KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Muş Alparslan Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

İyonosferik E Bölgesi Akım Yoğunlukları Üzerinde Stratosferik QBO’nun Olası Etkisi

Possible Effect of Stratospheric QBO on The Ionospheric E-Region Current Densities

Selçuk Sağır0000-0002-5698-0154
Osman Özcan
Sayfa
501–504
Yayın Tarihi
2018-06-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Öte yandan, QBO' da 1 m / s 'lik bir artma/azalma,   Jx ve Jy akım yoğunluklarında sırasıyla 3x10 -3 A / km ve 4x10 -3 A / km'lik bir azalma/artmaya neden olduğu görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:800x600 Normal 0 21 false false false TR X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman",serif;} İyonosfer rüzgarlarının, iyonların jeomanyetik alanda sürüklenmesine neden olduğu bilinmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, stratosferik QBO ile düşük enlemde (01.22 K, 103.55 D) iyonosferik E- bölgesi akım yoğunlukları (Jx ve Jy) arasındaki ilişki çoklu regresyon modeli kullanılarak istatistiksel olarak incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Öte yandan, QBO' da 1 m / s 'lik bir artma/azalma,   Jx ve Jy akım yoğunluklarında sırasıyla 3x10 -3 A / km ve 4x10 -3 A / km'lik bir azalma/artmaya neden olduğu görülmüştür.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İyonosferik akım yoğunlukları · stratosferik QBO · F10.7 Güneş akısı

Özet

800x600 Normal 0 21 false false false TR X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman",serif;} İyonosfer rüzgarlarının, iyonların jeomanyetik alanda sürüklenmesine neden olduğu bilinmektedir. Bu sürüklenme, yer seviyesinde jeomanyetik alan değişimleri üreten bir akım oluşturur. Bu çalışmada, stratosferik QBO ile düşük enlemde (01.22 K, 103.55 D) iyonosferik E- bölgesi akım yoğunlukları (Jx ve Jy) arasındaki ilişki çoklu regresyon modeli kullanılarak istatistiksel olarak incelenmiştir. Ayrıca F10.7 Güneş akısı indisinin etkisi de araştırmaya dahil edildi. Çoklu regresyon modelini kullanılarak yapılan araştırmanın bir sonucu olarak, F10.7 Güneş akışında 1 s.f.u luk artma/azalma, Jx ve Jy akım yoğunlukları üzerinde sırasıyla 1.5x10 -2 A/km ve 2.5x10 -2 A/km'lik bir artma/azalmaya neden olduğu görülmüştür. Öte yandan, QBO' da 1 m / s 'lik bir artma/azalma,   Jx ve Jy akım yoğunluklarında sırasıyla 3x10 -3 A / km ve 4x10 -3 A / km'lik bir azalma/artmaya neden olduğu görülmüştür.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sağır, S., Özcan, O. (2018). İyonosferik E Bölgesi Akım Yoğunlukları Üzerinde Stratosferik QBO’nun Olası Etkisi. Muş Alparslan Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 501–504. https://doi.org/10.18586/msufbd.438092

