Dergiler / Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 27 Sayı: 2

Latin Amerika’da Post-neoliberalizmin Yükselişinin Venezuela’nın Enerji Güvenliği Politikalarına Etkisi: Maduro Örneği

The Impact of the Rise of Post-Neoliberalism in Latin America on Venezuela’s Energy Security Policies: The Case of Maduro

Sayfa
439–460
Yayın Tarihi
2025-12-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu kapsamda ilk bölümde Latin Amerika bölgesinde neoliberal politikaların başarısızlığı sonucunda ülkelerin yeniden devletçi politikalara geçiş süreci; ikinci bölümde neoliberalizmin eksik ve zayıf yönlerine tepki olarak ortaya çıkan post-neoliberalizm ve bunun enerji politikalarına olan yansıması; son bölümde ise Maduro’nun enerji güvenliği politikaları değerlendirilmiştir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Latin Amerika ülkeleri, 1970’lerden itibaren derinleşen ekonomik krizin etkisinden kurtulabilmek için neoliberalizmi bir kurtuluş yolu olarak görmüşler ve bu doğrultuda serbest piyasa ekonomisi, deregülasyon ve özelleştirme gibi neoliberal politikaları kararlılıkla hayata geçirmişlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda post-neoliberalizmin özellikle devlet kavramsallaştırmasının neoliberalizmden farklı olması, Venezuela’nın enerji güvenliği politikalarına doğrudan etki etmiş ve bu durum devletin enerji sektöründeki stratejik rolünü güçlendirerek kaynakların yönetiminde daha müdahaleci bir yaklaşım benimsenmesine olanak tanımıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu kapsamda ilk bölümde Latin Amerika bölgesinde neoliberal politikaların başarısızlığı sonucunda ülkelerin yeniden devletçi politikalara geçiş süreci; ikinci bölümde neoliberalizmin eksik ve zayıf yönlerine tepki olarak ortaya çıkan post-neoliberalizm ve bunun enerji politikalarına olan yansıması; son bölümde ise Maduro’nun enerji güvenliği politikaları değerlendirilmiştir
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Enerji Güvenliği · Enerji Politikası · Latin Amerika

Özet

Latin Amerika ülkeleri, 1970’lerden itibaren derinleşen ekonomik krizin etkisinden kurtulabilmek için neoliberalizmi bir kurtuluş yolu olarak görmüşler ve bu doğrultuda serbest piyasa ekonomisi, deregülasyon ve özelleştirme gibi neoliberal politikaları kararlılıkla hayata geçirmişlerdir. Latin Amerika ülkeleri tarafından kararlılıkla uygulanan neoliberal politikalar, ekonomik krizi çözemediği gibi toplumsal ayaklanmalara da yol açarak neoliberalizme karşı güçlü bir muhalefetin doğmasına zemin hazırlamıştır. Latin Amerika’da solun yükselişiyle güç kazanan bu muhalefet, post-neoliberal bir dönemin başlangıcını tetiklemiştir. Çalışmanın da teorik altyapısını oluşturan post-neoliberalizm, neoliberalizme tamamen karşı bir duruş sergilemek ya da onun sonunu getirmekten ziyade devletin rolünü güçlendirmeyi, ekonomik adaleti sağlamayı ve neoliberalizmin eksik yanlarından kaynaklı sorunları gidermeyi hedeflemiştir. Bu bağlamda post-neoliberalizmin özellikle devlet kavramsallaştırmasının neoliberalizmden farklı olması, Venezuela’nın enerji güvenliği politikalarına doğrudan etki etmiş ve bu durum devletin enerji sektöründeki stratejik rolünü güçlendirerek kaynakların yönetiminde daha müdahaleci bir yaklaşım benimsenmesine olanak tanımıştır. Nitekim aktivist bir devletten yana olan Hugo Chávez ve onun halefi olarak iktidara gelen Nicolas Maduro da müdahaleci bir yaklaşımla enerji politikalarını şekillendirip enerjiyi devlet kontrolü altına alırken aynı zamanda yabancı sermayeyi de ülkeden kaçırmak istememişlerdir. Venezuela liderlerinin söz konusu yaklaşımı da post-neoliberalizm ile örtüştüğünden dolayı bu çalışma, Maduro’nun enerji politikalarını post-neoliberalizm perspektifinden incelemeyi hedeflemiştir. Çalışma üç ana başlıkta incelemeye tabi tutulmuştur. Bu kapsamda ilk bölümde Latin Amerika bölgesinde neoliberal politikaların başarısızlığı sonucunda ülkelerin yeniden devletçi politikalara geçiş süreci; ikinci bölümde neoliberalizmin eksik ve zayıf yönlerine tepki olarak ortaya çıkan post-neoliberalizm ve bunun enerji politikalarına olan yansıması; son bölümde ise Maduro’nun enerji güvenliği politikaları değerlendirilmiştir

