KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / MT Bilimsel / 2026 / Sayı: 27

Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit

Nusret Güngör
Behzat Gökçen Demir(Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü)
Akın Akbulut(Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü)
Ali Koray Özdoğan(Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü)
Sayfa
47–57
Yayın Tarihi
2025-05-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, Eskişehir ili açısından önemli ve tarihi bir maden olan lületaşı tipi sepiyolitin genel bir değerlendirmesinin yapılması amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsanoğlu madenlerin keşfedilmesi ile birlikte madenleri incelemiş ve yararlanmayı deneyerek değişik aletler yapmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Lületaşı tipi sepiyolitin, maden ocağından üretildiği şekliyle ham olarak ihracatının 1972 yılında yasaklanması, Eskişehir’de bu madene yönelik önemli bir iş kolu ve sanat dalı oluşmasını sağlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, Eskişehir ili açısından önemli ve tarihi bir maden olan lületaşı tipi sepiyolitin genel bir değerlendirmesinin yapılması amaçlanmıştır.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:madencilik · sepiyolit · lületaşı

Özet

İnsanoğlu madenlerin keşfedilmesi ile birlikte madenleri incelemiş ve yararlanmayı deneyerek değişik aletler yapmıştır. Tarihin geçmiş dönemlerinde özellikle yerleşik düzene geçen insanın yararlandığı madenlerden biri de lületaşı tipi sepiyolit kısaca lületaşı olmuştur. Lületaşı tipi sepiyolit, arkeolojiye konu olmuş ve arkeolojik kazılarda da tespit edilmiş olan Türkiye’nin tarihi madenlerinin başında gelmektedir. Türkiye’de, lületaşı tipi sepiyolitin ekonomik olarak işletilebildiği oluşumlarının/rezervlerinin tamamı Eskişehir ili sınırları içinde bulunmaktadır. Eskişehir dışında az sayıda bölgede rastlanılan oluşumları ise henüz ekonomik olarak işletilememektedir. Lületaşı tipi sepiyolitin, maden ocağından üretildiği şekliyle ham olarak ihracatının 1972 yılında yasaklanması, Eskişehir’de bu madene yönelik önemli bir iş kolu ve sanat dalı oluşmasını sağlanmıştır. Bu çalışmada, Eskişehir ili açısından önemli ve tarihi bir maden olan lületaşı tipi sepiyolitin genel bir değerlendirmesinin yapılması amaçlanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güngör, N., Demir, B. G., Akbulut, A., Özdoğan, A. K. (2025). Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit. MT Bilimsel, Sayı: 27, 47–57. https://ajindex.com/articles/1529934

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Algan, E., 2015. Eskişehir’de Lületaşı. Sanat ve Tasarım Dergisi, 5(8), 1-31. https://doi.org/10.20488/www-std-anadolu-edu-tr.220235
  2. Arkeonews, 2024. Anadolu’da Bulunmuş En Eski Lületaşı Eser; Çavlum Mühürü. https://arkeonews.com/anadoluda-bulunmus-en-eski-luletasi-eser-cavlum-muhuru/)
  3. Bilgen, A.N., 2006. Çavlum Orta Tunç Çağı Nekropolü’nde Ele Geçen Lületaşı Mühür. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, C.5, S.16, 17-21. https://www.ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423879353.pdf
  4. Brauner, K., Preisinger, A., 1956. Strucktur and Entstehung des Sepioliths. Tschermarks, Miner. Petrog. Mitt., 6, 120-140.
  5. Eskişehir Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2024a. Lületaşı. https://eskisehir.ktb.gov.tr/TR-149939/luletasi.html
  6. Eskişehir Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2024b. Çavlum Höyük Kazıları. https://eskisehir.ktb.gov.tr/TR-156590/cavlum-hoyuk-kazilari.html
  7. Eskişehir Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2024c. Lületaşı. https://eskisehir.ktb.gov.tr/Eklenti/35594,luletasitr2014.pdf?0
  8. Güngör, N., Demir, B.G., Özdoğan, A.K., 2023. The Role and Importance of Meerschaum-Type Sepiolite in The Promotion of Türkiye. Eskişehir Technical University Journal of Science and Technology A-Applied Sciences and Engineering. Kasım 2023; 24(-):51-62, doi:10.18038/estubtda.1370092
  9. Nargy, B., Bradley, W.F., 1955. The Structural Scheme of Sepiolite. American Mineralogist, 40, 885-892.
  10. Halkbank Kültür ve Yaşam, 2024. 8 Madde ile Eskişehir’in Beyaz Altını Lületaşı. https://kulturveyasam.com/8-madde-ile-eskisehirin-beyaz-altini-luletasi/
  11. Köşker, H. ve Karacaoğlu, S., 2019. Turizm Bağlamında Geleneksel Türk El Sanatı Lületaşı İşlemeciliğinin Değerlendirilmesi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, yıl:9, cilt:9, sayı:18, 991-1013. http://busbed.bingol.edu.tr/tr/download/article-file/835637
  12. Odunpazarı Belediyesi, 2024. Ulusal Odunpazarı Lületaşı Festivali. https://odunpazari.bel.tr/projeler/kultur-sanat-ve-turizm-projeleri/ulusal-odunpazari-luletasi-festivali
  13. Maden Kanunu, 1985. Mevzuat Bilgi Sistemi. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=3213&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
  14. Resmî Gazete, 1972. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/14099.pdf
  15. Resmî Gazete, 1989. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/20296.pdf
  16. Resmî Gazete, 1999. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/23576.pdf
  17. Türkiye Kültür Portalı, 2024b. Lületaşı Müzesi-Eskişehir. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/eskisehir/gezilecekyer/luletasi-muzesi
  18. İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: İhracat 2006/7), 2006. Mevzuat Bilgi Sistemi, https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=10371&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
  19. Taşkın, E., Şener, H. Y., & Bilgiç, B. (2020). Eskişehir Destinasyon Markasının Geliştirilmesinde Lületaşı. İşletme Bilimi Dergisi, 8(3), 451-475. https://doi.org/10.22139/jobs.732594
  20. Tunçdilek, N., 1955. Lületaşı. Türk Coğrafya Dergisi (13-14), 91-106, https://doi.org/10.17211/tcd.43599
  21. Türkiye Kültür Portalı, 2024a. Lületaşı-Eskişehir, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/eskisehir/kulturatlasi/luletasi-slemeclg
  22. Türk Patent Enstitüsü, 1999. Coğrafi İşaret Tescil Belgesi. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/26.pdf
  23. Yalçın, Ü., 2016. Anadolu Madencilik Tarihine Toplu Bir Bakış. MT Bilimsel (9), 3-13, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/366505