KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 2 Sayı: 3

İbn Mu‘tî’nin Kitâbu’l-Fusûl fi’n-Nahv Adlı Eserinde İstişhâd

-

İsmail Demir
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2015-01-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Onun, Kur’ân’ı Kerîm , şiir, nesir ve hadisten gösterdiği şâhitler üzerinde durulmuş, örneklerin açıklama ve izahlarına yer verilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:ÖZET Bu makalede Arapça ’da iştihâda duyulan ihtiyaç hakkında bilgi verilmiş ve istişhâd edilen metinlerin çeşitleri üzerinde durulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kur’ân’ı Kerîm , şiir, nesir ve hadis metinleri ile istişhâd edilip edilemeyeceği, âlimlerin görüşleri doğrultusunda incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Onun, Kur’ân’ı Kerîm , şiir, nesir ve hadisten gösterdiği şâhitler üzerinde durulmuş, örneklerin açıklama ve izahlarına yer verilmiştir.
🔬Tür:Makale
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:istişhâd · Kur’ân’ı Kerîm · şiir

Özet

ÖZET Bu makalede Arapça ’da iştihâda duyulan ihtiyaç hakkında bilgi verilmiş ve istişhâd edilen metinlerin çeşitleri üzerinde durulmuştur. Kur’ân’ı Kerîm , şiir, nesir ve hadis metinleri ile istişhâd edilip edilemeyeceği, âlimlerin görüşleri doğrultusunda incelenmiştir. İbn Mu‘tî’nin Kitâbu’l-Fusûl fi’n-Nahv adlı eserinde istişhâd konusu ele alınmıştır. Onun, Kur’ân’ı Kerîm , şiir, nesir ve hadisten gösterdiği şâhitler üzerinde durulmuş, örneklerin açıklama ve izahlarına yer verilmiştir.

Abstract

In this article information is given about need of demonstration in Arabic and focused on the kind of texts that shows demonstration. Information is given about whether demonstrate with the holy Quran, poetry, prose, hadith about expert opinions or not. In this work, the demonstration topic is focused on The book “ Kitabu`l-fusûl fi`n-Nahv of Ibn Mu`tî that he shows from the holy Quran, poetry, prose, hadith. Emphasized on the demonstration that Ibn Mu`tî instance’s that he do them and give place to explorations and descriptions of some of this demonstration

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Demir, İ. (2015). İbn Mu‘tî’nin Kitâbu’l-Fusûl fi’n-Nahv Adlı Eserinde İstişhâd. Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 3. https://doi.org/10.17050/kafifd.204038