Abstract

Latin American countries have seen neoliberalism as a way out of the deepening economic crisis since the 1970s and have resolutely implemented neoliberal policies such as free market economy, deregulation, and privatisation. The neoliberal policies, which were resolutely implemented by Latin American countries, not only failed to solve the economic crisis but also led to social uprisings and paved the way for the emergence of a strong opposition to neoliberalism. This opposition, which gained strength with the rise of the left in Latin America, triggered the beginning of a post-neoliberal era. Post-neoliberalism, which also forms the theoretical basis of this study, aims to strengthen the role of the state, ensure economic justice, and eliminate the problems arising from the shortcomings of neoliberalism rather than taking a stance against neoliberalism or bringing it to an end. In this context, post-neoliberalism's conceptualisation of the state, which is different from neoliberalism, has had a direct impact on Venezuela's energy security policies, strengthening the strategic role of the state in the energy sector and allowing for a more interventionist approach to resource management. Indeed, Hugo Chávez, who favoured an activist state, and his successor Nicolas Maduro, who came to power as his successor, shaped energy policies with an interventionist approach, bringing energy under state control while at the same time not wanting to drive foreign capital out of the country. Since this approach of Venezuelan leaders overlaps with post-neoliberalism, this study aims to analyse Maduro's energy policies from the perspective of post-neoliberalism. The study is analysed under three main headings. In this context, in the first section, the transition process of countries to statist policies as a result of the failure of neoliberal policies in the Latin American region; in the second section, post-neoliberalism, which emerged as a reaction to the shortcomings and weaknesses of neoliberalism and its reflection on energy policies; and in the last section, Maduro's energy security policies are evaluated.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çetinkaya, B. A., İzzetgil, E. (2025). Latin Amerika’da Post-neoliberalizmin Yükselişinin Venezuela’nın Enerji Güvenliği Politikalarına Etkisi: Maduro Örneği. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 2, 439–460. https://doi.org/10.21180/iibfdkastamonu.1582118

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (77)

  1. Akgemci, E. (2015). Neoliberalizmin Laboratuvarında Direniş: Şili Kışı’nın Penguenleri. Mülkiye Dergisi, 39(2), 179-216.
  2. Al Ain Türkçe. (2023, 19 Ekim). Venezuela'da Seçim Anlaşması, ABD Yaptırımlarını Hafifletiyor. Erişim adresi: https://tr.al-ain.com/article/abd-venezuela-yaptirim-esnetimi-petrol-altin-sektor, Erişim tarihi: 25.10.2024.
  3. Alkan, S. (2019). Venezuela Ekonomisinde Yaşanan Gelişmelerin Hollanda Hastalığı Bağlamında İncelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniveristesi, İstanbul.
  4. Anadolu Ajansı. (2019, 30 Ocak). ABD Yaptırımları Venezuela Ekonomisini Felç Edebilir. Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/tr/dunya/abd-yaptirimlari-venezuela-ekonomisini-felc-edebilir/1379288, Erişim tarihi: 18.09.2024.
  5. Assies, W. (2004). Bolivia: A Gasified Democracy. Revista Europea de Estudios Latinoamericanos y del Caribe, (76), 25-43.
  6. Azzellini, D. (2010). Constituent Power in Motion: Ten Years of Transformation in Venezuela. Socialism and Democracy, 24(2), 8-31.
  7. Bakke, E. (2014). US-Venezuela Relations. Addison Public Library, 1-19.
  8. Bloomberg HT. (2019, 21 Kasım). Venezuela “Petro”yu 30 Milyon Varil Petrolle Desteleyecek. Erişim adresi: https://www.bloomberght.com/venezuela-petroyu-30-milyon-varil-petrolle-desteleyecek-2238557, Erişim tarihi: 17.10.2024
  9. Buxton, J. (2019). Continuity and Change in Venezuela’s Bolivarian Revolution. Third World Quarterly, 41(8), 1371-1387.