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Rishbeth H., Garriot O.K. Introduction to ionospheric physics, Academic Pres, New York. 175-186, 1969
  2. Schunk, R., Nagy, A. Ionospheres: physics, plasma physics, and chemistry. Cambridge University Press. 2009
  3. Aydoğdu M., Güzel E., Yeşil A., Özcan O., Canyılmaz M. Comparsion of the calculated and the measured field strengh of HF waves reflected from the ionosphere, Il Nuova Cimento C. 30:3, 243-253, 2007
  4. Özcan O., Aydoğdu M. Possible effects of the total solar eclipse of August 11, 1999 on the geomagnetic field variations over, Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics. Elazığ-Turkey. 66:11, 997-1000, 2004
  5. Sagir S., Yesil A., Sanac G., Unal I. The characterization of diffusion tensor for mid-latitude ionospheric plasma, Annals of Geophysics, 57:2, A0216, 2014
  6. Atici R., Sagir S. The Effect of QBO on foE, Advances in Space Research, Advances in Space Research. 60, 357–362, 2017
  7. Lastovicka J., R.A. Akmaev G., Beig J., Bremer J.T. Emmert. Global change in the upper atmosphere, Science 314:5803, 1253–1254, 2006
  8. Tang W., Xue X. H., Lei J., Dou X. K. Ionospheric quasi-biennial oscillation in global TEC observations. Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics.107, 36-41, 2014
  9. Yiğit E., Knížová P. K., Georgieva K., Ward W. A. review of vertical coupling in the Atmosphere–Ionosphere system: Effects of waves, sudden stratospheric warmings, space weather, and of solar activity. Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics. 141, 1-12, 2016
  10. Sagir S., Karatay S., Atici R., Yesil A., Ozcan O. The relationship between the Quasi Biennial Oscillation and Sunspot Number, Advances in Space Research. 55:1, 106-112, 2015
  11. Sagir S., Atici R., Korlaelçi S. The Investigation of Relationship Between Quasi-Biennial Oscillation and NeQuick Model for Ionospheric E-Region. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, Karaelmas Fen ve Müh. Derg. 7:2, 550-557, 2017
  12. Sagir S., Atici R., Ozcan O., Yüksel N. The effect of the stratospheric QBO on the neutral density of the D region, Ann.Geophys. 58:3, A0331, 2015
  13. Chen, P. Evidence of the ionospheric response to the QBO, Geophys. Res. Lett., 19, 1089-1092, 1992
  14. Cetin K., Özcan O., Korlaelçi S. The interaction between stratospheric monthly mean regional winds and sporadic-E, Chinese Physics B. 26:3, 03940, 2017
  15. Özgüç A., Ataç T., Pektaş R. Examination of the solar cycle variation of foF2 for cycles 22 and 23.Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics.70:2, 268-276, 2008
  16. Rishbeth H., Garriot O.K. Introduction to ionospheric physics, Academic Pres, New York. 175-186, 1969
  17. Schunk, R., Nagy, A. Ionospheres: physics, plasma physics, and chemistry. Cambridge University Press. 2009
  18. Aydoğdu M., Güzel E., Yeşil A., Özcan O., Canyılmaz M. Comparsion of the calculated and the measured field strengh of HF waves reflected from the ionosphere, Il Nuova Cimento C. 30:3, 243-253, 2007
  19. Özcan O., Aydoğdu M. Possible effects of the total solar eclipse of August 11, 1999 on the geomagnetic field variations over, Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics. Elazığ-Turkey. 66:11, 997-1000, 2004
  20. Sagir S., Yesil A., Sanac G., Unal I. The characterization of diffusion tensor for mid-latitude ionospheric plasma, Annals of Geophysics, 57:2, A0216, 2014
  21. Atici R., Sagir S. The Effect of QBO on foE, Advances in Space Research, Advances in Space Research. 60, 357–362, 2017
  22. Lastovicka J., R.A. Akmaev G., Beig J., Bremer J.T. Emmert. Global change in the upper atmosphere, Science 314:5803, 1253–1254, 2006
  23. Tang W., Xue X. H., Lei J., Dou X. K. Ionospheric quasi-biennial oscillation in global TEC observations. Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics.107, 36-41, 2014
  24. Yiğit E., Knížová P. K., Georgieva K., Ward W. A. review of vertical coupling in the Atmosphere–Ionosphere system: Effects of waves, sudden stratospheric warmings, space weather, and of solar activity. Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics. 141, 1-12, 2016
  25. Sagir S., Karatay S., Atici R., Yesil A., Ozcan O. The relationship between the Quasi Biennial Oscillation and Sunspot Number, Advances in Space Research. 55:1, 106-112, 2015
  26. Sagir S., Atici R., Korlaelçi S. The Investigation of Relationship Between Quasi-Biennial Oscillation and NeQuick Model for Ionospheric E-Region. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, Karaelmas Fen ve Müh. Derg. 7:2, 550-557, 2017
  27. Sagir S., Atici R., Ozcan O., Yüksel N. The effect of the stratospheric QBO on the neutral density of the D region, Ann.Geophys. 58:3, A0331, 2015
  28. Chen, P. Evidence of the ionospheric response to the QBO, Geophys. Res. Lett., 19, 1089-1092, 1992
  29. Cetin K., Özcan O., Korlaelçi S. The interaction between stratospheric monthly mean regional winds and sporadic-E, Chinese Physics B. 26:3, 03940, 2017
  30. Özgüç A., Ataç T., Pektaş R. Examination of the solar cycle variation of foF2 for cycles 22 and 23.Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics.70:2, 268-276, 2008.