KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Muhasebe Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 75

Sürdürülebilirlik Endeksinde Yer Alan Bankaların Sürdürülebilirlik Raporlama Çerçevelerine İlişkin Bir Raporlama Önerisi

A Reporting Proposal on the Sustainability Reporting Frameworks of Banks Included in the Sustainability Index

Nermin Çıtak(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5293-6797
Sibel Çakır(Milli Eğitim Bakanlığı)0000-0002-7018-0735
Sayfa
42–71
Yayın Tarihi
2026-08-13
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, bankaların sürdürülebilirlik verilerini entegre faaliyet raporları, internet sitelerindeki ekler ve farklı platformlarda yayımlanan belgeler arasında parçalı ve dağınık biçimde sunulduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sürdürülebilirlik, küreselleşmenin etkisiyle artan kaynak tüketimi sonucunda öne çıkan bir kavram haline gelmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu nedenle çalışmada, Borsa İstanbul (BİST) Sürdürülebilirlik Endeksi’nde yer alan; sermaye büyüklüğü ve sektörel etkileri bakımından öne çıkan altı büyük banka inceleme kapsamına alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, bankaların sürdürülebilirlik verilerini entegre faaliyet raporları, internet sitelerindeki ekler ve farklı platformlarda yayımlanan belgeler arasında parçalı ve dağınık biçimde sunulduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2023–2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Sürdürülebilirlik · ÇSY Raporlaması · Banka

Özet

Sürdürülebilirlik, küreselleşmenin etkisiyle artan kaynak tüketimi sonucunda öne çıkan bir kavram haline gelmiştir. Türkiye'deki sektörler içerik analizine göre incelendiğinde, bankacılık sektörünün sürdürülebilirlik açıklamalarının diğer sektörlerden daha aktif olduğu görülmektedir. Bu nedenle çalışmada, Borsa İstanbul (BİST) Sürdürülebilirlik Endeksi’nde yer alan; sermaye büyüklüğü ve sektörel etkileri bakımından öne çıkan altı büyük banka inceleme kapsamına alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, bankaların sürdürülebilirlik performanslarını daha şeffaf, erişilebilir ve karşılaştırılabilir biçimde raporlayabilmelerine imkân tanıyacak ortak bir sürdürülebilirlik raporlama çerçevesi önermektir. Çalışmanın teorik çerçevesi literatür taraması ile oluşturulmuş; uygulama aşamasında ise bankaların 2023–2024 yıllarına ait entegre faaliyet raporları ve resmi internet sitelerindeki sürdürülebilirlik belgeleri içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, bankaların sürdürülebilirlik verilerini entegre faaliyet raporları, internet sitelerindeki ekler ve farklı platformlarda yayımlanan belgeler arasında parçalı ve dağınık biçimde sunulduğunu göstermektedir. Bu durum, bankaların sürdürülebilirlik bilgilerinin bütüncül bir yapı içinde sunulmasını ve bu bilgilerin dönemler arası karşılaştırılabilirliğini ayrıca Çevresel Sosyal Yönetişim (ÇSY) performanslarının anlamlı biçimde analiz edilmesini sınırlamakta; dolayısıyla entegre raporların da bu açıdan yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, bilgilerin daha bütüncül ve karşılaştırılabilir şekilde sunulmasını sağlayacak öneri niteliğinde yapılandırılmış rapor bölümleri ve bu bölümlerle ilgili tablolar geliştirilmiştir.

Abstract

Sustainability has emerged as a prominent concept as a result of increased resource consumption driven by the effects of globalisation. When the sectors in Türkiye are examined based on content analysis, it is observed that the sustainability disclosures of the banking sector are more active than those of other sectors. Therefore, within the scope of the study, six large banks that stand out in terms of capital size and sectoral impact and are included in the Borsa İstanbul (BIST) Sustainability Index were selected for analysis. The primary objective of this study is to propose a common sustainability reporting framework that enables banks to report their sustainability performance in a more transparent, accessible, and comparable manner. The theoretical framework of the study was established through a comprehensive literature review, while the empirical phase involved content analysis of the banks’ integrated annual reports for 2023–2024 and sustainability-related documents published on their official websites. The findings indicate that banks present their sustainability data in a fragmented and dispersed manner across integrated activity reports, supplementary materials on their websites, and documents published on different platforms. This situation limits the presentation of sustainability information within a holistic structure, restricts the interperiod comparability of these data, and constrains the meaningful analysis of banks’ Environmental, Social, and Governance (ESG) performance; therefore, it also reveals that integrated reports remain insufficient in this regard. Accordingly, structured report sections and associated tables have been developed as recommendations to ensure a more integrated and comparable presentation of information.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çıtak, N., Çakır, S. (2026). Sürdürülebilirlik Endeksinde Yer Alan Bankaların Sürdürülebilirlik Raporlama Çerçevelerine İlişkin Bir Raporlama Önerisi. Muhasebe Enstitüsü Dergisi, Sayı: 75, 42–71. https://doi.org/10.26650/MED.1806264

