Dergiler / Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 27 Sayı: 2

Avrupa’nın Enerji Arz Güvenliğinde Yeni Bağımlılık Sorunsalı: LNG’nin Yükselişi

A New Challenge of Dependency in Europe's Energy Supply Security: The Rise of LNG

Azime Telli(MERSİN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2484-6196
Sayfa
774–793
Yayın Tarihi
2025-12-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada nitel analiz yöntemlerinden tarihsel analiz kullanılacak olup Ukrayna Savaşı sonrası dönem ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Avrupa’nın enerjide dışa bağımlılığı hem 20. yüzyıl hem de 21. yüzyılda jeopolitik krizlerle sınanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:AB’nin 2021 yılında % 36 düzeyinde olan Rus gazı ithalat oranı 2024 yılında % 4.4 düzeyine kadar gerilemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada nitel analiz yöntemlerinden tarihsel analiz kullanılacak olup Ukrayna Savaşı sonrası dönem ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2021 Verileri
⚙️Değişkenler:Amerika Birleşik Devletleri · Avrupa Birliği · LNG

Özet

Avrupa’nın enerjide dışa bağımlılığı hem 20. yüzyıl hem de 21. yüzyılda jeopolitik krizlerle sınanmıştır. Bir yandan kaynak çeşitlendirme bir yandan da enerji dönüşümü politikaları izleyen Avrupa ülkelerinin enerji arz güvenlikleri açısından Ukrayna Savaşı bir mihenk noktası olmuştur. Rusya’nın Ukrayna işgali öncesinde taraflar arasında mevcut bulunan enerjide karşılıklı bağımlılık durumu ciddi derecede sarsılmıştır. Rusya’nın enerji silahını kullanma girişimine AB öncülüğünde gösterilen sert tepkinin en büyük destekçisi ABD olmuştur. AB’nin Rus enerji kaynaklarına aşırı bağımlı olmasını tehdit olarak gören ABD, Ukrayna Savaşı’nın başlamasının ardından Avrupa pazarındaki en büyük LNG tedarikçisi konumuna gelmiştir. Avrupa ülkelerinin Rus boru gazı yerine LNG’ye yönelmesiyle başlayan bu süreçte Rusya enerji süper gücü olarak sahip olduğu hegemonik gücü kaybetmiş ve taraflar arasındaki enerji ticaretinin hacmi hızla gerilemiştir. AB’nin 2021 yılında % 36 düzeyinde olan Rus gazı ithalat oranı 2024 yılında % 4.4 düzeyine kadar gerilemiştir. ABD’nin LNG ithalatında Avrupa’nın payı 2021 yılında % 34 iken 2024’te % 55 olmuştur. Çalışmanın varsayımı AB’nin kaynak çeşitlendirme (LNG) yapabildiği için Rusya’nın doğalgaz ticaretini enerji silahı olarak kullanma hamlesinin geri teptiğidir. Bu doğrultuda Avrupa ülkeleri ve ABD arasındaki LNG ticaretinde kısa sürede yaşanan artış ve bunun etkileri ortaya konulacaktır. Çalışmada nitel analiz yöntemlerinden tarihsel analiz kullanılacak olup Ukrayna Savaşı sonrası dönem ele alınacaktır.

Abstract

Europe's dependence on external energy sources has been tested by geopolitical crises throughout both the 20th and 21st centuries. The Ukraine War has served as a turning point for the energy security of European countries, which have pursued both diversification of sources and energy transition policies. The state of mutual dependence that existed between the parties before Russia’s invasion of Ukraine was severely disrupted. The strongest response to Russia’s attempt to use energy as a weapon came from the U.S., which has been a major supporter of the EU’s efforts to counter this challenge. Viewing the EU’s excessive dependence on Russian energy sources as a strategic threat, the U.S. has emerged as the largest LNG supplier to the European market since the outbreak of the war. As European countries shifted away from Russian pipeline gas and increasingly turned to LNG, Russia lost its hegemonic influence as an energy superpower, and the volume of energy trade between the parties declined rapidly. The share of Russian gas in EU imports dropped from 36% in 2021 to 4.4% in 2024, while Europe’s share in U.S. LNG exports rose from 34% in 2021 to 55% in 2024. This study argues that Russia’s securitization of its natural gas trade has been ineffective because the EU has managed to diversify its energy sources, particularly through LNG. Accordingly, the rapid increase in LNG trade between European countries and the U.S. will be examined. The study employs qualitative research methods, specifically historical analysis, and focuses on the post-Ukraine War period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Telli, A. (2025). Avrupa’nın Enerji Arz Güvenliğinde Yeni Bağımlılık Sorunsalı: LNG’nin Yükselişi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 2, 774–793. https://doi.org/10.21180/iibfdkastamonu.1648115