  10. Castaneda, J. G. (1993). Utopia Unarmed: The Latin American Left After the Cold War. New York: Knopf.
  11. Cheatham, A. & Roy, D. (2024, 31 Temmuz). Venezuela: The Rise and Fall of a Petrostate. Erişim adresi: https://www.cfr.org/backgrounder/venezuela-crisis#chapter-title-0-5, Erişim tarihi: 05.10.2024.
  12. CNN TÜRK. (2024, 27 Ekim). Maduro: Putin ile Enerji ve Askeri İş Birliğini Görüştük. Erişim adresi: https://www.cnnturk.com/dunya/maduro-putin-ile-enerji-ve-askeri-is-birligini-gorustuk-2173886, Erişim tarihi: 01.11.2024.
  13. Cumhuriyet. (2024, 02 Temmuz). Maduro'dan ABD Açıklaması: Diyalog Süreci Yeniden Başlayacak. Erişim adresi: https://www.cumhuriyet.com.tr/dunya/madurodan-abd-aciklamasi-diyalog-sureci-yeniden-baslayacak-2222827, Erişim Tarihi: 07.10.2024.
  14. Çelik, Z. (2012). Neoliberalizmin Kısa Tarihi. İdealkent, 3(7), 187-193.
  15. Çin, G. (2019). Amerikan Emperyalizminin Latin Amerika’daki Son Örneği: Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti’nde Yaşanan Kriz. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (8), 1-37.
  16. Daban, E. Z. (2018). Venezuela’da Sosyalist Reformlar: Hugo Chavez Mirası ve Nicolas Maduro Dönemi. İçinde: M. E. Erendor (Ed.), Uluslararası İlişkilerde Güncel Sorunlar (s. 109-123). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  17. Depersio, G. (2022, 27 Eylül). How Does the Price of Oil Affect Venezuela's Economy? Erişim adresi: https://www.investopedia.com/ask/answers/032515/how-does-price-oil-affect-venezuelas-economy.asp, Erişim tarihi: 28.09.2024.
  18. Duman, A. (2006). 2006: Latin Amerika’nın Yılı. Birikim Aylık Sosyalist Kültür Dergisi, 30-35.
  19. Durukan, A. (2021). Venezuela Enerji Politiklarının Uluslararası Siyasete Etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
  20. Egan, M. (2016, 12, Temmuz). Why Venezuela's Oil Production Plunged to a 13-Year Low. Erişim adresi: https://money.cnn.com/2016/07/12/investing/venezuela-crisis-oil-production-plunges/, Erişim tarihi: 30.08.2024.
  21. Ellner, S. (2006). Venezuela: Defying Globalization’s Logic. In: T. Ballvé & V. Prashad (Eds.), Dispatches from Latin America: On the Frontlines Against Neoliberalism (s. 93-105). Cambridge: South End Press.
  22. Ellner, S. (2008). Hugo Chavez’in “Devrim Sürecinin” Evrelerinin Çözümlemesi. İçinde: A. Topal (Ed.), Latin Amerika’yı Anlamak Neoliberalizm, Direniş ve Sol (Çev: B. Sümer, s. 49-66). İstanbul: Yordam Kitap.
  23. Enerji Gazetesi. (2015, 30 Haziran). Rosneft, 14 Milyar Dolarlık Yatırımla Venezuela’yı Mali Krizden Kurtaracak. Erişim adresi: https://www.enerjigazetesi.ist/rosneft-14-milyar-dolarlik-yatirimla-venezuelayi-mali-krizden-kurtaracak/, Erişim tarihi: 12.10.2024.
  24. Ermağan, İ. & Gök, M. (2020). Latin Amerika ve Karayipler Bölgesi Ekonomileri: Seçili Ülke ve Sektör Analizleri. İçinde: İ. Ermağan, E. Tahsin & S. Tekin (Ed.), Dünya Siyasetinde Latin Amerika 3 (s. 567-607). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  25. Fortes, A. (2009). In Search of a Post-Neoliberal Paradigm: The Brazilian Left and Lula's Government. International Labor and Working-Class History, 75(1), 109-125.
