Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, milliyetçi dergilerde Çin’in “Kızıl Çin”, “emperyalist” ve “vahşi” gibi sıfatlarla düşman olarak temsil edildiğini; Doğu Türkistan’ın Türk-İslam kimliğinin kalesi olarak anlatıldığını; Uygurların ise Türklük gururu ve İslam imanı ile kahramanca direnen bir topluluk olarak idealize edildiğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale, 1950-1980 yılları arasında Türkiye’de yayımlanan milliyetçi dergilerde Uygur meseesinin nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Çalışmanın temel iddiası, Uygur meselesinin Türkiye’de ulusötesi bir milliyetçilik biçimi olarak işlev gördüğüdür. Dört temel boyut bu işlevselliği açıklamaktadır: (1) Türkiye’nin “dış anavatan” olarak konumlanması, (2) sürgündeki Uygurların söylemleri üzerinden yeniden üretilen diaspora milliyetçiliği, (3) Türk dünyası ideali etrafında kurulan pantürkçü tahayyül ve (4) Çin’in “öteki” olarak kurgulanması. Makale, 14 dergide yer alan 33 yazının nitel içerik analizine dayanmaktadır. Bulgular, milliyetçi dergilerde Çin’in “Kızıl Çin”, “emperyalist” ve “vahşi” gibi sıfatlarla düşman olarak temsil edildiğini; Doğu Türkistan’ın Türk-İslam kimliğinin kalesi olarak anlatıldığını; Uygurların ise Türklük gururu ve İslam imanı ile kahramanca direnen bir topluluk olarak idealize edildiğini göstermektedir. Bugün de bu söylemsel mirasın izleri sürmektedir. Uygurların maruz kaldığı toplama kampları, asimilasyon ve insan hakları ihlalleri uluslararası gündemde yer alırken Türkiye’de milliyetçi ve İslamcı çevreler konuyu ortak bir hassasiyet alanı olarak sahiplenmeye devam etmektedir. Bununla birlikte Türkiye’nin Çin ile geliştirdiği ekonomik ve diplomatik ilişkiler, bu hassasiyetlerin devlet politikalarına sınırlı ölçüde yansımasına neden olmaktadır.
Abstract
This article examines how the Uyghur issue was represented in Turkish nationalist journals between 1950 and 1980. The main argument is that the Uyghur question functioned as a form of transnational nationalism within Turkey. Four dimensions explain this function: (1) the positioning of Turkey as the “external homeland,” (2) the reproduction of diaspora nationalism through the voices of exiled Uyghurs, (3) the reimagining of a panturkist ideal centered on the Turkic world, and (4) the systematic construction of China as the “other.” The study is based on qualitative content analysis of 33 articles published in 14 nationalist journals. The findings reveal that China was depicted as an enemy with labels such as “Red China,” “imperialist,” and “barbaric,” while East Turkestan was represented as the bastion of Turkish-Islamic identity, and the Uyghurs were idealized as a heroic community resisting with Turkish pride and Islamic faith. The article also argues that this discursive legacy continues to resonate today: reports of concentration camps, assimilation policies, and human rights violations in Xinjiang remain on the international agenda, while in Turkey both nationalist and Islamist circles still treat the Uyghur question as a shared cause. However, Turkey’s growing economic and diplomatic ties with China limit the direct political impact of these sensitivities on state policy.