Dergiler / Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 1

Türkiye-AB İlişkileri Bağlamında TÜSİAD ve Avrupa Yeşil Mutabakatı

TÜSİAD and the European Green Deal in the Context of Turkey-EU Relations

Ebru Deniz Ozan(KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6927-3179
Sayfa
106–122
Yayın Tarihi
2025-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bunun da TÜSİAD’ın AB politikalarına ilişkin süregelen tutumunun bir parçası olarak görülebileceğini vurguluyor.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yeni bir küresel iş bölümü ve ticari bir yeniden yapılanma olarak tanımlanan Avrupa Yeşil Mutabakatı (AYM)’nın durağan olan Türkiye-AB ilişkilerine yeni bir canlılık getireceği beklentisi ortaya çıkmış ve tartışılmaya başlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:AYM’nin, dış politika konularında 1990lı yıllardan bu yana etkin olan, özellikle Türkiye-AB ilişkileri söz konusu olduğunda merkezi bir rol üstlenmiş sermaye örgütü olan TÜSİAD’ın gündeminde önemli bir yer işgal etmesi bu çerçeve içinde değerlendirilebilir.
💡
Sonuç & Katkı:Bunun da TÜSİAD’ın AB politikalarına ilişkin süregelen tutumunun bir parçası olarak görülebileceğini vurguluyor.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Avrupa Yeşil Mutabakatı · TÜSİAD · Türkiye-AB İlişkileri

Özet

Yeni bir küresel iş bölümü ve ticari bir yeniden yapılanma olarak tanımlanan Avrupa Yeşil Mutabakatı (AYM)’nın durağan olan Türkiye-AB ilişkilerine yeni bir canlılık getireceği beklentisi ortaya çıkmış ve tartışılmaya başlanmıştır. AYM’nin, dış politika konularında 1990lı yıllardan bu yana etkin olan, özellikle Türkiye-AB ilişkileri söz konusu olduğunda merkezi bir rol üstlenmiş sermaye örgütü olan TÜSİAD’ın gündeminde önemli bir yer işgal etmesi bu çerçeve içinde değerlendirilebilir. TÜSİAD’ın AYM’yi gündemine alması, bu konuda ilk rapor hazırlatan kuruluş olması, çeşitli faaliyetlerle bu alandaki düzenlemelere dikkat çekmeye çalışması, TÜSİAD’ın AB politikalarına ilişkin süregelen tutumunun bir parçası olarak değerlendirilebilir. Bu makale, TÜSİAD’ın Türkiye- AB ile ilişkilerdeki rolünün altını çizdikten ve AB’nin gündeme getirdiği Avrupa Yeşil Mutabakatının ne olduğunu kısaca ele aldıktan sonra, TÜSİAD’ın AYM’ye bakışının analizine odaklanıyor. TÜSİAD’ın AYM’yi çoğunlukla fırsatlar ve riskler üzerinden hangi başlıklar altında değerlendirdiğinin bir dökümü yapıyor ve bu konuda üstlendiği lider rolünün altı çiziliyor. Bunun da TÜSİAD’ın AB politikalarına ilişkin süregelen tutumunun bir parçası olarak görülebileceğini vurguluyor.

Abstract

The European Green Deal (EGD), which is defined as a new global division of labour and commercial restructuring, is anticipated to reinvigorate the stagnant Turkey-EU relations. In this context, the EGD occupies a significant position on the agenda of TÜSİAD (Turkish Industrialists' and Businessmen's Association), a capitalist organisation that has been engaged in foreign policy issues since the 1990s and has assumed a pivotal role, particularly with regard to Turkey-EU relations. TÜSİAD's incorporation of the EGD into its agenda, its designation as the first organization to commission a report on this issue, and its efforts to draw attention to the regulations in this field through various activities can be regarded as a manifestation of TÜSİAD's ongoing approach to EU policies. Following the underlining of TÜSİAD's role in Turkey-EU relations and a brief overview of the European Green Deal, this article focuses on an examination of the TÜSİAD perspective on the EGD. It provides an analysis of TÜSİAD's assessment of the EGD, with a particular emphasis on opportunities and risks. Furthermore, the article underlines the prominent position held by TÜSİAD, particularly in influencing the trajectory of the EGD in Turkey. This can be viewed as part of TÜSİAD's ongoing stance on EU policies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ozan, E. D. (2025). Türkiye-AB İlişkileri Bağlamında TÜSİAD ve Avrupa Yeşil Mutabakatı. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 1, 106–122. https://doi.org/10.21180/iibfdkastamonu.1509378