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (60)

  1. Adams, C., & Narayanan, V. (2007). The standardization of sustainability reporting. In J. Unerman, J. Bebbington, & B. O’Dwyer (Eds.), Sustainability Accounting and Accountability (pp. 70–85). Routledge. https://doi.org/10.4324/NOE0415384889.ch4 google scholar
  2. Akbaş, F. (2022). Sürdürülebilirlik uyum çerçeve raporu ve BİST’te işlem gören bankalar üzerine bir inceleme. The Journal of International Scientific Researches, 7(Ek), 13-26. https://doi.org/10.23834/isrjournal.1185433 google scholar
  3. Akdoğan, M., U. (2024). “Sürdürülebilirlik bilgilerinin raporlanmasında kullanılan raporlama çerçevelerine toplu bakış ve tek raporlama çerçevesine duyulan ihtiyaç - Güncel gelişmeler” Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 72: 217-238, https://doi.org/10.55322/mdbakis.1448567. google scholar
  4. Akdoğan, N., Özerhan, Y. & Sultanoğlu, B. (2023). İklimle ilgili açıklamalar standart taslağı– IFRS s2: BİST sürdürülebilirlik endeksindeki işletmelere olası etkileri. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, Özel Sayı, 99-132. google scholar
  5. Aksoy Hazır, Ç. (2024). UFRS sürdürülebilirlik açıklama standartları ile Avrupa sürdürülebilirlik raporlama standartları’nın karşılaştırması. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 46(1), 78-105. https://doi.org/10.14780/muiibd.1497490 google scholar
  6. Aksoy, F. (2019). İşletmelerde sürdürülebilirlik raporlama çerçeveleri. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 21 (2), 324-346. http://dx.doi.org/ 10.31460/mbdd.459841. google scholar
  7. Apaydın, T. (2023). Sürdürülebilirlik muhasebesi, sürdürülebilirlik raporlama ilkeleri (GRI), BİST sürdürülebilirlik endeksi’nde işlem gören bankaların sürdürülebilirlik raporlarının karşılaştırılması. (Yüksek Lisans Tezi), Ömer Halisdemir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde google scholar
  8. Benvenuto, M., Aufiero, C., & Viola, C. (2023). A systematic literature review on the determinants of sustainability reporting systems. Heliyon, 9(4), e14893. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e14893 google scholar
  9. Bircan, N.G., & Özcan, İ. (2023) Sürdürülebilirlik raporlaması açısından UFRS S1 ve S2 taslak standartlarına uyum sürecinin değerlendirilmesi: BIST sürdürülebilirlik 25 endeksi işletmeleri üzerine bir araştırma. Muhasebe Enstitüsü Dergisi - Journal of Accounting Institute, 69, 21-43. https://doi.org/10.26650/MED.1253502 google scholar
  10. Birleşmiş Milletler Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu (WCED). (1987). Our Common Future (Brundtland Report). Oxford University Press. https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/5987our-common-future.pdf google scholar
  11. Brammer, S., Brooks, C., & Pavelin, S. (2006). Corporate social performance and stock returns: UK evidence from disaggregate measures. Financial Management, 35(3), 97-116. google scholar
  12. Calace D. 2016. The battle continues: GRI vs SASB vs IR. Retrieved from https://www.greenbiz.com/article/battle-continues-gri-vs-sasb- vs-ir google scholar
  13. CASEM. (2025). ESG Nedir? https://www.casem.com.tr/esg-nedir/ google scholar
  14. CDP Türkiye. (t.y.). CDP Türkiye: Ana sayfa. Sabancı Üniversitesi. https://cdpturkey.sabanciuniv.edu/ 17.04.2025 google scholar
  15. Cihan, Y. (2024). Çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim skorları ile kurumsal performans arasındaki ilişkide entelektüel sermayenin aracılık rolü: Uluslararası bir araştırma (Doktora Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. google scholar
  16. Çakmak, A. O. (2024). Sürdürülebilirlik performansının borsa performansına etkisi (Yüksek Lisans Tezi), Işık Üniversitesi). google scholar
  17. Çıtak, N. (2015). Hesap verebilirlik. Türkmen Kitabevi: İstanbul. google scholar
  18. Daly, H. E. (1990). Sustainable development: From concept and theory to operational principles. Population and Development Review, 16 (Supplement), 25–43. http://www.jstor.org/stable/2808061 google scholar
  19. Devlet Planlama Teşkilatı, (DPT). (2007). Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007–2013). T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı. https://www.sbb.gov.tr google scholar
