KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi / 2026 / Cilt: 28 Sayı: 1

Hemşirelik Lisans ve Lisansüstü Eğitiminde Romatoloji Hemşireliği Dersinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği

Evaluation of Rheumatology Nursing Education in Undergraduate and Graduate Nursing Programs: The Case of Türkiye

Yasemin Sezgin(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ)0000-0001-7621-8506
Bahar Vardar İnkaya(Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi)0000-0002-9151-6795
Sayfa
21–33
Yayın Tarihi
2026-04-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Ülkemizde hemşirelik eğitimi veren programların 21'inde (%20) romatoloji hemşireliği dersi lisans ve lisansüstü düzeyde verilmektedir.21 üniversitenin 5’i lisans düzeyinde olmakla beraber dersin adı romatoloji hemşireliği olarak geçmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışma Türkiye’deki hemşirelik bölümlerinde lisans ve lisansüstü eğitimde verilen romatoloji hemşireliği dersinin durumunu incelemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Çalışmanın evrenini Yükseköğretim Bilgi Sistemi'nde (YÖK) yer alan 101 üniversite, örneklemini ise, romatoloji hemşireliği dersi olan 21 hemşirelik lisans ve lisansüstü hemşirelik programı oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Ülkemizde hemşirelik eğitimi veren programların 21'inde (%20) romatoloji hemşireliği dersi lisans ve lisansüstü düzeyde verilmektedir.21 üniversitenin 5’i lisans düzeyinde olmakla beraber dersin adı romatoloji hemşireliği olarak geçmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Eğitim · Romatoloji Hemşireliği · Lisans-Lisansüstü Düzey

Özet

Amaç: Bu çalışma Türkiye’deki hemşirelik bölümlerinde lisans ve lisansüstü eğitimde verilen romatoloji hemşireliği dersinin durumunu incelemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte yapılmıştır. Yöntem: Çalışmanın evrenini Yükseköğretim Bilgi Sistemi'nde (YÖK) yer alan 101 üniversite, örneklemini ise, romatoloji hemşireliği dersi olan 21 hemşirelik lisans ve lisansüstü hemşirelik programı oluşturmuştur. Yükseköğretim Kurumu'ndan Mayıs- Haziran 2024 tarihleri arasında sistemde kayıtlı olan, hemşirelik lisans, lisansüstü eğitimi veren toplam 101 devlet üniversitesinin yer aldığı liste elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler tanımlayıcı istatistiklerden sayı ve yüzde hesabı kullanılarak SPSS 21.0 Windows paket programında analiz edilmiştir. Dersin amacı, konu içeriği ve öğrenim çıktıları ile ilişkili toplanan verilerin analizinde MAXQDA 2022 Programı kullanılarak veriler MAXQDA 2022 programına aktarıldı. MAXQDA 2022 Programı içerisinde Tematik Analiz ile verilerin analizi yapıldı. Bulgular: Ülkemizde hemşirelik eğitimi veren programların 21'inde (%20) romatoloji hemşireliği dersi lisans ve lisansüstü düzeyde verilmektedir.21 üniversitenin 5’i lisans düzeyinde olmakla beraber dersin adı romatoloji hemşireliği olarak geçmektedir. Lisans düzeyinde verilen derslerin uygulaması bulunmamaktadır. 3’ü yüksek lisans 13’ü de doktora programında olmakla beraber 16’sı da lisansüstü program kapsamında işlenmektedir. Sonuç: Türkiye’de romatoloji hemşireliği ders kapsamında lisans-lisansüstü düzeyindeki romatoloji hemşireliği ders müfredatının ilk araştırmasıdır. Müfredat içeriğinde lisans ve lisansüstü öğretimde dersin uyumlu alanları olduğu kadar farklılık olan tarafları da yer almakta ve ülke bazında ulusal standardizasyonun olmadığı saptanmıştır. Buna karşın dersi kalifiye öğretim üyelerinin verdiği görülmüştür. Ek olarak üniversiteler bünyesinde romatoloji hemşireliği eğitimi bağlamında önemli adımlar atıldığı da tespit edilmiştir.