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (58)

  1. AA. (24 Kasım 2021). Macaristan Dışişleri Bakanı Szijjarto, TürkAkım Sayesinde Alternatif Rotaya İhtiyaç Duymadıklarını Belirtti. AA. Erişim tarihi: 05.01.2025. Erişim Adresi: https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/macaristan-disisleri-bakani-szijjarto-turkakim-sayesinde-alternatif-rotaya-ihtiyac-duymadiklarini-belirtti/3402646
  2. Abay, E. G. (20 Kasım 2024). Rus gazının Avrupa’ya Sevkiyatındaki Yeni Belirsizlikler Arz Endişelerini Tekrar Canlandırdı. AA. Erişim tarihi: 21.01.2025. Erişim Adresi: https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/rus-gazinin-avrupa-ya-sevkiyatindaki-yeni-belirsizlikler-arz-endiselerini-tekrar-canlandirdi/3398562
  3. Aljazeera. (25 Mart 2022a). US, EU Announce Plan to Reduce European Reliance on Russian Gas. Aljazeera. Erişim tarihi: 03.01.2025. Erişim adresi: https://www.aljazeera.com/news/2022/3/25/us-eu-launch-team-to-reduce-european-reliance-on-russian-gas
  4. Aljazeera. (08 Temmuz 2022b). Putin Warns Sanctions Risk Energy Price Spike ‘Catastrophe’. Aljazeera. Erişim tarihi: 02.01.2025. Erişim tarihi: 03.01.2025. Erişim adresi: https://www.aljazeera.com/news/2022/7/8/putin-warns-west-sanctions-risk-energy-price-spike-catastrophe
  5. Altıparmak, S. O., Thies, C.G., Shutters, S. & Waters, K. (2023). Inducing New Bilateral Oil Interdependencies: The Unintended Impact of 2014 US-led Sanctions on Russia. Journal of Indo-Pacific Affairs, 3, 155-166.
  6. BBC. (22 Şubat 2022). Almanya Başbakanı Scholz: Kuzey Akım 2 Boru Hattı Açılamaz. BBC. Erişim tarihi: 15.02.2025. Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-60477280
  7. Bloomberght. (24 Mart 2022). Putin: Dost Olmayan Ülkeler Rus Gazı İçin Ruble ile Ödeme Yapmalı. Bloomberght. Erişim tarihi: 12.01.2025. Erişim adresi: https://www.bloomberght.com/putin-dusman-ulkeler-rus-gazi-icin-ruble-ile-odeme-yapmali-2302314
  8. Boersma, T. & Corey, J. (Haziran 2012). The Shale Gas Revolution: U.S. and EU Policy and Research Agendas, Review of Policy Research, 29(4), 570-576.
  9. Bousso, R. (30 Ocak 2023). Ukraine War to Accelerate Shift to Clean Energy, BP Says. Reuters. Erişim tarihi: 18.01.2025.Erişim adresi: https://www.reuters.com/business/energy/ukraine-war-accelerate-shift-clean-energy-bp-says-2023-01-30/
  10. BP. (2023). BP Statistical Review of World Energy. BP.
  11. Chyong, C. K. & Shahabuddin, M. (2024). Securing Europe’s Net Zero Path with Flexible LNG, Centre on Regulation in Europe (CERRE). Erişim tarihi: 20.02.2025. Erişim adresi: https://www.pagecoalition.com/wp-content/uploads/2024/09/PAGE_CERRE-Study-Final.pdf
  12. Corbeau, A. S., & Losz, A. (14 Temmuz 2024). REPowerEU Tracker. Center on Global Energy Policy. Erişim tarihi: 28.01.2025. Erişim adresi: https://www.energypolicy.columbia.edu/publications/repowereu-tracker/
  13. Corbeau, A. S. (20 Şubat 2025). Bridging the US-EU Trade Gap with US LNG Is More Complex than It Sounds. Center on Global Energy Policy. Erişim tarihi: 30.09.2025. Erişim Adresi: https://www.energypolicy.columbia.edu/bridging-the-us-eu-trade-gap-with-us-lng-is-more-complex-than-it-sounds/