  20. Du Toit, E. (2024). Thirty years of sustainability reporting: Insights, gaps and an agenda for future research through a systematic literature review. MDPI Sustainability Journal, 16, 10750. https://doi.org/10.3390/su162310750 google scholar
  21. Ecer, F. (2019). Özel Sermayeli Bankaların Kurumsal Sürdürülebilirlik Performanslarının Değerlendirilmesine Yönelik Çok Kriterli Bir Yaklaşım: Entropi-ARAS Bütünleşik Modeli. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 14(2), 365-390. https://doi.org/10.17153/oguiibf.470336 google scholar
  22. European Commission. (2023, July 31). The commission adopts the european sustainability reporting standards. Directorate-General for Financial Stability, Financial Services and Capital Markets Union. https://finance.ec.europa.eu/news/commission-adopts- european-sustainability-reporting-standards-2023-07-31_en google scholar
  23. Friede, G., Busch, T., & Bassen, A. (2015). ESG and financial performance: aggregated evidence from more than 2000 empirical studies. Journal of Sustainable Finance & Investment, 5(4), 210-233. google scholar
  24. Global Reporting Initiative, (GRI). (2022). A short introduction to the GRI standards. https://www.globalreporting.org/how-to-use-the- gri-standards/gri-standards-english-language/ google scholar
  25. Göçer, T. (2023). Süreklilik eleştirisi altında kurumsal sürdürülebilirlik, sürdürülebilirlik muhasebesi, raporlaması ve denetimi (Türkiye örneği), (Uzmanlık Tezi), Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu. google scholar
  26. Hamann, R. (2006). Can business make decisive contributions to development? Towards a research agenda on corporate citizenship and beyond. Development Southern Africa, 23(2), 175–195. https://doi.org/10.1080/03768350600707587 google scholar
  27. IPCC. (2021). Climate change 2021: The physical science basis. Cambridge University Press. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ google scholar
  28. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK). (2023). TSRS 1 – Sürdürülebilirlikle ilgili finansal bilgilerin açıklanmasına ilişkin genel hükümler. Ankara: KGK. google scholar
  29. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK). (2023, 29 Aralık). Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarının (TSRS) uygulama kapsamının belirlenmesine ilişkin kurul kararı. Resmî Gazete, 32414 (Mükerrer). google scholar
  30. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK). (2023, 29 Aralık). TSRS 2 Sektör Bazlı Rehberlik: Cilt-16. https://kgk.gov.tr/SustainabilityDetailForm/11696/TFRS2 google scholar
  31. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu. (t.y.). Sıkça Sorulan Sorular -Sürdürülebilirlik. https://www.kgk.gov.tr/surdurulebilirlik sss#:~:text=Zorunlu%20s%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BClebilirlik%20raporlamas%C4%B1%20yapmak%20durumunda,faaliyetleri%202025%20y%C4%B1l%C4%B1%20i%C3%A7erisinde%20raporlayacaklard%C4%B1 google scholar
  32. Kassier, L. (2024). Identifying transitions in corporate sustainability reporting: A content analysis of JSE/FTSE multinational sustainability reports from 2016 to 2021. International Journal of Corporate Social Responsibility, 9(1), 12. https://doi.org/10.1186/s40991-024- 00099-7 google scholar
  33. Landrum, N., E. & Ohsowski, B., M. (2017). Identifying worldviews on corporate sustainability: A content analysis of corporate sustainability reports. Business Strategy and the Environment, 27 (1): 128-151. Retrieved from Loyola eCommons, School of Environmental Sustainability: Faculty Publications and Other Works, http://dx.doi.org/10.1002/bse.1989. google scholar
  34. LSEG Data & Analytics, 23.07.2025 tarihinde https://www.lseg.com/en/data-analytics/sustainable-finance/esg-scores internet adresinden alınmıştır. google scholar
  35. MSCI (2025), ESG ratings. 20 Ağustos 2025 tarihinde https://www.msci.com/data-and-analytics/sustainability-solutions/esg-ratings internet adresinden alınmıştır. google scholar
  36. Nasdaq. (2019, March 13). Strong ESG practices can benefit companies and investors. Nasdaq. https://www.nasdaq.com/articles/strong- esg-practices-can-benefit-companies-and-investors-2019-03-13 google scholar
  37. Raworth, K. (2017). Doughnut economics: Seven ways to think like a 21st-century economist (ss. 24–35, 43–47). Chelsea Green Publishing. google scholar