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. el-Bağdâdî, Abdülkâdir b. Ömer, Hizânetü’l-Edeb, I- XIII, nşr. Abdüsselâm M. Hârûn, Kahire.
  2. el-Cevherî, İsma‘îl b. Hammâd,es-Sıhâh Tâcu’l-Luğa ve Ssıhâhu’l- ‘Arabiyye, I-VI, nşr. Ahmed ‘Abdulğafûr ‘Attâr, Beyrut, 1399/1979.
  3. Ebû Hilâl el-‘Askerî, Kitâbu’s-Sınâ‘ateyn el-Kitâbe ve’ş-Şi‘r, İstanbul, 1320.
  4. _____, Cemheretü Emsâli’l-‘Arab, I-II, nşr. M. Ebu’l-Fadl İbrâhîm ve ‘Abdülmecîd Kutâmiş, Kahire, 1384/1964.
  5. el-Ehfeş, Ebu’l-Hasen Sa‘îd b. Mes‘ade, Me‘âni’l-Kur’ân, I-II, nşr. Fâ’iz Fâris, Kuveyt, 1401/1981.
  6. el-Ferâhîdî, Halil b. Ahmed, Kitâbu’l-‘Ayn, I-VIII, Beyrut, 1408/1988.
  7. Hâtim et-Tâ’î, Dîvân, ‘Âdil Suleymân Cemâl, 2. Baskı, Kahire, 141/1990.
  8. Hüseyin Tural, “Arap Dilinde Şiir ve Hadisle İstişhâd Meselei”, EAİFD, sy. 9 (1990), 67-79.
  9. İbn ‘Akîl, Bahâ’uddîn ‘Abdullâh, Şerh İbn ‘Akîl, nşr. Kâsim eş-Şamâ‘î er- Rufâ‘î, Beyrut, 1408/198.
  10. İbn-i Cinnî, Ebu’l-Feth ‘Osmân, el-Muhteseb, nşr. ‘Al’i en-Necdî Nasıf – ‘Abdu’l-Fettâh İsma‘il Şiblî, I-II, Kahire, 1386/1966.
  11. İbn Hişâm el-Ensârî, ‘Abdullah Cemâluddîn, Şerhu Şuzûri’z-Zeheb, İstanbul,1385/1965.
  12. _____, Muğn’l-Lebîb, I-II, nşr. M. Muhyiddîn ‘Abdulhamîd, Beyrut, 1411/1991.
  13. _____, Şerhu Katri’n-Nedâ, nşr. M. Muhyiddîn ‘Abdulhamîd, Kahire, 1383/1963.
  14. İbn Kuteybe, Abdullah b. Muslim, eş-Şi ‘r ve’ş-Şu‘arâ, nşr. M. J. DE GOEJE, Leiden, 1902.
  15. İbn Mâce, Muhammed b. Yezîd, Sunen İbn Mâce, I-II, nşr. M. Fuad ‘Abdulbâkî, İstanbul, 1401/1981.
  16. İbn Sinân el-Hafâcî, Sirrü’l-Fesâha, Beyrut, 1402/1982.
  17. İbn Tağrî Berdî, Cemâluddîn Yûsuf, en-Nucûmu’z-Zâhire fî Mulûk-i Mısr ve’l-Kâhire, I-XVI, Kahire, 1388-92/1962-1972.
  18. İbnu Manzûr, Muhammed b. Mukerrem, Lisânu’l-‘Arab, I-XV, Dâr Sâdır, tsz.
  19. İbnu’l-Enbârî, Kemâluddîn Ebu’l-Berekât ‘Abdurrahmân, el-İnsâf fî Mesâ’ili’l-Hılâf, I-II, Beyrut,1407/1987.
  20. el-İsfahânî, Ebu’l-Ferec ‘Alî b. el-Husey, el-Eğânî, I-XXVII, nşr. ‘Abdu’l- Emîr ‘Alî Muhennâ v. dğr., Beyrut, 1412/1992.
  21. İsmail Demir İbn Mu‘tî ve Kitabu’l-Fusul fi’n-Nahv Adlı Eseri, basılmamış Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum 1996.
  22. İsmail Durmuş, “İstişhâd”, DİA, XXIII, 396.
  23. Kuseyyir ‘Azze, Dîvân, nşr. İhsân ‘Abbâs, Beyrut, 1391/1971.
  24. يبرعلا وحنلا يف جاجتحلاا ةيضق, http://zahra1.com/BHOOTH/BO-ehtegag2.html., (14.08.2014).
  25. el-Meydânî, Ahmed b. Muhammed, Mecme‘u’l-Emsâl, I-IV, nşr. M. Ebu’l- Fadl İbrâhîm, Mısır, 1979.
  26. el-Muberred, Ebu’l-Abbâs Muhammed b. Yezîd, el-Muktadeb, I-V, nşr. Muhammed ‘Abdulhâlik ‘Usayme, Kahire, 1415/1994.