  26. Gane, N. & Davies, W. (2021). Post-Neoliberalism? An Introduction. Theory, Culture & Society, (Special Issue), 1–26.
  27. Gergün, M. (2016). Arjantin ve Venezuela Deneyimleri Bağlamında Latin Amerika’da Neoliberalizm Sonrası Yeni Arayışlar: Post-Neoliberalizm ve Anti Neoliberalizm (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
  28. Gott, R. (2007). Hugo Chavez ve Bolivarcı Devrim (Çev: H. Böğün). İstanbul: Yordam Kitap.
  29. Gürcan, E. C. (2020). Latin Amerika'da Neoliberalizm Tahribatı ve Post-Neoliberal Dönemin Toplumsal Hareketleri. İçinde: İ. Ermağan, E. Tahsin & S. Tekin (Ed.), Dünya Siyasetinde Latin Amerika 3 (s. 273-293). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  30. Harvey, D. (2012). Yaratıcı Yıkım Olarak Neoliberalizm. Atılım Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 67-88.
  31. Hayley, A. (2023, 12 Eylül). China's Oil Trade and Investment in Venezuela. Erişim adresi: https://www.reuters.com/business/energy/chinas-oil-trade-investment-venezuela-2023-09-12/, Erişim tarihi: 03.11.2024.
  32. Heywood, A. (2014). Küresel Siyaset (Çev: N. Uslu & H. Özdemir). Ankara: Adres Yayınları.
  33. Hidalgo, M. (2007, November). A Petro-State: Oil, Politics and Democracy in Venezuela. (Real Instituto Elcano Working Paper 49, 1-17). https://www.realinstitutoelcano.org/en/work-document/a-petro-state-oil-politics-and-democracy-in-venezuela/
  34. IRNA. (2024, 8 Haziran). Türkiye ve Venezuela Arasında Petrokimya, Gaz ve Altın Alanlarında Anlaşma. Erişim adresi: https://tr.irna.ir/news/85501916/T%C3%BCrkiye-ve-Venezuela-aras%C4%B1nda-petrokimya-gaz-ve-alt%C4%B1n-alanlar%C4%B1nda, Erişim tarihi: 24.10.2024.
  35. Kaltwasser, C. R. (2011). Toward Post-Neoliberalism in Latin America? Latin American Research Review, 46(2), 225-234.
  36. Karaçalı, C. (2019). Kripto Paraların Muhasebeleştirilmesi: Bir Uygulama (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bartın Üniversitesi, Bartın.
  37. Karana, S. (2023). Türkiye-Venezuela İlişkileri. İçinde: İ. Ermağan, E. Tahsin ve S. Tekin (Ed.), Dünya Siyasetinde Latin Amerika 5-Türkiye'nin Bölge Ülkeri ile İlişkileri: Süreç-Kısıtlar-Fırsatlar (s. 213-239). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  38. Karl, T. L. (1997). The Paradox of Plenty: Oil Booms and Petro-States. London: University of California Press.
  39. Khashimov, M. (2020). Putin Döneminde Rusya’nın Latin Amerika’ya Yönelik Yumuşak Güç Politikası (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
  40. Kışlalıoğlu, C. (2021). Latin Amerika’da 21. Yüzyıl Sosyalizminin Neoliberalizmle İmtihanı: Venezuela, Bolivya Ve Ekvador (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
  41. Krauss, C. (2017, 25 Ağustos). White House Raises Pressure on Venezuela With New Financial Sanctions. Erişim adresi: https://www.nytimes.com/2017/08/25/world/americas/venezuela-sanctions-maduro-trump.html, Erişim tarihi: 15.10.2024.
  42. Lander, E. & Fierro, L. A. (1996). The Impact of Neoliberal Adjustment in Venezuela, 1989-1993. Latin American Perspectives, 23(3), 50-73.
  43. Levin, J. (2007). Hugo Chávez (Modern World Leaders). New York: Infobase Publishing.
  44. Mijares, V. M. (2015). Venezuela’s Post Chavez Foreign Policy. Is there a Maduro Doctrine? Americas Quarterly, 74-81.
  45. Monaldi, F. J. (2015). The Impact of the Decline in Oil Prices on the Economics, Politics and Oil Industry of Venezuela. Colombia/SIPA, Center on Global Energy Policy, 1-17.
  46. Nebil, F. S. (2018). Bitcoin ve Kripto Paralar: Sistemi Yıkan Bir Araç Olabilecek Mi? - Dünyada ve Türkiye'deki Gelişmeler. İstanbul: Pusula Yayınevi.
  47. Nicastro, J. (2024, 20 Ekim). Brazilian President Blames Markets for Inequality. He's Wrong. Erişim adresi: https://reason.com/2024/11/20/brazilian-president-blames-markets-for-inequality-hes-wrong/, Erişim tarihi: 20.02.2025.
