KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

TİP 2 DİYABETİ OLAN BİREYLERDE STİGMA VE HASTALIĞI KABUL ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

THE INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN STIGMA AND ACCEPTANCE OF THE DISEASE IN INDIVIDUALS WITH TYPE 2 DIABETES

Yasemin Sezgin(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ)0000-0001-7621-8506
Bahar Vardar İnkaya(Ankara Yıldırım Beyazıt Üniveristesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi)0000-0002-9151-6795
Sayfa
1–19
Yayın Tarihi
2026-04-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak diyabet tanısı almış bireylerin hastalığı kabul ile toplam stigma ölçeği değişkenleri arasında orta, negatif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma tip 2 diyabet tanısı almış bireylerde stigma ve hastalığı kabul arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma tanımlayıcı tipte olup, örneklemi 310 diyabet tanısı almış birey oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak diyabet tanısı almış bireylerin hastalığı kabul ile toplam stigma ölçeği değişkenleri arasında orta, negatif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hastalık kabul · Hemşire · Stigma

Özet

Bu araştırma tip 2 diyabet tanısı almış bireylerde stigma ve hastalığı kabul arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma tanımlayıcı tipte olup, örneklemi 310 diyabet tanısı almış birey oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Tip 2 Diyabet Tanısı Almış Bireylerde Sosyodemografik Verileri İçeren Form, Tip 2 Diyabet Tanısı Almış Bireylerde Hastalığı Kabul Ölçeği ve Tip 2 Diyabet Tanısı Almış Bireylerde Stigma Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bireylerin hastalığı kabul ile toplam stigma ölçeği değişkenleri arasında orta, negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0.625, p<0.01). Hastalığı kabul ile stigmanın alt boyutlarından öz stigma için orta, negatif ve anlamlı olduğu saptanmıştır (r=-0.608, p<0.01). Farklı davranılması ve hastalığı kabul arasında da orta, negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0.593, p<0.01). Hastalığı kabul ve suçlama ve yargılama alt boyutu arasında da orta, negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0.508, p<0.01). Sonuç olarak diyabet tanısı almış bireylerin hastalığı kabul ile toplam stigma ölçeği değişkenleri arasında orta, negatif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır.

Abstract

This study was conducted to examine the relationship between stigma and disease acceptance in individuals diagnosed with type 2 diabetes. The study is a descriptive study and the sample consists of 310 individuals diagnosed with diabetes. The data of the study were collected using the Form Including Sociodemographic Data for Individuals Diagnosed with Type 2 Diabetes, Illness Acceptance Scale for Individuals Diagnosed with Type 2 Diabetes and Stigma Scale for Individuals Diagnosed with Type 2 Diabetes. A moderate, negative and significant correlation was found between the individuals' disease acceptance and the total stigma scale variables (r=-0.625, p<0.01). It was found that the relationship was moderate, negative and significant for disease acceptance and self-stigma, one of the sub-dimensions of stigma (r=-0.608, p<0.01). A moderate, negative and significant correlation was also found between being treated differently and disease acceptance (r=-0.593, p<0.01). A moderate, negative, and significant correlation was found between the disease acceptance and the blame and judgment subscales (r=-0.508, p<0.01). Consequently, a moderate, negative, and significant correlation was found between disease acceptance and the total stigma scale variables in individuals with diabetes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sezgin, Y., İnkaya, B. V. (2026). TİP 2 DİYABETİ OLAN BİREYLERDE STİGMA VE HASTALIĞI KABUL ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 1–19. https://ajindex.com/articles/1520386

