Dergiler / Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Bir Popüler Kültür Aracı Olarak Instagram Kullanım Motivasyonları: Çankaya İlçesi Örneği

Instagram Usage Motivations as a Tool of Popular Culture: The Case of Çankaya District

Büşra Akduman(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4376-6079
Başak Solmaz(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2157-7290
Sayfa
1–25
Yayın Tarihi
2026-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bunun yanı sıra bu çalışma; Instagram kullanım motivasyonlarının medeni durum açısından incelendiği ilk çalışmalardan biri olması nedeniyle önem arz etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı’na göre bireyler; kendilerini ifade etme, toplumsallaşma, eğlenme, bilgi edinme gibi çeşitli gereksinimlerini karşılamak amacıyla sosyal medya mecralarına yönelmektedirler.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma kapsamında, Çankaya ilçesindeki 384 bireye yüz yüze anket yöntemiyle ulaşılmış; bireylerin Instagram’ı en çok bilgilenme ve gözetim amacıyla kullandıkları, kullanım motivasyonlarının ise cinsiyet, yaş, medeni durum ve Instagram’da geçirilen süreye göre bir şekilde farklılaştığı, ancak eğitim durumunda ise anlamlı bir farklılık bulunmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bunun yanı sıra bu çalışma; Instagram kullanım motivasyonlarının medeni durum açısından incelendiği ilk çalışmalardan biri olması nedeniyle önem arz etmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:384 birey
⚙️Değişkenler:popüler kültür · sosyal medya · Instagram

Özet

Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı’na göre bireyler; kendilerini ifade etme, toplumsallaşma, eğlenme, bilgi edinme gibi çeşitli gereksinimlerini karşılamak amacıyla sosyal medya mecralarına yönelmektedirler. Dolayısıyla, bireylerin hangi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sosyal medya mecralarını kullandığı önemli bir araştırma sorunsalı haline gelmiştir. Günümüzde teknolojinin gelişmesi ve internetin yaygın bir kullanıma sahip olmasından dolayı sosyal medya bireyler tarafından yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Görsel odaklı bir platform olan Instagram, en çok kullanılan sosyal medya uygulamaları arasında yer almaktadır. Bu nedenle bu çalışmada; popüler kültür aracı olan Instagram’ın bireyler tarafından hangi motivasyonlarla kullanıldığının Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı çerçevesinde ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, Çankaya ilçesindeki 384 bireye yüz yüze anket yöntemiyle ulaşılmış; bireylerin Instagram’ı en çok bilgilenme ve gözetim amacıyla kullandıkları, kullanım motivasyonlarının ise cinsiyet, yaş, medeni durum ve Instagram’da geçirilen süreye göre bir şekilde farklılaştığı, ancak eğitim durumunda ise anlamlı bir farklılık bulunmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra bu çalışma; Instagram kullanım motivasyonlarının medeni durum açısından incelendiği ilk çalışmalardan biri olması nedeniyle önem arz etmektedir.

Abstract

According to the uses and gratifications theory, individuals use social media to meet certain needs such as self-expression, socialization, entertainment, and obtaining information. Therefore, the question of which needs individuals aim to satisfy through social media applications has become an topic of interest. Today, with the advancement of technology and the widespread use of the internet, social media is used extensively by individuals.Instagram, as a photo-based social media platform, is among the most widely used applications today. For this reason, this study aims to determine within the framework of the uses and gratifications theory which motivations individuals have for using Instagram as a tool of popular culture. The study was conducted with 384 participants residing in the Çankaya district of Ankara through face-to-face surveys. The results indicate that participants primarily use Instagram for information-seeking and surveillance purposes, and that motivations significantly differ according to gender, age, marital status, educational level, occupation, and the time spent on Instagram. This study is also significant because it is one of the first to examine whether there is a meaningful difference in civic motivations for using Instagram.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akduman, B., Solmaz, B. (2026). Bir Popüler Kültür Aracı Olarak Instagram Kullanım Motivasyonları: Çankaya İlçesi Örneği. Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 1–25. https://doi.org/10.55055/mekcad.1873187