  14. Dreyer, I. & Stang, G. (Şubat 2013). The Shale Gas ‘Revolution’: Challenges and Implications for the EU. European Union Institute for Security Studies, 1-13
  15. Dünya. (20 Kasım 2024). Rusya-Ukrayna Doğal Gaz Transit Anlaşması Bitiyor! Avrupa’ya Gaz Sevkiyatı 2025'te Nasıl Yapılacak? Dünya. Erişim tarihi: 27.12.2024. Erişim adresi: https://www.dunya.com/ekonomi/rusya-ukrayna-dogal-gaz-transit-anlasmasi-bitiyor-avrupaya-gaz-sevkiyati-2025te-nasil-yapilacak-haberi-754137
  16. Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi. (19 Şubat 2025). Küresel LNG İhracatı 2024’te Yüzde 1,6 Arttı. Erişim tarihi: 24.12.2024. Erişim adresi: https://dunyaenerji.org.tr/kuresel-lng-ihracati-2024te-yuzde-16-artti/
  17. EIA. (29 Nisan 2024). Russia. EIA. Erişim tarihi: 15.02.2025. Erişim adresi: https://www.eia.gov/international/content/analysis/countries_long/Russia/pdf/russia.pdf
  18. EIA. (2025). Primary Energy Consumption by Source. EIA. Erişim tarihi: 30.01.2025. Erişim adresi: https://www.eia.gov/totalenergy/data/monthly/pdf/sec1_7.pdf
  19. European Commission. (2008). Green Paper Towards a Secure, Sustainable and Competitive European Energy Network. The EC. Erişim tarihi: 19.06.2025. Erişim adresi: https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2008:0782:FIN:EN:PDF
  20. European Commission. (2025). Gas Storage. The EC. Erişim tarihi: 15.02.2025. Erişim adresi: https://energy.ec.europa.eu/topics/energy-security/gas-storage_en#:~:text=The%20proposed%20measures%20were%20adopted%20in%20the%20Gas%20Storage%20Regulation%20(EU/2022/1032)%20in%20June%202022.&text=In%20order%20to%20ensure%20security%20of%20gas,undergrou
  21. European Commission. (13 Mayıs 2024). REPowerEU- 2 Years on. The EC. Erişim tarihi: 21.06.2025. Erişim tarihi: 21.06.2025. Erişim adresi: https://energy.ec.europa.eu/publications/repowereu-2-years_en
  22. European Commission. (18 Mayıs 2022). REPowerEU: A Plan to Rapidly Reduce Dependence on Russian Fossil Fuels and Fast Forward the Green Transition. The EC. Erişim tarihi: 20.02.2025. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_3131
  23. European Commission. (May 2025). EU Adaopts 17th Package of Sanctions Against Russia. The EC. Erişim tarihi: 20.06.2025. Erişim adresi: https://finance.ec.europa.eu/news/eu-adopts-17th-package-sanctions-against-russia-2025-05-20_en
  24. European Parliament. (2021). The Nord Stream 2 Pipeline: Economic, Environmental And Geopolitical Issues. The EC. Erişim tarihi: 17.01.2025. Erişim adresi: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2021/690705/EPRS_BRI(2021)690705_EN.pdf
  25. Eurostat (2022). Imports of Natural Gas by Partner Country. Eurostat. Erişim tarihi: 18 Şubat 2025. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/nrg_ti_gas__custom_14716247/default/table?utm_source
  26. European Union. (18 Mayıs 2022). REPowerEU Plan. Erişim tarihi: 01.01.2025. Erişim adresi: eur-lex.europa.eu: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM%3A2022%3A230%3AFIN&qid=1653033742483
