Dergiler / Karabük Türkoloji Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

Babur’un Hatıratında Dil İle İlgili Düştüğü Notlara Dair

Zeynep Negiş(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4477-0731
Sayfa
1–24
Yayın Tarihi
2023-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çağatayca cümleler için Thackston, Türkiye Türkçesine aktarımı için ise Reşit Rahmeti Arat’ın çalışmalarından faydalanılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Babur, otuz dört yıl boyunca kaleme aldığı Baburname isimli eserinde pek çok farklı konuya değinmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gerek Türkçe ile gerekse diğer dillerle ilgili oldukça fazla sayıda bilgi bulunmaktadır; kendi icat ettiği Baburi yazısından da bahsetmekte ve yer yer kitaplara, yazdıklarına verdiği değeri gösteren anekdotlar vermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çağatayca cümleler için Thackston, Türkiye Türkçesine aktarımı için ise Reşit Rahmeti Arat’ın çalışmalarından faydalanılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Babur · Baburname · Vekayi

Özet

Babur, otuz dört yıl boyunca kaleme aldığı Baburname isimli eserinde pek çok farklı konuya değinmiştir. Metnin neredeyse tamamında dil ile ilgili çeşitli bilgiler, düşünceler yer almaktadır. Gerek Türkçe ile gerekse diğer dillerle ilgili oldukça fazla sayıda bilgi bulunmaktadır; kendi icat ettiği Baburi yazısından da bahsetmekte ve yer yer kitaplara, yazdıklarına verdiği değeri gösteren anekdotlar vermektedir. Bu çalışmada Babur’un hatıratında geçen dil ile ilgili malzeme derlenmiş ve Babur’un dile olan yaklaşımı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çağatayca cümleler için Thackston, Türkiye Türkçesine aktarımı için ise Reşit Rahmeti Arat’ın çalışmalarından faydalanılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Negiş, Z. (2023). Babur’un Hatıratında Dil İle İlgili Düştüğü Notlara Dair. Karabük Türkoloji Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 1–24. https://ajindex.com/articles/1517243

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. AKÜN, Ö. F., “Bâbürnâme”, İslam Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/baburname, 1991a.
  2. AKÜN, Ö. F., “Bâbür”, İslam Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/babur#2- sanatkar-ve-fikir-adami-yonu, 1991b.
  3. ALPARSLAN, A., “Babur’un İcad Ettiği Baburî Yazı ve Onunla Yazılmış Kur’an”, Türkiyat Mecmuası, XVII., 1976, s.161-168.
  4. ALPARSLAN, A., “Babur’un İcad Ettiği Baburî Yazı II”, Türkiyat Mecmuası, XIX, 1980, s.207- 211.
  5. ARAT, R.R., Baburnâme (Vekayi), Kabalcı Yayınları, İstanbul 2006.
  6. BENEDİK, P. “Babür İmparatorluğunda Türkçe”, Çev. Gökçen Sert, Türkler Ansiklopedisi, C. 8, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002, s. 812.
  7. BEVERİDGE, A. S., The Bâbur-Nâma Being The Autobiography Of The Emperor Bâbur, The Founder Of The Moghul Dynasty in India, Written in Chagatay Turkish; now reproduced in facsimile from a manuscript belonging to the Sir Sâlâr Jang of Haydarâbâd, and edited with a preface and indexes, Brill, Leiden 1905.
  8. ECKMANN, J., Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, Haz. Osman Fikri Sertkaya, TDK, Ankara 1996.
  9. ROUX, J.P., Büyük Moğolların Tarihi – Babur, Çev. Lale Arslan-Özcan. Kabalcı Yayınları, İstanbul 2008.
  10. ŞEN, M., Zahîrüddîn Muhammed Bâbur. Bâburname: Giriş, Metin (Kâbil ve Hindistan Bölümleri), Açıklamalı Dizin, Yayımlanmamış Doktora tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, 1993.
  11. THACKSTON, W. M., Zahiruddin Muhammad Babur Mirza Bâburnâma I-II-III. Chaghatay Turkish Text with Abdul-Rahim Khankhanan’s Persian Translation, (Turkish Transcription, Persian Edition and English Translation by W. M. Thackston, Jr), Harvard University: Sources of Oriental Languages and Literatures 1993.
  12. TÜRK, A. T., “Bâburname’de Köken Bilgisi Denemeleri”, Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 12 (25), 203-214. DOI: 10.12981/mahder.518644.
  13. BENEDİK, P. “Babür İmparatorluğunda Türkçe”, Çev. Gökçen Sert, Türkler Ansiklopedisi, C. 8, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002, s. 812.