Dergiler / Medeniyet Sanat Dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

Minyatür Sanatı ve Posta Pulları: Kültürel Mirasın Görsel Yolculuğu

Miniature Art and Postage Stamps: The Visual Journey of Cultural Heritage

Hatice Doğramacı(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ)0009-0006-8049-2528
Cengiz Şahin(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8348-0913
Sayfa
59–81
Yayın Tarihi
2025-07-03
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak verilerden elde edilen bulgular doğrultusunda minyatür sanatının posta pulu tasarımındaki varlığı, ne ölçüde ve ne şekilde kullanıldığı değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Minyatür sanatı köklü kültürel mirasımızın belge niteliğindeki önemli bir ürünü olarak geleneksel sanatlarımızın içerisinde yerini almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kökeninin 8. yüzyıla Uygur Türklerinin mağara duvarlarına yaptıkları resimlere dayandığı düşünülmekte Orta Asya coğrafyasından İran üzerinden Anadolu Selçuklularla birlikte Anadolu’ya geldiği bilinmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak verilerden elde edilen bulgular doğrultusunda minyatür sanatının posta pulu tasarımındaki varlığı, ne ölçüde ve ne şekilde kullanıldığı değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Görsel İletişim Tasarımı · Posta Pulu · Posta Pulu Tasarımı

Özet

Minyatür sanatı köklü kültürel mirasımızın belge niteliğindeki önemli bir ürünü olarak geleneksel sanatlarımızın içerisinde yerini almaktadır. Küçük boyutlarda en ince ayrıntılarıyla konunun anlatılmaya çalışıldığı bu geleneksel sanat dalında kendine özgü çizim ve boyama teknikleri kullanılmaktadır. Kökeninin 8. yüzyıla Uygur Türklerinin mağara duvarlarına yaptıkları resimlere dayandığı düşünülmekte Orta Asya coğrafyasından İran üzerinden Anadolu Selçuklularla birlikte Anadolu’ya geldiği bilinmektedir. Osmanlı döneminde de saray sanatları arasında yerini alan minyatür sanatı günümüzde de minyatür sanatçıları tarafından devam ettirilmekte yeni eserler üretilmektedir. Tüm dünyada konu, biçim, görsel olarak çok zengin bir içeriğe sahip olan posta pulu tasarımı konusunda ülkemiz de yıllardır özgün çalışmalarını sürdürmektedir. Basılacak posta pulları için emisyon programları düzenli bir şekilde PTT Genel Müdürlüğünce yıllık olarak hazırlanmaktadır. Ülkemizdeki posta pulu tasarım tarihini incelediğimizde işlenen birçok konu arasında minyatür sanatının da olduğu görülmektedir. Bu makale görsel iletişim tasarımı ürünü olan posta pulunun tasarımında minyatür sanatının kullanımını araştırmaktadır. Bu çalışma ile 2025 yılına kadar basılan Türkiye Cumhuriyeti posta pulları tasarımında minyatür sanatı çalışmalarına ne ölçüde yer verildiğinin ortaya koyulması amaçlanmaktadır. Makalede yapılan araştırmalar sonucunda minyatür sanatının posta pulu tasarımındaki kullanımına ulaşılan görsel kaynaklardan seçilen bazı örnekler üzerinden bakılmaktadır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemleri kullanılarak ilgili literatür taraması yapılıp, yazılı ve görsel kaynaklar ortaya çıkarılıp incelenmesi yapılmıştır. Sonuç olarak verilerden elde edilen bulgular doğrultusunda minyatür sanatının posta pulu tasarımındaki varlığı, ne ölçüde ve ne şekilde kullanıldığı değerlendirilmiştir.

Abstract

Miniature painting, a vital component of traditional Turkish arts, stands as a visual document reflecting the depth of the nation's cultural heritage. Defined by its small-scale compositions and meticulous attention to detail, this art form is characterized by unique methods of drawing and painting. It is widely accepted that the origins of miniature art trace back to the 8th century, to the mural paintings of the Uyghur Turks. Having journeyed from Central Asia through Persia, miniature art was introduced to Anatolia with the Seljuks and subsequently flourished in the Ottoman court as one of the esteemed palace arts. Today, contemporary miniature artists continue to preserve and innovate within this artistic tradition. Postage stamp design represents a rich domain of visual communication, encompassing diverse subjects, styles, and symbolic narratives. In Turkey, the field of philately has long embraced original design practices, with the Turkish Postal Service (PTT) issuing annual stamp emission programs. An examination of the history of Turkish stamp design reveals that miniature art has been periodically featured as a visual and thematic element. This study explores the integration of miniature art within Turkish postage stamp design, with a specific focus on stamps issued by the Republic of Turkey up to the year 2025. Employing qualitative research methodologies, including a comprehensive literature review and visual analysis, the study identifies and evaluates selected examples to assess the extent and manner in which miniature art has been utilized. The findings reveal not only the aesthetic contributions of miniature art to stamp design but also its ongoing role as a medium for cultural representation and national identity in contemporary visual design.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Doğramacı, H., Şahin, C. (2025). Minyatür Sanatı ve Posta Pulları: Kültürel Mirasın Görsel Yolculuğu. Medeniyet Sanat Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 1, 59–81. https://doi.org/10.46641/medeniyetsanat.1650189