  48. Noticias24. (2014, 18 Nisan). Nicolás Maduro Vence Su Gran Reto: Gana las Elecciones por 235 Mil Votos Y Será Presidente. Erişim adresi: https://www.noticias24.com/venezuela/noticia/162704/nicolas-maduro-vence-su-gran-reto-gana-las-elecciones-y-sera-presidente-de-venezuela/, Erişim tarihi: 15.10.2024.
  49. NTV. (2018, 28 Şubat). Venezuela: Engeller Çıkarsa Türkiye, Rusya ve Çin'le Çalışırız. Erişim adresi: https://www.ntv.com.tr/dunya/venezueladan-turkiye-mesaji,NsJQXbxEyUKL9jwn4RK3yw, Erişim tarihi: 03.11.2024.
  50. Pantoulas, D. & Spanakos, T. (2017). The Contribution of Hugo Chávez to an Understanding of Post-Neoliberalism. Latin American Perspectives, 44(1), 37–53.
  51. Pekgöz, Ö. F. (2024, 02 Ağustos). Türkiye-Venezuela Enerji İşbirliği ve Venezuela’nın Enerji Görünümü. Erişim adresi: https://www.ankasam.org/turkiye-venezuela-enerji-isbirligi-ve-venezuelanin-enerji-gorunumu/, Erişim tarihi: 25.09.2024.
  52. Reuters. (2022, 15 Aralık). Russia Discusses Debt, Energy Stability with Venezuela. Erişim adresi: https://www.reuters.com/world/russia-discusses-debt-energy-stability-with-venezuela-2022-12-15/, Erişim tarihi: 09.10.2024.
  53. Riggirozzi, P. & Grugel, J. (2012). Post-neoliberalism in Latin America: Rebuildingand Reclaiming the State after Crisis. Development and Change, 43(1), 1-21.
  54. Romero, C. A. & Mijares, V. M. (2016). From Chavez to Maduro: Continuity and Change in Venezuelan Foreign Policy. Contexto Internacional, 38(1), 165-201.
  55. Roy, D. (2022, 04 Kasım). Do U.S. Sanctions on Venezuela Work? Erişim adresi: https://www.cfr.org/in-brief/do-us-sanctions-venezuela-work, Erişim tarihi: 05.11.2024.
  56. Sader, E. (2009). Postneoliberalism in Latin America. In: N. Sekler & U. Brand (Eds.), Postneoliberalism-A Beginning Bebate (s. 171-180). Uppsala: The Dag Hammarskjöld Foundation.
  57. Sekler, N. & Brand, U. (2009). Postneoliberalism: Catch-All Word or Valuable Analytical and Political Concept? – Aims of a Beginning Debate. In: N. Sekler & U. Brand (Eds.), Postneoliberalism–A Beginning Debate (s. 5-15). Uppsala: The Dag Hammarskjöld Centre.
  58. Serbin, A., Martínez, L. & Júnior, H. R. (2012). El Regionalismo Post-Liberal en América Latina y el Caribe: Nuevos Actores, Nuevos Temas, Nuevos Desafíos. In: H. R. Júnior, L. Martínez & A. Serbin (Eds.), El Regionalismo “Post–Liberal” en América Latina y el Caribe: Nuevos Actores, Nuevos Temas, Nuevos Desafíos Anuario de la Integración Regional de América Latina y el Gran Caribe 2012 (s. 7-19). Buenos Aires: CRIES.
  59. Springer, S. (2015). Postneoliberalism? Review of Radical Political Economics, 47(1), 5-17.
  60. Sputnık. (2021, 10 Ağustos). Venezüella Dünyanın İlk Devlet Destekli Kripto Parası 'Petro'nun Satışına Başladı. Erişim adresi: https://sputniknews.com.tr/20180221/venzuella-ilk-devlet-destekli-kripto-para-petro-1032343056.html, Erişim tarihi: 25.10.2024.
  61. Tahsin, E. (2007). Ekonomik Entegrasyon Teorisi Çerçevesinde AB ve Latin Amerika Entegrasyonlarının Karşılaştırılması (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
  62. TeleSUR. (2017, 06 Aralık). Venezuela Rolls Out New Digital Currency to Surmount Sanctions. Erişim adresi: https://venezuelanalysis.com/news/13532/, Erişim tarihi: 19.09.2024.