  38. Revelli, C., & Viviani, J. L. (2015). Financial Performance of Socially Responsible Investing (SRI): What Have We Learned? A Meta-Analysis. Business Ethics: A European Review, (24), 158-185. https://doi.org/10.1111/beer.12076 google scholar
  39. Rockström, J., Steffen, W., Noone, K., Persson, Å., Chapin, F. S., Lambin, E., … & Foley, J. A. (2009). A safe operating space for humanity. Nature, 461(7263), 472–475. https://doi.org/10.1038/461472a google scholar
  40. S&P Global, 23.07.2025 tarihinde https://www.spglobal.com/esg/scores/results?cid=4186033 internet adresinden alınmıştır. google scholar
  41. Sağlık, A. M. (2024). Uluslararası şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarının incelenmesi. İçtimaiyat, 8(2), 402-416. https://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1423918 google scholar
  42. SASB, (2020, 3 Haziran) SASB Conceptual Framework Retrieved from https://www.sasb.org/wpcontent/uploads/2019/05/SASB- Conceptual-Framework.pdf google scholar
  43. Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019). Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları değerlendirme raporu. Strateji ve Bütçe Başkanlığı Yayınları. ISBN: 978-605-7751-13-3 google scholar
  44. Sustainalytics ESG Risk Ratings, 23 Temmuz 2025 tarihinde https://www.sustainalytics.com/esg-ratings internet adresinden alınmıştır. google scholar
  45. Şeker, Y. & Şengür, E. (2022). Çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim (ESG) performansı: Uluslararası bir araştırma. Journal of Accounting and Taxation Studies, 15(2), 349-387. https://doi.org/10.29067/muvu.1066216 google scholar
  46. T.C. Resmî Gazete. (2011, Kasım 2). Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (No. 660). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 28103). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/11/20111102-1.htm google scholar
  47. Türkiye Garanti Bankası (t.y.). https://www.garantibbvainvestorrelations.com/tr/entegre-faaliyet-raporu-2021/surdurulebilirlik.aspx 25 Ağustos 2025 tarihinde alınmıştır. google scholar
  48. Türkiye Halk Bankası (t.y.). 25 Ağustos 2025 tarihinde https://www.halkbank.com.tr/tr/bankamiz/surdurulebilirlik.html internet adresinden alınmıştır. google scholar
  49. Türkiye İş Bankası (t.y.). 25 Ağustos 2025 tarihinde https://www.isbank.com.tr/bankamizi-taniyin/raporlarimiz internet adresinden alınmıştır. google scholar
  50. Türkiye Sınai ve Kalkınma Bankası (TSKB). (t.y.). 25 Ağustos 2025 tarihinde https://www.tskb.com.tr/hizmetler/surdurulebilir-bankacilik internet adresinden alınmıştır. google scholar
  51. Türkiye Vakıflar Bankası (t.y.). 25 Ağustos 2025 tarihinde https://www.vakifbank.com.tr/tr/bankamiz/surdurulebilirlik/rapor-ve- sertifikalar internet adresinden alınmıştır. google scholar
  52. U.S. Environmental Protection Agency, (EPA). (2024). Learn about sustainability. https://www.epa.gov/sustainability/learn-about- sustainability#what google scholar
  53. UN Global Compact. (2004). Who cares wins: Connecting financial markets to a changing world. United Nations Global Compact. https://www.ifc.org/sustainableinvesting google scholar
  54. University of California, Los Angeles [UCLA]. (2024). What is sustainability? https://sustain.ucla.edu/what-is-sustainability/ google scholar
  55. Wagenhofer, A. (2024). Sustainability reporting: A financial reporting perspective. Accounting in Europe, 21(1), 1–13. https://doi.org/10.1080/17449480.2023.2218398. google scholar
  56. Yapı ve Kredi Bankası (t.y.). 25 Ağustos 2025 tarihinde https://www.yapikrediinvestorrelations.com/tr/ internet adresinden alınmıştır. google scholar
  57. Yazıcı, A. (2025). Katılım finans sektörüne yönelik “Sürdürülebilirlik” ve “Sosyal sorumluluk, çevre ve yönetişim (ESG)” konulu standart ve rehberler üzerine bir değerlendirme. TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, (43), 110-130. google scholar
  58. Yıldırak, K. (t.y.). 16 Nisan 2025 tarihinde https://sepam.org.tr/surdurulebilirlik-esg-gri-ve-etik/ alınmıştır. google scholar
  59. Yıldız, A. (2023). BİST Sürdürülebilirlik endeksinde yer alan mevduat bankalarının sürdürülebilirlik (ESG) skorları ile finansal performanslarının incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı). google scholar
  60. U.S. Environmental Protection Agency, (EPA). (2024). Learn about sustainability. https://www.epa.gov/sustainability/learn-about- sustainability#what google scholar