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Ağır, S., Karakoç, U. & Topal, A. (2023). Yeşil Dönüşüm ve Türkiye’de Gıda ve Tarım Sektörü. İstanbul: TÜSİAD- Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Yayınları.
  2. Alpan, B. (2021). Europeanization and EU-Turkey Relations: Three Domains, Four Periods. In: W. Reiners & E. Turhan (Eds.), EU-Turkey Relations. Theories, Institutions, and Policies (pp. 107-37). Cham, Switzerland: Palgrave Macmillan.
  3. Aşıcı, A. A. & Acar, S. (2022). Channels of Cooperation between the EU and Turkey on Green Transformation. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 21(1), 43-67.
  4. Başaran-Symes, C. (2015). TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Cansen Başaran-Symes’ın " Boğaziçi Üniversitesi- TÜSİAD Dış Politika Forumu Açılış Konuşması. TÜSİAD. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/konusma-metinleri/item/8409-tusiad-yonetim-kurulu-baskani-cansen-basaran-symesin-boazici-universitesi-tusiad-dis-politika-forumu-acilis-konusmasi, Access date: 28.04.2024.
  5. Bayer, R. & Öniş, Z. (2010). Turkish Big Business in the Age of Democratic Consolidation: The Nature and Limits of Its Influence. South European Society and Politics, 15(2), 181-201.
  6. Büyüktanır, D. (2018). Public Diplomacy Activities of TÜSİAD and MÜSİAD during the AK Party Era. Gazi Academic Overview, 11(23), 73-96.
  7. Çandarlı, Y. (2024). Avrupa’nın Neoliberal Yeşil Mutabakatı, Ekolojik Emperyalizm ve Halkın Alternatifi. Praksis, (64), 123-144.
  8. Cicioğlu, F. (2010). Ermenistan ve Kıbrıs Sorunu Bağlamında Türk Dış Politikası ve Sivil Toplum Kuruluşları. Akademik İncelemeler Dergisi, 5(2), 81-94.
  9. DIF (Dış Politika Formu) Boğaziçi Üniversitesi-TÜSİAD (2007). Olaylarla Türk Dış Politikası, Kıbrıs ve Irak Sorunu. İstanbul: DIF Yayınları.
  10. Diriöz, A. O. (2021). AB Yeşil Mutabakat Kapsamında Yeşil Ekonomiye Dönüşüm Süreci, Türkiye-AB İlişkilerine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi. Uluslararası Suçlar ve Tarih, (22), 107-130.
  11. Eralp, A. (2009). The Role of Temporality and Interaction in the Turkey-EU Relationship. New Perspectives on Turkey, 40, 147-168.
  12. Ercan, A. & Ercan, B. (2015). Türkiye'de Ekonomik Elit Davranışları ve Bir Ekonomik Seçkinler Örgütü Olarak TÜSİAD. Journal of International Social Research, 8(41), 397-406.
  13. European Commission (2019). The European Green Deal, Striving to Be the First Climate-Neutral Continent. European Commission. Retrieved from: https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en, Access date: 28.04.2024.
  14. Gevher, R. & Acet, H. (2023). Avrupa Birliğinde Sürdürülebilir Kalkınma ve Yeşil Ekonominin Gelişimi. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), 224-253.
  15. Gülfidan, Ş. (1993). Big Business and the State in Turkey: The Case of TÜSİAD (Unpublished Doctoral Dissertation). Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  16. Güzelsarı, S. & Aydın, S. (2010). Türkiye’de Büyük Burjuvazinin Örgütlü Yükselişi: Siyasal ve Yönetsel Süreçlerin Biçimlenmesinde TÜSİAD. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 43-68.
