Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışma sonucunda elde edilen başlıca bulgular; Rusya’nın tarihsel müttefiklik temelli ilişkileri sürdürme çabalarına rağmen, Aralık 2024’teki Aktau uçak krizi ve Haziran 2025’teki Yekaterinburg olayları gibi diplomatik gerilimlerin, Azerbaycan-Rusya ilişkilerinde karşılıklı güveni zedelediğini ve ikili ilişkilerin daha kırılgan bir yapıya evrilmesine neden olduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) dağılmasıyla başlayan, Birinci Karabağ Savaşı (1988-1994) dönemindeki Rus desteği nedeniyle oluşan tarihsel güvensizlik, 2020 sonrası dönemde yeni bir sürece girmiştir. 2020 yılında gerçekleşen İkinci Karabağ Savaşı'nın sonucunda, Azerbaycan önemli topraklarını geri almış ve 10 Kasım 2020 Üçlü Deklarasyonu ile Rus Barış Gücü (RBG) bölgeye konuşlanmıştır. Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü yeniden tesis etmesi ve Türkiye ile Şuşa Beyannamesi gibi adımlarla güçlenen Azerbaycan-Türkiye eksenine karşılık, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı bölgedeki etkinliğini zayıflatmıştır. Çalışmanın temel amacı İkinci Karabağ Savaşı (2020) sonrasında Azerbaycan-Rusya ilişkilerinin artan kırılganlık ve jeopolitik belirsizlik zemininde nasıl dönüştüğünü incelemektir. Bu doğrultuda araştırma soruları: "İkinci Karabağ Savaşı sonrasında Azerbaycan-Rusya ilişkilerinde diplomatik, askeri ve ekonomik iş birliği alanlarında ne tür değişiklikler meydana gelmiştir?" "Aktau uçak krizi ve Yekaterinburg olayları, Azerbaycan-Rusya ilişkilerinde karşılıklı güven sorunu mu yoksa geçici diplomatik bir kriz olarak mı ele alınmalıdır?" şeklinde belirlenmiştir. Araştırmada literatür taraması, tarihsel analiz, doküman incelemesi gibi nitel ve betimlemeye dayalı metotlar kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen başlıca bulgular; Rusya’nın tarihsel müttefiklik temelli ilişkileri sürdürme çabalarına rağmen, Aralık 2024’teki Aktau uçak krizi ve Haziran 2025’teki Yekaterinburg olayları gibi diplomatik gerilimlerin, Azerbaycan-Rusya ilişkilerinde karşılıklı güveni zedelediğini ve ikili ilişkilerin daha kırılgan bir yapıya evrilmesine neden olduğunu göstermektedir. Bu krizler, geçici olmaktan çok, Rusya’nın bölgesel hegemonya kaybı ve Azerbaycan’ın artan diplomatik bağımsızlığı çerçevesinde ele alınması gereken yapısal sorunlar olarak öne çıkmaktadır.
Abstract
With the dissolution of the Union of Soviet Socialist Republics (USSR), the historical mistrust stemming from Russia’s support for Armenia during the First Karabakh War (1988–1994) entered a new phase in the post-2020 period. As a result of the Second Karabakh War in 2020, Azerbaijan regained significant territories, and the Russian Peacekeeping Forces (RPF) were deployed to the region under the Trilateral Declaration of 10 November 2020. While Azerbaijan restored its territorial integrity and strengthened the Azerbaijan–Türkiye axis through initiatives such as the Shusha Declaration, Russia’s war in Ukraine weakened its influence in the region. The main aim of this study is to examine how Azerbaijan–Russia relations have transformed amid increasing fragility and geopolitical uncertainty following the Second Karabakh War (2020). Accordingly, the research questions are formulated as follows: “What changes have occurred in the diplomatic, military, and economic spheres of cooperation between Azerbaijan and Russia after the Second Karabakh War?” and “Should the Aktau aircraft crisis and the Yekaterinburg incidents be interpreted as issues of mutual mistrust in Azerbaijan–Russia relations, or merely as temporary diplomatic crises?” The study employs qualitative and descriptive methods such as literature review, historical analysis, and document examination. The main findings indicate that despite Russia’s efforts to preserve historically alliance-based relations, diplomatic tensions—such as the Aktau aircraft crisis in December 2024 and the Yekaterinburg incidents in June 2025—have undermined mutual trust and contributed to a more fragile bilateral relationship. These crises, rather than being temporary, emerge as structural issues that should be evaluated within the context of Russia’s declining regional hegemony and Azerbaijan’s increasing diplomatic autonomy.