  63. The Moscow Times (2024, 20 Şubat). Russia, Venezuela To Boost Cooperation in Energy, Including Nuclear. Erişim adresi: https://www.themoscowtimes.com/2024/02/20/russia-venezuela-to-boost-cooperation-in-energy-including-nuclear-a84181, Erişim tarihi: 05.11.2024.
  64. Topbas, A. (2020, 10 Ekim). Venezuela, Kripto Parası Petro ile Altın ve Petrol Satacak. Erişim adresi: https://tr.beincrypto.com/venezuela-kripto-parasi-petro-ile-altin-ve-petrol-satatacak/, Erişim tarihi: 18.10.2024.
  65. Últimas Noticias (2019, 20 Ağustos). Maduro: Venezuela is Taking Steps to Free Itself from the Neoliberal Model. Erişim adresi: https://en.ultimasnoticias.com.ve/politics/mature-president-venezuela-is-taking-steps-to-free-himself-from-the-neoliberal-model/, Erişim tarihi: 20.02.2025.
  66. Vaz, R. (2024, 18 Nisan). Venezuela: Washington Reimposes Oil Sanctions, Maduro Gov’t Pledges Continued Growth. Erişim adresi: https://venezuelanalysis.com/news/venezuela-washington-reimposes-oil-sanctions-maduro-govt-pledges-continued-growth/, Erişim tarihi: 17.10.2024.
  67. Veltmeye, H. & OMalley, A. (2007). Neoliberalizmi Aşmak: Latin Amerika’da Kitle Merkezli Kalkınma (Çev: E. Kahraman & B. Baysal). İstanbul: Kalkedon Yayınları.
  68. Verma, N. (2024, 24 Temmuz). India's Reliance Gets US Nod to Import Oil from Venezuela, Source Says. Erişim adresi: https://www.reuters.com/business/energy/indias-reliance-gets-us-approval-import-oil-venezuela-source-say-2024-07-24/, Erişim tarihi: 12.10.2024.
  69. Weisbrot, M. & Sachs, J. (2020). Toplu Cezai Ekonomik Yaptırımlar: Venezuela Davası. İçinde: H. Çelik & M. K. Ulusoy (Ed.), Uluslararası Sistemde Venezuela: Bölgesel ve Küresel Perspektifler (s. 55-91). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  70. World Bank (1993). Venezuela Structural and Macroeconomic Reforms-The New Regime. Washington, D.C: World Bank.
  71. Yaşar, F. (2021). Trump Yönetiminin Dış Politika Aracı Olarak Ekonomik Yaptırım Uygulamaları: İran ve Venezuela Örneği. Alternatif Politika, 13(2), 533-555.
  72. Yılmazer, O. (2021). Ülkelerin Kendi Kripto Paralarını Üretme Girişimleri ile Bu Girişimlerin Kripto Paraların Geleceğine Etkisi. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergisi, 49, 31-44.
  73. Yüksel, F. & Sağlam, B. (2019, 25 Ocak). Venezuela'da Oyunun Adı 'Enerji'. Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/tr/analiz-haber/venezuelada-oyunun-adi-enerji/1373784, Erişim tarihi: 21.10.2024.
  74. Pantoulas, D. & Spanakos, T. (2017). The Contribution of Hugo Chávez to an Understanding of Post-Neoliberalism. Latin American Perspectives, 44(1), 37–53.
  75. Riggirozzi, P. & Grugel, J. (2012). Post-neoliberalism in Latin America: Rebuildingand Reclaiming the State after Crisis. Development and Change, 43(1), 1-21.
  76. Serbin, A., Martínez, L. & Júnior, H. R. (2012). El Regionalismo Post-Liberal en América Latina y el Caribe: Nuevos Actores, Nuevos Temas, Nuevos Desafíos. In: H. R. Júnior, L. Martínez & A. Serbin (Eds.), El Regionalismo “Post–Liberal” en América Latina y el Caribe: Nuevos Actores, Nuevos Temas, Nuevos Desafíos Anuario de la Integración Regional de América Latina y el Gran Caribe 2012 (s. 7-19). Buenos Aires: CRIES.
  77. Veltmeye, H. & OMalley, A. (2007). Neoliberalizmi Aşmak: Latin Amerika’da Kitle Merkezli Kalkınma (Çev: E. Kahraman & B. Baysal). İstanbul: Kalkedon Yayınları.