  27. Muhammed el-Hadir Huseyn, “Arapça’da Kelime ve Kuralların Doğrulanması İçin Hadislerin Kullanılması”, Çev. Hasan Taşdelen, UÜİFD, c.,13, sy., 1, 2004, 210-225.
  28. Muhammed Salih Şerif Askerî, “el-İstişhâd bi’l-Hadîsi’n-Nebeviyyi’ş-Şerîf inde’l-Luğaviyyîn”, Âfâku’l-Hadarâti’l-İslâmiyye,Akadamiyyetü’l- ‘Ulûmi’l-İnsâniyye ve’d-Dirâsâti’s-Sakâfiyye, yıl, 13, sayı,II, 97-113, 1431h.
  29. Mutîr b. Huseyn el-Malikî, Mevkifi ‘İlmin li Lugati’l-Hadîs min Usûli’n- Nahvi’l-‘Arabî, Câmi‘ati Ummi’l-Kurâ, 1422-1423h.
  30. Mütercim Asım Efendi, Kâmûsu’l-Muhît Tercümesi, I-VI, nşr, Mustafa Koç – Eyyüp Tanrıverdi, İstanbul, 2013.
  31. en-Nâbiğa ez-Zubyânî, Dîvân, nşr. Şukrî Faysal, Beyrut, 1968.
  32. Nihad, M. Çetin, Eski Arap Şiiri, İstanbul, 1973.
  33. ‘Omer Farrûh,Târîhu’l-Edebi’l-‘Arabî, I-III, Beyrut, 1388-89/1969-72.
  34. Özbalıkçı Mehmet Reşit, Kur’ân veHadîs’in Arap Gramerindeki Rolü, İzmir, 2006.
  35. Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât fî Gâribu’l-Kur’ân, nşr. Mektebetu Nezzâr Mustafa el-Bâz.
  36. es-Sabbân, Muhammed b. ‘Alî, Hâşiyetu’s-Sabbân ‘alâ Şerhi’l-Aşmûnî ve ma‘ahu Şerhu’ş-Şevâhid li’l-‘Aynî, I-IV, Kahire, tsz.
  37. Sa‘îd el-Efğânî, Fî Usûli’n-Nahv, Dimaşk,1383/1964.
  38. Sîbeveyh, Ebû Bişr ‘Amr b. Osmân b. Kanber, el-Kitâb, nşr. Muhammed Hârûn, I-V, Kahire, 1408/1988.
  39. es-Suyûtî, Celâluddîn ‘Abdurrahmân, el-İktirâh fî ‘İlmi Usûli’n-Nahv, nşr ‘Abdulhakîm ‘Atiyye, Dimaşk, 1427/2006.
  40. _____, el-Câmi‘u’s-Sağîr, I-II, Kahire, 1402/1982.
  41. _____, Şerhu şevâhidi’l-Muğnî, I-II, nşr. Ahmed Zâfir Kûcân, Dimaşk, 1386/1966.
  42. _____, el-Müzhir fî ‘Ulûmi’l-Luğa ve Envâ‘ihâ, I-II, nşr., M. Ahmed Câdelmevlâ ve dğr. Kahire, tsz.
  43. et-Tahânevî, Ebû ‘Alî b. ‘Alî, Keşşâfu Istılâhâti’l-Funûn, II. cilt Calcuta. 1862.
  44. et-Tirmizî, Ebû ‘İsâ Muhammed b. ‘İsâ b. Savrah, Sunenu’t-Tirmizî, I-IV, nşr. M. Fuad ‘Abdulbâkî, Beyrut,1377/1958, kitâbu’s-savm, bab, 52, 3, 130-131.
  45. ez-Zebîdî, Tâcu’l-‘Arûs min Cevâhiri’l-Kâmûs, I-X, Kahire, 1306.
  46. ez-Zeccâcî, Ebu’l-Kâsim ‘Abdurrahmân, el-îzâh fî ‘İleli’n-Nahv, nşr. Mâzin el-Mubârek, Kahire, 1378/1959.
  47. ez-Ziriklî, Hayruddîn, el-A‘lâm, I-XII, Beyrut, 1969.
  48. ez-Zubeyr b. Bekkâr, Ebû ‘Abdillah, el-Ahbâru’l-Muvaffakiyyât, nşr. Sâmî Mekkî el-‘Ânî, Bağdat, 1392/1972.
  49. Muhammed Salih Şerif Askerî, “el-İstişhâd bi’l-Hadîsi’n-Nebeviyyi’ş-Şerîf inde’l-Luğaviyyîn”, Âfâku’l-Hadarâti’l-İslâmiyye,Akadamiyyetü’l- ‘Ulûmi’l-İnsâniyye ve’d-Dirâsâti’s-Sakâfiyye, yıl, 13, sayı,II, 97-113, 1431h.