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Binark, İ. (1970). Türklerde Minyatür Sanatı, Türk Kültürü, cilt: VIII, sayı: 92, s. 532-545.
  2. Çok, B. (2021). Osmanlı Minyatür Sanatının Üslup Özellikleri, Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 7:13-121.
  3. Erkmen A., Atayol P. (2018). Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver’i Geleneksel Türk Kitap Sanatları Tarih Yazımına Katkısı: Necmeddin Okyay Defterleri, Sanat Tarihi Yıllığı Dergisi, 27, 111-137.
  4. Evren Pul Evi, (1984). Pul Nedir? Koleksiyon Nasıl Yapılır? Tanımlar Deyimler Araç ve Gereçler, Evren Pul Evi Yayını:1, Ankara.
  5. Fırat, F. S., Türkiye Cumhuriyeti Posta Pullarında Geleneksel Sanatlar Teması, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı, İstanbul, 2019.
  6. Geçmişten Günümüze Posta, (2007). PTT Genel Müdürlüğü, Ankara, s. 284.
  7. Haskiya, A. (1987). Filatelist Gözüyle Pul, Grafik Sanatı Plastik Sanatlar Dergisi, 3:8-10. İnce, M., Pulun İşlevleri Ve Tasarımın İşleve Katkısının İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Görsel İletişim Tasarımı Bölümü, İstanbul, 2017.
  8. Mahir, B. (2012). Osmanlı Minyatür Sanatı, Kabalcı Yayıncılık, İstanbul, s. 17.
  9. Mahir, B. (2012a). Osmanlı Minyatür Sanatı, Kabalcı Yayıncılık, İstanbul, s. 18.
  10. Mutver, C. (1987). Pul Tasarlarken, Grafik Sanatı Plastik Sanatlar Dergisi, 3:8-6.
  11. PTT, (2025b). (2025 Şubat 3) Kişisel Pul, T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı. 3 Şubat 2025 tarihinde https://www.ptt.gov.tr/pul-ve-filateli-kisisel-pul adresinden erişilmiştir.
  12. Pulhane, (2025). (2025 Mayıs 29). Pulhane Kataloğu. 29 Mayıs 2025 tarihinde adresinden https://www.pulhane.com/ adresinden erişilmiştir.
  13. Pulhane, (2025a). (2025 Şubat 3). Ek Değerli Pul. 3 Şubat 2025 tarihinde https://pulhane.com/KatalogSayfalari/k195806.html adresinden erişilmiştir.
  14. Pulhane, (2025b). (2025 Şubat 3). İbni Sina'nın Doğumunun 1000. Yılı. 3 Şubat 2025 tarihinde https://pulhane.com/KatalogSayfalari/k198012.html adresinden erişilmiştir.
  15. Pulhane, (2025c). (2025 Şubat 3). Osmanlı Devleti'nin Kuruluşunun 700. Yılı. 3 Şubat 2025 tarihinde https://pulhane.com/KatalogSayfalari/k199903.html adresinden erişilmiştir.
  16. Pulhane, (2025e). (2025 Şubat 3). Konulu Sürekli Resmi Posta Pulları, Minyatür. 3 Şubat 2025 tarihinde https://pulhane.com/PulSayfalari/p201532.html adresinden erişilmiştir.
  17. Pulhane, (2025g). (2025 Şubat 3). Konulu Sürekli Posta Pulları Türk Sanatları. 3 Şubat 2025 tarihinde https://pulhane.com/KatalogSayfalari/k201630.html adresinden erişilmiştir.
  18. Pulhane, (2025ı). (2025 Şubat 3). Konulu Sürekli Posta Pulları Türkiye-Polonya Ortak Pul. 3 Şubat 2025 tarihinde https://www.pulhane.com/KatalogSayfalari/k201427.html adresinden erişilmiştir.
  19. Pulkay, (2025). (2025 Mayıs 29). Pulkay Pul Kataloğu. 29 Mayıs 2025 tarihinde https://www.pulkay.com.tr/pulkay-pul-katalog-8 adresinden erişilmiştir.
  20. Say, H. (1996). Pullarımızda Doğal ve Kültürel Çevre, Planlama ve Tasarım Haftası 96 Etkinlikler Sempozyumu.
  21. Tarlakazan, B. E. (2018). Pul Tasarımlarında Osmanlıdan Günümüze Kadın Figürü, İdil Dergisi, 7:46-712. Toker, M. V., Pul Tasarımındaki Algı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Grafik Tasarımı Anasanat Dalı, İstanbul, 2013.