Abstract

Objective: The present descriptive and cross-sectional study was conducted to examine the status of rheumatology nursing courses offered at the undergraduate and graduate levels in nursing programs across Türkiye. Methods: The population of the study consisted of 101 universities listed in the Council of Higher Education Information System (YÖK). The sample included 21 undergraduate and graduate nursing programs that offered a rheumatology nursing course. A list of 101 state universities providing undergraduate and graduate nursing education was obtained from the Council of Higher Education between May and June 2024. The data were analyzed using descriptive statistics (frequency and percentage) with the SPSS 21.0 Windows package program. Data related to the course objectives, content, and learning outcomes were analyzed using MAXQDA 2022. All qualitative data were imported into MAXQDA 2022, and a thematic analysis approach was employed to evaluate the content. Results: In Türkiye, 21 (20%) of the nursing programs offer a rheumatology nursing course at the undergraduate and graduate levels. Among these 21 programs, five universities provide the course at the undergraduate level under the title Rheumatology Nursing. However, no practical component is included in the undergraduate-level courses. At the graduate level, three programs offer the course within master’s curricula, whereas 13 universities include it within doctoral programs. In total, 16 of the 21 identified courses are delivered within graduate-level programs. Conclusion: This is the first research into the syllabus of rheumatology nursing lessons at undergraduate-postgraduate level in Turkey. The syllabus content had consistent areas in undergraduate and postgraduate teaching, just as there were different aspects. It was identified that there was no national standardization on a country basis. However, it appeared the lessons were given by qualified lecturers. Additionally, it was found that important steps were taken in the context of rheumatology nursing education within universities.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sezgin, Y., İnkaya, B. V. (2026). Hemşirelik Lisans ve Lisansüstü Eğitiminde Romatoloji Hemşireliği Dersinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 1, 21–33. https://doi.org/10.69487/hemarge.1727921

