KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / MT Bilimsel / 2026 / Sayı: 29

Kayaç Özelliklerinin Patlatma Kaynaklı Dalga Yayılımına Olan Etkisinin Araştırılması

Kerim Küçük(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)
Okay Aksoy(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)
Abdulrahim Busobozi(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)
Şahin Güleryüz(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
33–46
Yayın Tarihi
2026-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, kayaç özelliklerinin patlatma kaynaklı dalga yayılımını önemli ölçüde kontrol ettiğini ortaya koymuş ve patlatma tasarımlarının optimize edilmesine yönelik önemli bilgiler sağlamıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, kayaçların fiziksel, mekanik, dinamik ve kimyasal özelliklerinin patlatma kaynaklı dalga yayılımı üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaçla farklı sondajlardan alınan kayaç numuneleri üzerinde yoğunluk, porozite, ultrasonik P ve S dalga hızları, tek eksenli basınç dayanımı (UCS), elastisite modülü, suda dağılma dayanımı ve kimyasal analiz deneyleri gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, kayaç özelliklerinin patlatma kaynaklı dalga yayılımını önemli ölçüde kontrol ettiğini ortaya koymuş ve patlatma tasarımlarının optimize edilmesine yönelik önemli bilgiler sağlamıştır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kayaç özellikleri · patlatma kaynaklı dalga yayılımı · P ve S dalga hızları

Özet

Bu çalışmada, kayaçların fiziksel, mekanik, dinamik ve kimyasal özelliklerinin patlatma kaynaklı dalga yayılımı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla farklı sondajlardan alınan kayaç numuneleri üzerinde yoğunluk, porozite, ultrasonik P ve S dalga hızları, tek eksenli basınç dayanımı (UCS), elastisite modülü, suda dağılma dayanımı ve kimyasal analiz deneyleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca saha sismik ölçümlerinden elde edilen veriler laboratuvar sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, yoğunluğu yüksek ve porozitesi düşük kayaçların daha yüksek dalga hızları, dayanım ve elastisite modülü değerlerine sahip olduğu; buna karşılık düşük yoğunluk ve yüksek poroziteye sahip kayaçların düşük dalga hızları, dayanım ve elastisite modülü değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Kimyasal bileşimin de kayaçların fiziksel ve mekanik davranışları üzerinde önemli etkileri olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, kayaç özelliklerinin patlatma kaynaklı dalga yayılımını önemli ölçüde kontrol ettiğini ortaya koymuş ve patlatma tasarımlarının optimize edilmesine yönelik önemli bilgiler sağlamıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Küçük, K., Aksoy, O., Busobozi, A., Güleryüz, Ş. (2026). Kayaç Özelliklerinin Patlatma Kaynaklı Dalga Yayılımına Olan Etkisinin Araştırılması. MT Bilimsel, Sayı: 29, 33–46. https://ajindex.com/articles/1529920

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. ASTM D4644, 2016. Standard Test Method for Slake Durability of Shales and Similar Weak Rocks, ASTM International, West Conshohocken, PA, USA.
  2. ASTM D7012, 2021. Standard Test Methods for Compressive Strength and Elastic Moduli of Intact Rock Core Specimens under Varying States of Stress and Temperatures, ASTM International, West Conshohocken, PA, USA.
  3. Bérest, J.J., 2022. Porosity and Permeability of Rocks. ISTE Press–Elsevier.
  4. Bieniawski, Z.T., 1989. Engineering Rock Mass Classifications.
  5. Blatt, H., 2006. Petrology, Igneous, Sedimentary, and Metamorphic. W.H. Freeman & Company, New York.
  6. Brotons, V.T., 2014. Relationship between Static and Dynamic Elastic Modulus of Calcarenite. Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 73:791–795.
  7. Goodman, R., 1989. Introduction to Rock Mechanics.
  8. ISRM, 2007. The Complete ISRM Suggested Methods for Rock Characterization, Testing and Monitoring: 1974–2006. Ulusay, R., Hudson, J.A. (Eds.), Kozan Ofset, Ankara.
  9. Jaeger, J.C., Cook, N.G.W., Zimmerman, R.W., 2007. Fundamentals of Rock Mechanics.
  10. Kahraman, S., 2002. Estimating the Direct P-Wave Velocity Value of Intact Rock from Indirect Laboratory Measurements. International Journal of Rock Mechanics & Mining Sciences, 39(1), 101-104
  11. Komurlu, E., Kesimal, A., 2012. New Engineering Materials for Underground Constructions. 16th International Metallurgy and Materials Congress, pp. 307-319, İstanbul, Turkey
  12. Lu, G., Tao, Y., 2023. Experimental Study into the Propagation and Attenuation of Blasting Vibration Waves in Porous Rock-Like Materials. Frontiers in Materials, 10:1-11
  13. Rollinson, H.R., 1993. Using Geochemical Data: Evaluation, Presentation, Interpretation. Longman Scientific and Technical.
  14. Xu, Z.Y., Yu, Y.N., Guo, L.J., 2016. Influence of Rock Properties on Blasting Vibration Propagation. Journal of Mines, Metals & Fuels, 64(8), 360-366.
  15. Yaşar, E., Erdoğan, Y., 2004. Correlating Sound Velocity with the Density, Compressive Strength and Young Modulus of Carbonate Rocks. International Journal of Rock Mechanics & Mining Sciences, 41(5), 871-875.