  27. Global LNG Hub. (2025). European LNG Imports Surge by a Staggering 40%. Global LNG Hub. Erişim tarihi: 29.09.2025. Erişim adresi: https://globallnghub.com/european-lng-imports-surge-by-a-staggering-40.html
  28. Global Energy Monitor. (2024). Europe Gas Tracker Report 2024. Global Energy Monitor. Erişim tarihi: 25.02.2025. Erişim adresi: https://globalenergymonitor.org/wp-content/uploads/2024/02/GEM_Europe_Gas_Tracker_2024.pdf
  29. Gökgöz, F. & Güvercin, M. T. (2018). Energy Security and Renewable Energy Efficiency in EU. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 96, 226-239.
  30. Gross, S. & Stelzenmüller, C. (18 Haziran 2024). Europe’s Messy Russian Gas Divorce. Brookings. Erişim tarihi: 15.06.2025. Erişim adresi: https://www.brookings.edu/articles/europes-messy-russian-gas-divorce/
  31. Hafner, M. & Tagliapietra, S. (2015). Turkish Stream: What Strategy for Europe? (Working Paper No: 050). ). Milano: FEEM.
  32. Horton, J. (21 Ekim 2021). Avrupa'daki Doğal Gaz Sıkıntısının Arka Planı: Krizin Sorumlusu Rusya mı? BBC. Erişim tarihi: 03.01.2025. Erişim adresi: bbc.com/tr: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-58912730
  33. International Energy Agency (IEA) (2022a). Energy Fact Sheet: Why Does Russian Oil and Gas Matter? IEA. Erişim tarihi: 03.01.2025. Erişim adresi: iea.org: https://www.iea.org/articles/energy-fact-sheet-why-does-russian-oil-and-gas-matter
  34. IEA. (2022b). Energy Security in Energy Transitions. IEA. Erişim tarihi: 20.06.2025. Erişim adresi: https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2022/energy-security-in-energy-transitions
  35. IEA. (2023). The Role of Energy Efficiency in Achieving Net Zero. IEA. Erişim tarihi: 15.01.2025. Erişim adresi: https://www.iea.org
  36. Institute for Energy Economics and Financial Analysis. (IEEFA) (2025). European LNG Tracker. Erişim tarihi: 15.02.2025. Erişim adresi: https://ieefa.org/european-lng-tracker#subscribe
  37. Kılıç, Z. B. (25 Şubat 2022). Rusya-Ukrayna Savaşı ile Avrupa'da Doğal Gaz Fiyatı Yüzde 127,6, Kömür Fiyatı Yüzde 96 Arttı. AA. Erişim tarihi: 02.02.2025. Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/tr/dunya/rusya-ukrayna-savasi-ile-avrupada-dogal-gaz-fiyati-yuzde-127-6-komur-fiyati-yuzde-96-artti/2669022
  38. Kemp, J. (26 Mart 2021). U.S. Gas Industry Increasingly Relies on LNG Exports. Reuters. Erişim tarihi: 14.02.2025. Erişim adresi: https://www.reuters.com/business/energy/us-gas-industry-increasingly-relies-lng-exports-kemp-2021-03-26/
  39. Lee, A. & Kim, J. (2023). Analysis of Bargaining Power Between the EU and Russia by Altering Gas Supply Network Structure. Sustainability, 15(4655), 1-12.
  40. Liuhto, K. (2022). Natural Gas in the EU in the Twenty-First Century: A Special Emphasis on LNG. In: K. Liuhto (Ed.), The Future of Energy Consumption, Security and Natural Gas (pp. 21-60). Cham: Palgrave Macmillan.
  41. Pifer, S. (Nisan 2021). Nord Stream 2: Background, Objections, and Possible Outcomes. Brookings. Erişim tarihi: 29.12.2024. Erişim adresi: https://www.brookings.edu/articles/nord-stream-2-background-objections-and-possible-outcomes/