  17. Işık, G. (2018). Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne Üyelik Sürecine İlişkin TÜSİAD Söylemleri: 2002-2017 Dönemi. Third Sector Social Economic Review, 53(1), 148-179.
  18. Kale, B., Dimitriadi, A., Sanchez-Montijano, E. & Süm, E. (2018, April). Asylum Policy and the Future of Turkey-EU Relations: Between Cooperation and Conflict. (FEUTURE Online Paper Series No.18). https://www.tepsa.eu/wp-content/uploads/2023/11/FEUTURE_Online_Paper_No_18_D6.4.pdf
  19. Kaygusuz, E. D., Atiyas, I. & Polat, B. (2023). Türkiye Sanayisinin Bugününe Bakış ve Öneriler. İstanbul: TÜSİAD T/2023-6/633.
  20. Kıymaz, G. G. (2023). Avrupa Birliği-Türkiye İlişkilerini İklim ve Avrupa Yeşil Mutabakatı Üzerinden Okumak (Unpublished Mater Thesis). Başkent Üniversitesi Avrupa Birliği ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü, Ankara.
  21. Koyuncu, B. (2006). Küreselleşme ve Türk İşadamları Derneği: TÜSİAD Örneği. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 3(9), 125-149.
  22. Kurter, O. (2020). Avrupa ve Türkiye Arasında Yürürlükte Olan Ortak Gümrük Birliği Antlaşması Güncellenmesi Üzerine Bir Araştırma. International Journal of Arts and Social Studies, 3(5), 62-76.
  23. Mirici, M. E. & Berberoğlu, S. (2022). Türkiye Perspektifinde Yeşil Mutabakat ve Karbon Ayak İzi: Tehdit Mi? Fırsat Mı? Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 8(1), 156-164.
  24. Ozan, E. D. (2012). Gülme Sırası Bizde: 12 Eylülʼe Giderken Sermaye Sınıfı, Kriz ve Devlet. İstanbul: Metis Yayınları.
  25. Poulantzas, N. (1976). The Crisis of the Dictatorships: Portugal, Greece, Spain. Londra: NLB.
  26. Sönmez, M. (1992). Türkiye’de Holdingler, Kırk Haramiler. Ankara: Arkadaş Yayınları.
  27. Soysal, M. (1964). Dış Politika ve Parlamento. Ankara: Sevinç Matbaası.
  28. Turan, O. (2022). COP27 Ardından: İklim Değişikliği Zirvesi Açılış Konuşması. TÜSİAD. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/11176-tusi-ad-surdurulebilirlik-akademisi-ve-nasil-bir-ekonomi-gazetesi-tarafindan-duzenlenen-i-klim-degisikligi-zirvesi-ne-katildi, Access date: 09.01.2024.
  29. Turan, O. (2023a). TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan Sektörel Dernekler Federasyonu’nun (SEDEFED) Düzenlediği “15. Rekabet Kongresi”nin Açılışında Bir Konuşma Yaptı. TÜSİAD. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/11406-tusi-ad-yonetim-kurulu-baskani-orhan-turan-sektorel-dernekler-federasyonu-nun-sedefed-duzenledigi-15-rekabet-kongresi-nin-acilisinda-bir-konusma-yapti, Access date: 09.01.2024.
  30. Turan, O. (2023b). TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan’ın ANSİAD 21. Girişimcilik Günleri – “Güvenli Yaşam İçin Sürdürülebilir Yeni Nesil Teknolojiler” Ödül Töreni Açılış Konuşması. TÜSİAD. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/11426-tusi-ad-yonetim-kurulu-baskani-orhan-turan-in-ansi-ad-21-girisimcilik-gunleri-guvenli-yasam-i-cin-surdurulebilir-yeni-nesil-teknolojiler-odul-toreni-acilis-konusmasi, Access date: 09.01.2024.
  31. TÜSİAD (1999). Tanıtım Broşürü. İstanbul: TÜSİAD Yayınları.