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. American Diabetes Association. (2022). Introduction: Standards of medical care in diabetes-2022. Diabetes Care 2022, 45(Supplement 1): 1-2.
  2. Andersen, M.M., Varga, S., & Folker, A.P. (2022). On the definition of stigma. Journal of Evaluation in Clinical Practice, 28, 847–853. https://doi.org/10.1111/jep.13684
  3. Sürücü, A.H., Arslan, O.H., & Çetik, S. (2021). Self-care, A1C and stigmatization as predictors of a negative perception of insulin among adults with type 2 diabetes: A hospital-based study in Turkey. Journal of Health Research, 35(6), 515-526. https://doi.org/10.1108/JHR-12-2019-0298
  4. Arı, N., & Özdelikara, A. (2022). Dahiliye kliniklerine başvuran tip 2 diyabet hastalarında aile desteğinin hastalığı kabullenme ve tedavi uyumuna etkisi: Ordu ili örneği. Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi, 1, 39-48. https://doi.org/10.25048/tudod.1018441
  5. Besen, D.B., & Esen, A. (2011). Hastalığı kabul ölçeğinin Türk toplumundaki diyabetik bireylere uyarlanması. TAF Preventive Medicine Bulletin, 10(2), 155-164.
  6. Bień, A., Rzonca, E., Kańczugowska, A., & Iwanowicz-Palus, G. (2016). Factors affecting the quality of life and the illness acceptance of pregnant women with diabetes. International Journal of Environmental Research and Public Health, 13(1), 68. https://doi.org/10.3390/ijerph13010068
  7. Browne, J., Ventura, A.D., Mosely, K., & Speight, J. (2016). Measuring the stigma surrounding type 2 diabetes: development and validation of the type 2 diabetes stigma assessment scale (DSAS-2). Diabetes Care, 39 (12), 2141-2148. https://doi.org/10.2337/dc16-0117
  8. Canbolat, Ö., Ekenler, Ş., & Polat, Ü. (2022). Diyabet özyönetiminde engeller ve kolaylaştırıcılar. SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 29(1), 143-148. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1008149
  9. Cohen, J. (1992). Statistical power analysis. Current Directions in Psychological Science, 1(3), 98-101. https://doi.org/10.1111/1467-8721.ep10768783
  10. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (2024). Diabetes Mellitus ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu. https://file.temd.org.tr/ Uploads/publications/guides/documents/diabetesmellitus2024.pdf
  11. Felton, B.J., Revenson, T.S. (1984). Coping with chronic ıllness: a study of ıllness controllability and the ınfluence of coping strategies on psychological adjustment, Journal of Consulting and Clinical Psychology, 52(3), 343-353. https://doi.org/10.1037//0022-006x.52.3.343
  12. Gredig, D., & Bartelsen‐Raemy, A. (2017). Diabetes‐related stigma affects the quality of life of people living with diabetes mellitus in S witzerland: implications for healthcare providers. Health & Social Care in The Community, 25(5), 1620-1633. https://doi.org/10.1111/hsc.12376
  13. Himmelstein, M. S., & Puhl, R. M. (2021). At multiple fronts: diabetes stigma and weight stigma in adults with type 2 diabetes. Diabetic Medicine, 38(1), e14387. https://doi.org/10.1111/dme.14387 International Diabetes Federation. (2025). Diabetes atlas 2025. https://diabetesatlas.org/
  14. İlaslan, E., Dalkıran, Ş., Özer, Z.C., & Balcı, M.K. (2021). Tip 2 diyabetli bireylerin hastalığı kabul düzeyi ve bakım verenlerin bakım verme yükü. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 30(2), 84-95. https://doi.org/10.17942/sted.803667
  15. İnkaya, B., Düzalan, B. Ö., & Özpancar, N. (2016). Diyabetli hastalarda hastalığı kabulün özbakım aktivitelerine etkisi. Diyabet, Obezite ve Hipertansiyonda Hemşirelik Forumu, 8, 2-3.
  16. İnkaya, B., & Karadağ, E. (2021). Turkish validity and reliability study of type 2 diabetes stigma assessment scale. Turkish Journal of Medical Sciences, 51(3), 1302–1309. https://doi.org/10.3906/sag-2006-255
