Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırma bulgularına dayanarak dini kimlik ve pratiklerin güvenlikleştirilmesinin söyleme dayalı bir sürecin ötesinde taşındığı, dini alanın dijital altyapılar, yapay zekâ tabanlı veri işleme mekanizmaları ve algoritmik sınıflandırmalar üzerinden işleyen rutinleştirilmiş güvenlik pratiklerinin parçası haline geldiği ortaya konulmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale din veya inanç özgürlüğü ile güvenlik ilişkisinin dijital ve yapay zekâ teknolojilerinin etkisiyle uğradığı dönüşüme odaklanmaktadır. Foucault’nun iktidar kuramı ve Balzacq’ın güvenlikleştirmeyi uygulama rejimleri olarak yeniden kavramsallaştıran yaklaşımı teorik çerçeveyi oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, uygulama rejimlerinin dört boyutu olan görünürlük, bilgi üretimi, müdahale ve özneleşme ekseninde Çin’in Uygurlu Müslümanlara yönelik dijital gözetimini, Fransa’nın terörle mücadele politikalarını ve devletler ile platformların dijital dini içeriğe müdahale biçimlerini incelemektedir. Araştırma bulgularına dayanarak dini kimlik ve pratiklerin güvenlikleştirilmesinin söyleme dayalı bir sürecin ötesinde taşındığı, dini alanın dijital altyapılar, yapay zekâ tabanlı veri işleme mekanizmaları ve algoritmik sınıflandırmalar üzerinden işleyen rutinleştirilmiş güvenlik pratiklerinin parçası haline geldiği ortaya konulmaktadır. Devletlerin yanı sıra dijital platformların da güvenlikleştirici aktörler haline gelmesi, dini pratik ve ifadeler risk parametrelerine, dindar bireyler de dijital izleri üzerinden kategorize edilen güvenlik öznelerine dönüşmesi din veya inanç özgürlüğün giderek veri-odaklı yönetişim mantığına göre şekillendiğini göstermektedir. Uluslararası insan hakları hukukuna göre belirli şartlar altında sınırlanabilen forum externum (dinin dışsal tezahürü) sürekli gözetim ve düzenleme konusu haline gelirken, dokunulmaz kabul edilen forum internum (içsel inanç alanı) üzerinde de dolaylı baskı mekanizmaları oluşmaktadır.
Abstract
This article investigates the transformation of the relationship between freedom of religion or belief and security through the effects of digitalization and artificial intelligence. Foucault’s power theory and Balzacq’s reconceptualization of securitization as regimes of practices form the theoretical basis. In this regard, the study examines China’s digital surveillance of Uyghur Muslims, France’s counter-terrorism policies and the ways in which states and digital platforms intervene in digital religious expression. The research findings indicate that the securitization of religious identity and practices has moved beyond a discursive process. The religious sphere is becoming part of routinized security practices operating through digital infrastructures, AI-based data processing mechanisms and algorithmic classifications. In this process, digital platforms have become securitizing actors alongside states, religious practices and expressions are being transformed into risk parameters and religious individuals into security subjects categorized based on their digital traces. In this manner, freedom of religion or belief is increasingly being reshaped based on data-driven governance logic. While forum externum (external manifestation of religion), which can be restricted under certain conditions according to international human rights law, has become the subject of continuous surveillance and regulation, indirect pressure mechanisms are also emerging on forum internum (internal belief), which is considered inviolable.