAC, MAC), yarım ve onuncu değer kalınlıkları (HVL, TVL) ve ortalama serbest yol (MFP), Atom numarası, elektron yoğunluğu (Zeff, Neff) ve etkin iletkenlik (Ceff) enerji parametreleri Phy-X yazılımı kullanılarak teorik olarak 1 keV ile 20 MeV arasında hesaplanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kontrol çubukları, nükleer reaktörlerde çekirdekte oluşacak fisyonun kontrol edilmesi için kullanılır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Farklı reaktör tasarımlarında çeşitli enerjilerde bulunabilen nötronlar nedeniyle farklı kontrol çubuğu malzemeleri kullanmalıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu kontrol çubuklarının yapısında B4C, ZrB2, TiB2 veya HfB2 gibi kimyasal bileşiklerin bulunabileceği ve lineer ve kütle zayıflama katsayıları (LAC, MAC), yarım ve onuncu değer kalınlıkları (HVL, TVL) ve ortalama serbest yol (MFP), Atom numarası, elektron yoğunluğu (Zeff, Neff) ve etkin iletkenlik (Ceff) enerji parametreleri Phy-X yazılımı kullanılarak teorik olarak 1 keV ile 20 MeV arasında hesaplanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:control rod · B4C · ZrB2

Özet

Kontrol çubukları, nükleer reaktörlerde çekirdekte oluşacak fisyonun kontrol edilmesi için kullanılır. Farklı reaktör tasarımlarında çeşitli enerjilerde bulunabilen nötronlar nedeniyle farklı kontrol çubuğu malzemeleri kullanmalıdır. Nötronları absorbe edebilen B4C, ZrB2, TiB2 veya HfB2 gibi kimyasal bileşiklerden yapılabilen bu malzemeler, çeşitli enerjilerdeki nötronlar için farklı absorpsiyon özelliklerine sahiptir. Bu çalışmada Akkuyu Nükleer Reaktörlerde kullanılabilecek kontrol çubukları araştırılmıştır. Bu kontrol çubuklarının yapısında B4C, ZrB2, TiB2 veya HfB2 gibi kimyasal bileşiklerin bulunabileceği ve lineer ve kütle zayıflama katsayıları (LAC, MAC), yarım ve onuncu değer kalınlıkları (HVL, TVL) ve ortalama serbest yol (MFP), Atom numarası, elektron yoğunluğu (Zeff, Neff) ve etkin iletkenlik (Ceff) enerji parametreleri Phy-X yazılımı kullanılarak teorik olarak 1 keV ile 20 MeV arasında hesaplanmıştır.

Abstract

Control rods are used in nuclear reactors to control fission in the core. Different reactor designs must use different control rod materials because of the neutrons that can be found at various energies. These materials, which can be made of chemical compounds such as B4C, ZrB2, TiB2 or HfB2 that can absorb neutrons, have different absorption properties for neutrons of various energies. In this study, control rods that can be used in Akkuyu Nuclear Reactors were investigated. It has been taken into account that chemical compounds such as B4C, ZrB2, TiB2 or HfB2 may be present in the structure of these control rods, and the linear and mass attenuation coefficients (LAC, MAC), half and tenth value thicknesses (HVL, TVL) and mean free path (MFP), The atomic number, electron density (Zeff, Neff) and effective conductivity (Ceff) energy parameters have been calculated theoretically between 1 keV and 20 MeV using Phy-X software.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kavun, Y., Öztürk, A., Tel, E. (2022). Akkuyu Nükleer Reaktörlerinde Kullanılabilecek olan Bazı Kontrol Çubuğu Tiplerinin Radyasyon Koruma Parametrelerinin İncelenmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Cilt: 5 Sayı: Özel Sayı Özel Sayı, 15–25. https://doi.org/10.47495/okufbed.1034135

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Agar, O., 2018. Study on gamma ray shielding performance of concretes doped with natural sepiolite mineral. Radiochim. Acta. https://doi.org/10.1515/ract-2018-2981
  2. Cockbame D.R., Gültekin, E., n.d. Nükleer Reaktörlerin Kontrolü ve Cihazlandırılması. TJDK 631.
  3. Cox, J., et al., 2020. Flexible Nuclear Energy for Clean Energy Systems.
  4. Fischer, V., Tiras, E., 2020. Water-based Liquid Scintillator detector as a new technology testbed for neutrino studies in Turkey. Nucl. Instruments Methods Phys. Res. Sect. A Accel. Spectrometers, Detect. Assoc. Equip. 969, 163931. https://doi.org/10.1016/J.NIMA.2020.163931
  5. H. Eskalen, Y. Kavun, S. Kerli, S. Eken, 2020. An investigation of radiation shielding properties of boron doped ZnO thin films. Opt. Mater. (Amst). 105. https://doi.org/10.1016/j.optmat.2020.109871
  6. Kavun, Y., Eskalen, H., Kerli̇, S., Kavgaci, M., 2021. Fabrication and characterization of GdxFe2O3(100-x) /PVA (x=0, 5, 10, 20) composite films for radiation shielding. Appl. Radiat. Isot. 177, 109918. https://doi.org/10.1016/J.APRADISO.2021.109918
  7. Kavun, Y., Uruş, S., Tutuş, A., Eken, S., Özbek, R., 2019. Investigation of Radiation Absorption Properties of Tungstate and Molibdate Doped Wallpapers. Cumhur. Sci. J. https://doi.org/10.17776/csj.600967
  8. Lee, J.C., 2020. Nuclear Reactor: Physics and Engineering. Nucl. React. Phys. Eng. 1–631. https://doi.org/10.1002/9781119582342
  9. Mohanakrishnan, P., Singh, O.P., Umasankari, K., 2021. Physics of nuclear reactors, 1st ed. Academic Press.
  10. Özpolat, Ö.F., Alım, · B, Şakar, · E, Büyükyıldız, · M, Kurudirek, · M, 2020. Phy-X/ZeXTRa: a software for robust calculation of effective atomic numbers for photon, electron, proton, alpha particle, and carbon ion interactions. Radiat. Environ. Biophys. 59, 321–329. https://doi.org/10.1007/s00411-019-00829-7
  11. Şakar, E., Özpolat, Ö.F., Alım, B., Sayyed, M.I., Kurudirek, M., 2020. Phy-X / PSD: Development of a user friendly online software for calculation of parameters relevant to radiation shielding and dosimetry. Radiat. Phys. Chem. 166, 108496. https://doi.org/10.1016/J.RADPHYSCHEM.2019.108496
  12. Shultis, J.K., Faw, R.E., 2010. Radiation Shielding and Radiological Protection, in: Handbook of Nuclear Engineering. https://doi.org/10.1007/978-0-387-98149-9_11
  13. William E Ray, 1963. Fabrication of control rods for nuclear reactors, First Edit. ed. Rowman and Littlefield.