  17. İstek, N., & Karakurt, P. (2018). Global bir sağlık sorunu: tip 2 diyabet ve öz-bakım yönetimi. Journal of Academic Research in Nursing, 4 (3), 179-182 https://dx.doi.org/10.5222/jaren.2018.63634
  18. İşleyen, E. K., & Özdemir, İ. N. (2024). the effect of stigmatization on diabetes health promotion self‐care behaviours and predictors of stigma and self‐care behaviours in ındividuals with type 2 diabetes. International Journal of Nursing Practice, 30(6), e13316. https://doi.org/10.1111/ijn.13316
  19. Kong, Y., Zhou, H., Cheng, L. (2022). IDF21-0170 Level of stigma and associated factors in patients with type 2 diabetes. Diabetes Research and Clinical Practice, 186(1), 109481. https://doi.org/10.1016/j.diabres.2022.109481
  20. Liu, N.F., Brown, A.S., Folias, A.E., Younge, M.F., Guzman, S.J., Close, K.L., & Wood, R. (2017). Stigma in people with type 1 or type 2 diabetes. Clinical Diabetes, 35(1), 27-34. https://doi.org/10.2337/cd16-0020
  21. Ogurtsova, K., Guariguata, L., Barengo, N.C., Ruiz. P.L.D., Sacre, J.W., Karuranga, S., Magliano, D.J. (2022). IDF diabetes Atlas: Global estimates of undiagnosed diabetes in adults for 2021. Diabetes Research and Clinical Practice, 183, 109118. https://doi.org/10.1016/j.diabres.2021.109118
  22. Öztürk, A., Akin, S., & Kundakci, N. (2022). Self-esteem mediates the relationship perceived stigma with self-efficacy for diabetes management in individuals with type 2 diabetes mellitus. Saudi Medical Journal, 43(10), 1157. https://doi.org/10.15537/smj.2022.43.10.20220344
  23. Pedrero, V., Manzi, J., & Alonso, L.M. (2021). A cross-sectional analysis of the stigma surrounding type 2 diabetes in colombia. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(23), 12657. https://doi.org/10.3390/ijerph182312657
  24. Rusin Pawełek, E., Galińska, I., Wierzba, W., Dykowska, G., Gołębiak, I., & Śliwczyński, A. (2022). The level of disease acceptance in patients with type 2 diabetes during hospitalization and selected socio-demographic and medical factors. Long-Term Care Nursing, 7(1), 5-17.
  25. Suglo, J.N., & Evans, C. (2020). Factors influencing self-management in relation to type 2 diabetes in Africa: a qualitative systematic review. PloS One, 15(10), e0240938. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0240938
  26. Sun, H., Saeedi, P., Karuranga, S., Pinkepank, M., Ogurtsova, K., Duncan, B.B, Magliano, D.J. (2022). IDF Diabetes Atlas: Global, regional and country-level diabetes prevalence estimates for 2021 and projections for 2045. Diabetes Research And Clinical Practice, 183, 109119. https://doi.org/10.1016/j.diabres.2021.109119
  27. Şireci, E., & Karabulutlu, E.Y. (2017). Tip 2 diabetes mellituslu hastaların hastalıklarını kabullenme ve kendi bakımlarındaki öz yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 20(1), 48-55.
  28. Terkeş, N., Ökten, Ç., & Vicdan, D. (2025). The effect of perceived social support on acceptance of illness in type 2 diabetes: A cross-sectional study. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 12(1), 4-9.
  29. Wang, R.H., Lin, C.C., Chen, S.Y., Hsu, H.C., & Huang, C.L. (2021). The impact of self-stigma, role strain, and diabetes distress on quality of life and glycemic control in women with diabetes: a 6-month prospective study. Biological Research For Nursing, 23(4), 619-628. https://doi.org/10.1177/10998004211009606
  30. Yılmaz, C. K. (2024). Tip 2 diyabetli bireylerde hastalığı kabulün kronik hastalığa uyum düzeyi üzerine etkisi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 7(3), 667-676. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1352810
  31. Yılmaz. F.T., Şahin, A.D., & Türesin, A.K. (2019). Tip 2 diyabetli bireylerde hastalığı kabul düzeyinin glisemik kontrol ile ilişkisi. Cukurova Medical Journal, 44(4), 1284-1291. https://doi.org/10.17826/cumj.528315