  32. TÜSİAD (2021a). Avrupa Yeşil Mutabakatı Döngüsel Ekonomi Eylem Planı Türk İş Dünyasına Neler Getirecek. İstanbul: TÜSİAD-T/2021-06/621.
  33. TÜSİAD (2021b). TÜSİAD Küresel Siyaset Forumu Kuruldu. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/10789-tusi-ad-kuresel-siyaset-forumu-kuruldu, Accessed date: 28.04.2024.
  34. TÜSİAD (2021c). Yeni Bir Anlayışla Geleceği İnşa: İnsan, Bilim, Kurumlar, Özet Bulgular ve Öneriler. İstanbul: TÜSİAD Yayınları.
  35. TÜSİAD (2022b). TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan TÜRKONFED Tarafından Adana’da Düzenlenen Girişim ve İş Dünyası Zirvesi’ne Katıldı. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/11156-tusi-ad-yonetim-kurulu-baskani-orhan-turan-turkonfed-tarafindan-adana-da-duzenlenen-girisim-ve-i-s-dunyasi-zirvesi-ne-katildi, Access date: 09.01.2024.
  36. TÜSİAD (2022a). TÜSİAD Başkanı Turan: "Türkiye’nin ‘Söyleşme’ Zamanı Geldi. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/11170-tusi-ad-baskani-turan-turkiye-nin-soylesme-zamani-geldi, Access date: 09.01.2024.
  37. TÜSİAD (2023a). “Önsöz” Cumhuriyet'in İkinci Yüzyılına Girerken Türkiye-Çalıştay Dizisinden Perspektifler. İstanbul: TÜSİAD-T/2023-12-634.
  38. TÜSİAD (2023b). Fikir Üreten Fabrika / Fatih Özkadı - İklim Değişikliği ile Mücadele. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/11374-fikir-ureten-fabrika-fatih-ozkadi-i-klim-degisikligi-ile-mucadele, Access date: 07.01.2024.
  39. TÜSİAD (2023c). TÜSİAD Başkanı Orhan Turan’ın Ekonomist Dergisi Söyleşisi. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/11434-tusi-ad-baskani-orhan-turan-in-ekonomist-dergisi-soylesisi, Access date: 28.04.2024.
  40. TÜSİAD (2023d). TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan'ın Dünya Gazetesi Röportajı. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/11341-tusi-ad-yonetim-kurulu-baskani-orhan-turan-dunya-gazetesi-ne-bir-roportaj-verdi, Access date: 09.01.2024.
  41. TÜSİAD (2024). TÜSİAD Yuvarlak Masaları. Retrieved from: https://tusiad.org/tr/calisma-alanlari#transatlantik, Access date: 28.04.2024.
  42. Uysal, G. (2019). Türkiye’nin AKP Dönemi Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da İzlediği Alt-Emperyalist Dış Politika. Praksis, (51), 141-158.
  43. Wood, E. M. (1998). Class Compacts, The Welfare State and Epochal Shifts: A Reply to Frances Fox Piven and Richard A. Cloward. Monthly Review, 49(8), 24-43.
  44. Yeldan E., Acar S. & Aşıcı A. (2020). Ekonomik Göstergeler Merceğinden Yeni İklim Rejimi. İstanbul: TÜSİAD.
  45. Yeldan, E. & Şahin Ü. (2023). “Çevre ve Kalkınma” Cumhuriyet'in İkinci Yüzyılına Girerken Türkiye-Çalıştay Dizisinden Perspektifler. İstanbul: TÜSİAD-T/2023-12-634.
  46. Yıldız, C. (2011). The Influence of the Economic Interest Groups in Turkish Foreign Policy During the JDP Government Period (2002-2011): The cases of TÜSİAD and MÜSİAD (Unpublished Master Thesis). Bilkent Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  47. Yılmaz, F. (2022). Enerji Yönetimi ve Türkiye: Avrupa Yeşil Mutabakatı Çerçevesinde Bir Değerlendirme. Akademia Doğa ve İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 19-37.