  42. Plumer, B. & Popovich, N. (20 Mart 2024). How the U.S. Became the World’s Biggest Gas Supplier. NY Times. Erişim tarihi: 21.01.2025. Erişim adresi: https://www.nytimes.com/interactive/2024/02/03/climate/us-lng-natural-gas-leader.html
  43. Rodríguez-Fernandez, L., Fernandez Carvajal, A. B. & Ruiz-Gomez, L. M. (2020). Evolution of European Union's energy security in gas supply during Russia–Ukraine gas crises (2006–2009), Energy Strategy Reviews, 30, 1-9.
  44. Segal, P. (05 Temmuz 2024). U.S. LNG Export Capacity to Rise 80% by 2028. Vettafi. Erişim tarihi: 12.01.2025. Erişim adresi: https://www.etftrends.com/energy-infrastructure-channel/us-lng-export-capacity-rise-80-percent-2028/
  45. Shagina, M. (2022). Russia’s Demise as an Energy Superpower. Survival, 64(4), 105-110.
  46. T.C. Ticaret Bakanlığı. (01 Mart 2024). ABD Dünyanın En Büyük LNG İhracatçısı Oldu. Erişim tarihi: 01.02.2025. Erişim adresi: https://ticaret.gov.tr/blog/sektor-haberleri/abd-dunyanin-en-buyuk-lng-ihracatcisi-oldu
  47. Temizer, M. (26 Şubat 2024). ABD, Küresel LNG Piyasasındaki Payını Yüzde 21'e Yükselterek Lider Oldu. AA. Erişim tarihi: 02.02.2025. Erişim adresi:https://www.aa.com.tr/tr/enerjiterminali/lng-lpg/abd-kuresel-lng-piyasasindaki-payini-yuzde-21e-yukselterek-lider-oldu/40814
  48. Tichý, L. & Dubský, Z (2024). The EU Energy Security Relations with Russia Until the Ukraine War. Energy Strategy Reviews, 52, 1-14.
  49. TRT Haber. (03 Temmuz 2023). AB'nin Rusya'dan Sıvılaştırılmış Gaz İthalatı Son 3 Yılın En Yüksek Seviyesini Gördü.
  50. TRT Haber. Erişim tarihi: 24.01.2025. Erişim adresi: https://www.trthaber.com/haber/ekonomi/abnin-rusyadan-sivilastirilmis-gaz-ithalati-son-3-yilin-en-yuksek-seviyesini-gordu-751155.html
  51. Weiner, C., Kotek, P. & Takácsné Tóth, B. (2024). Two Decades of Changing Dependency on Russian Gas in Central and Eastern Europe: Strategies versus achievements. Journal of Contemporary European Studies, 33(2), 324-343.
  52. Wood Mckenzie (21 Mart 2024). Global LNG Market Could Split if an EU Carbon Tax is Imposed on Imports. Erişim tarihi: 25.02.2025. Wood Mckenzie. Erişim adresi: https://www.woodmac.com/press-releases/global-lng-market-could-split-if-an-eu-carbon-tax-is-imposed-on-imports2/
  53. Yafimava, K. (2024). Transit Of Russian Gas Across Ukraine: Conditions For Post-2024 Continuation (OIES) Paper No. 19). The Oxford Institute for Energy Studies.
  54. Yergin, D. (1988). Energy Security in the 1990s. Foreign Affairs, 67, 110-132.
  55. Yılmaz, S., Kısacık, S. & Yorulmaz, M. (Ağustos 2024). The Effects of Russia-Ukraine War on Ukranian Energy Security and European Energy Security. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(47), 859-887.
  56. Yorulmaz, M., Kısacık, S. & Genç, A. (2024). Amerika Birleşik Devletleri-Rusya Federasyonu İlişkilerinde Güvenlik İkilemi. UPA Strategic Affairs, 5(1), 68-101.
  57. Zhdannikov, D. (2019). Factbox: Russia's Oil and Gas Disputes with Belarus. Reuters. Erişim tarihi: 15.01.2025. www.reuters.com/article/us-russia-oil-belarus-factbox-idUSKBN1YZ0XW
  58. Hafner, M. & Tagliapietra, S. (2015). Turkish Stream: What Strategy for Europe? (Working Paper No: 050). ). Milano: FEEM.