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Abhishek, A., Iagnocco, A., Bijlsma, J. W. J., Doherty, M., & Lioté, F. (2018). Cross-sectional survey of the undergraduate rheumatology curriculum in European medical schools: a EULAR School of Rheumatology initiative. Rheumatic & Musculoskeletal Diseases, 4(2), e000743. https://doi.org/10.1136/rmdopen-2018-000743
  2. Al Maini, M., Adelowo, F., Al Saleh, J., Al Weshahi, Y., Burmester, G.R., Cutolo, M., …. & Kvien, T.K. (2015).The global challenges and opportunities in the practice of rheumatology: white paper by the World Forum on Rheumatic and Musculoskeletal Diseases. Clin Rheumatol, 34(5), 19-29. https://doi.org/10.1007/s10067-014-2841-6
  3. Almeida, C., Clarke, B., O'Brien, A., Hammond, A., Ryan, S., Kay, L., & Hewlett, S. (2006). Current provision of rheumatology education for undergraduate nursing, occupational therapy and physiotherapy students in the UK. Rheumatology (Oxford), 45(7), 868-73. https://doi.org/10.1093/rheumatology/kel008
  4. Auyezkhankyzy, D., Khojakulova, U., Yessirkepov, M., Qumar, A. B., Zimba, O., Kocyigit, B. F., & Akaltun, M. S. (2024). Nurses’ roles, interventions, and implications for management of rheumatic diseases. Rheumatology International, 1-9. https://doi.org/10.1007/s00296-024-05603-7
  5. British Society of Rheumatology (BSR). (2019). Specialist nursing in rheumatology: The state of play. British Society of Rheumatology. Erişim Adresi: https://www.rheumatology.org.uk/news/details/specialist-nursing-in-rheumatology-the-state-of-play Erişim Tarihi: 10.06.2024
  6. Edelaar, L., Nikiphorou, E., Fragoulis, G. E., Iagnocco, A., Haines, C., Bakkers, M.,. & Vlieland, T. P. V. (2020). 2019 EULAR recommendations for the generic core competences of health professionals in rheumatology. Annals of the Rheumatic Diseases, 79(1), 53-60. https://doi.org/10.1136/annrheumdis-2019-215803
  7. Fragoulis, G. E., Edelaar, L., Vlieland, T. P.V., Iagnocco, A., Schäfer, V. S., Haines, C.,. & Nikiphorou, E. (2019). Development of generic core competences of health professionals in rheumatology: a systematic literature review informing the 2019 EULAR recommendations. Rheumatic & Musculoskeletal Diseases, 5(2), e001028. https://doi.org/10.1136/rmdopen-2019-001028
  8. Hewlett, S., Clarke, B., O'Brien, A., Hammond, A., Ryan, S., Kay, … & Almeida, C. (2008). Rheumatology education for undergraduate nursing, physiotherapy and occupational therapy students in the UK: standards, challenges and solutions. Rheumatology (Oxford), 47(7), 1025-30. https://doi.org/10.1093/rheumatology/ken139
  9. Miloslavsky, E.M., & Bolster, M.B. (2020, August). Addressing the rheumatology workforce shortage: a multifaceted approach. In Seminars in Arthritis and Rheumatism, 50(4), 791-796. WB Saunders. https://doi.org/10.1016/j.semarthrit.2020.05.009
  10. Ritschl, V., Sperl, L., Andrews, M. R., Björk, M., Boström, C., Cappon, J.,. & Stamm, T. A. (2023). Educational readiness among health professionals in rheumatology: low awareness of EULAR offerings and unfamiliarity with the course content as major barriers—results of a EULAR-funded European survey. Rheumatic & Musculoskeletal Diseases, 9(2), e003120. https://doi.org/10.1136/rmdopen-2023-003120
  11. Ryan, S., Hassell, A., Paskins, Z., Rule, K., Brooks, M., & Tajuria, G. (2023). Rheumatology nurses' perceptions of undertaking a postgraduate education programme: A phenomenological study. Musculoskeletal Care, 21(4), 1571-1577. https://doi.org/10.1002/msc.1832
  12. Tozak, F., Demirtaş, H., & Aba, G. (2024). Hemşirelikte Mesleki Örgütlenme: Türkiye’de ve Seçili Ülkelerde Mevcut Durum. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 15(42), 728-747. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1324526
  13. Tuna, H.İ., & Örsal, Ö. (2021). Hemşire Liderliğinde Romatoid Artritli Hastalara Verilen Bakımın Etkinliği (Sistematik Derleme). Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(1), 144-152. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.712618
  14. Vlieland, T.P.V., Van Den Ende, C.H., Alliot-Launois, F., Beauvais, C., Gobbo, M., Iagnocco, A.,. & Wiek, D. (2016). Educational needs of health professionals working in rheumatology in Europe. Rheumatic & Musculoskeletal Diseases, 2(2), e000337. https://doi.org/10.1136/rmdopen-2016-000337
  15. Wang, Y., Chen, Y., Liu, H., Chen, H., & Liang, Y. (2024). Evaluation of nurse practitioners’ roles and competencies among rheumatology nurses: Results of a national survey. Medicine, 103(1), e36842. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000036842
  16. Edelaar, L., Nikiphorou, E., Fragoulis, G. E., Iagnocco, A., Haines, C., Bakkers, M.,. & Vlieland, T. P. V. (2020). 2019 EULAR recommendations for the generic core competences of health professionals in rheumatology. Annals of the Rheumatic Diseases, 79(1), 53-60. https://doi.org/10.1136/annrheumdis-2019-215803
  17. Fragoulis, G. E., Edelaar, L., Vlieland, T. P.V., Iagnocco, A., Schäfer, V. S., Haines, C.,. & Nikiphorou, E. (2019). Development of generic core competences of health professionals in rheumatology: a systematic literature review informing the 2019 EULAR recommendations. Rheumatic & Musculoskeletal Diseases, 5(2), e001028. https://doi.org/10.1136/rmdopen-2019-001028
  18. Ritschl, V., Sperl, L., Andrews, M. R., Björk, M., Boström, C., Cappon, J.,. & Stamm, T. A. (2023). Educational readiness among health professionals in rheumatology: low awareness of EULAR offerings and unfamiliarity with the course content as major barriers—results of a EULAR-funded European survey. Rheumatic & Musculoskeletal Diseases, 9(2), e003120. https://doi.org/10.1136/rmdopen-2023-003120
  19. Vlieland, T.P.V., Van Den Ende, C.H., Alliot-Launois, F., Beauvais, C., Gobbo, M., Iagnocco, A.,. & Wiek, D. (2016). Educational needs of health professionals working in rheumatology in Europe. Rheumatic & Musculoskeletal Diseases, 2(2), e000337. https://doi.org/10.1136/rmdopen-2016-000337