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Akar, H. (2009). Popüler kültür ve moda. Erciyes İletişim Dergisi, 1(1), 198-206.
  2. Akkaş, C., Bakırtaş, H., & Çiftçi, S. (2020). ‘Narsistagram': Instagram kullanımında narsisizm. Selçuk İletişim, 13(1), 130-157.
  3. Aksoy, E., & Allahverdi, F. Z. (2025). Social media use motives explained by uses and gratifications theory. Kültür ve İletişim, 28(55), 231-253.
  4. Aktan, E. (2018). Instagram kullanıcılarının kullanım motivasyonları ve Instagram takip davranışlarının incelenmesi. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 9(33), 127-146.
  5. Alhabash, S., Smischney, T., & White, L. (2024). So similar, yet so different: How motivations to use Facebook, Instagram, Twitter, and TikTok predict problematic use and use continuance intentions. Sage Open, 14(2), 1-20.
  6. Alkan, B. (2023). Instagram'ın evli çiftlerin aile yaşantısına etkileri. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, 3(3), 218-235.
  7. Andersson, M., & Swillo, N. (2018). Motives for Instagram use connected to the Big Five personalities. Örebro University. Yayınlanmamış Lisans Tezi.
  8. Ayhan, B., & Çavuş, S. (2014). İzleyici araştırmalarında değişim: Kullanımlar ve doyumlardan bağımlılığa. Selçuk İletişim, 8(2), 32-60.
  9. Balcı, Ş., Bal, E., & Delal, Ö. (2019). Instagram kullanım alışkanlıkları ve motivasyonları ile narsisizm arasındaki ilişki üzerine bir inceleme: Selçuk Üniversitesi öğrencileri örneği. Erciyes İletişim Dergisi, 6(2), 955-974.
  10. Çavuş, S. (2022). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımları üzerine bir alan araştirmasi: Aksaray Üniversitesi örneği. İnönü Üniversitesi. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 7(2), 9-25.
  11. Çiğdem, A. (2005). Popüler kültür ve popüler tiyatro. Sanat Dergisi(8), 47-62. Dursun, Z. (2025). Instagram paylaşımlarının benlik sunumu ve popüler kültürle ilişkisi. Erciyes Akademi, 39(1), 325-347.
  12. Ewing, C., Nienstedt, C., Wright, R., & Chambers, S. (2023). Social media use motives: An influential factor in user behavior and user health profiles. Psi Chi Journal of Psychological Research, 28(4), 275-286.
  13. Güllüoğlu, Ö. (2012). Bi̇r ki̇tle ileti̇şi̇m araci olarak televi̇zyonun popüler kültür ürünleri̇ni̇ beni̇msetme ve yayma işlevi̇ üzeri̇ne bi̇r değerlendi̇rme. Global Media Journal: Turkish Edition, 2(4), 64-86. Haşıloğlu, S. B., & Çiftçiler, M. H. (2023). Likert tipi dijital ve yüz yüze anket verilerinde normal dağılıma uygunluk (Normallik) testinin ölçüsü ne olmalıdır? İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi, 14(2), 54-69.
  14. Hatipler, M. (2017). Postmodernizm, tüketim, popüler kültür ve medya. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 32-50.
  15. Huang, Y., & Su, S.-F. (2018). Motives for Instagram use and topics of interest among young adults. Future internet, 10(8), 77.
  16. Karaduman, N. (2017). Popüler kültürün oluşmasında ve aktarılmasında sosyal medyanın rolü. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31(43), 113-133.
  17. Karagöz, Z. (2022). Sosyal medyanın popüler kültürü ekseninde muhafazakar Instagram fenomenleri (Yüksek linsans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi (Türkiye).
  18. Karakuş, M. (2024). Popüler kültür ve sosyal medya ilişkisi üzerine bibliyometrik bir analiz. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 8(1), 137-156.
  19. Kırcaburun, K., Alhabash, S., Tosuntaş, Ş. B., & Griffiths, M. (2020). Uses and gratifications of problematic social media use among university students: A simultaneous examination of the Big Five of personality traits, social media platforms, and social media use motives. International journal of mental health and addiction, 3, 525–547.
  20. Koçak, N. (2012). Bireylerin sosyal medya kullanım davranışlarının ve motivasyonlarının kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı bağlamında incelenmesi: Eskişehir'de bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Doktora tezi). Türkiye.
  21. Küçükkurt, M., Hazar, Ç., Çetin, M., & Topbaş, H. (2009). Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı perspektifinden üniversite öğrencilerinin medyaya bakışı. Selçuk İletişim, 6(1), 37-50.
  22. Lee, E., Lee, J.-A., Moon, J., & Sung, Y. (2015). Pictures speak louder than words: Motivations for using Instagram. Cyberpsychology, behavior, and social networking, 18(9), 552-556.
  23. Menon, D. (2022). Factors influencing Instagram reels usage behaviours: An examination of motives, contextual age and narcissism. Telematics and Informatics Reports, 5(100007).
  24. Özkan, H. H. (2006). Popüler kültür ve eğitim. Kastamonu Education Journal, 14(1), 29-38.
  25. Sheldon, P., & Bryant, K. (2016). Instagram: Motives for its use and relationship to narcissism and contextual age. Computers in human Behavior, 58, 89-97.
  26. Sipahi, B., Yurtkoru, E., & Çinko, M. (2010). Sosyal Bilimlerde SPSS’LE Veri Analizi. İstanbul: Beta Yayınları.
  27. Sumarwan, E., Kartika, T., & Saputri, V. (2024). New media (Instagram) as a medium for Da’wah in the postmodern era. International Journal of Society Reviews (INJOSER), 2(9), 2650-2659.
  28. Taber, K. (2018). The use of cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Research in science education, 48(6), 1273-1296.
  29. URL-1:Ankara ilçeleri nüfusu. (2025). https://www.nufusu.com/ilceleri/ankara-ilceleri-nufusu (Erişim: 03.06.2025)
  30. Yavuz, Ş. (2006). Reklam ve popüler kültür. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 27, 149-162. Yayla, H. M. (2018). Kullanımlar ve doyumlar bağlamında Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencilerinin sosyal medya kullanımı: Instagram örneği. Selçuk İletişim, 11(1), 40-65. Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  31. Andersson, M., & Swillo, N. (2018). Motives for Instagram use connected to the Big Five personalities. Örebro University. Yayınlanmamış Lisans Tezi.