Dergiler / DSİ Teknik Bülteni / 2019 / Sayı: 134

ÇEVRESEL İZOTOPLAR (δ18O, δD ve 3H) KULLANILARAK HAZAR GÖLÜ HAVZASI YERALTI SUYU SİSTEMİNİN KARAKTERİZASYONU

CHARACTERIZATION OF THE GROUNDWATER SYSTEM OF THE LAKE HAZAR BASIN USING ENVIRONMENTAL ISOTOPES (δ18O, δD and 3H)

Sayfa
26–36
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sonuçlara göre; yeraltı sularının genellikle modern yağışlardan beslendiği ve sığ bir dolaşıma sahip oldukları belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Son dönemde yapılan çalışmalarda, çevresel izotoplar hidrolojik süreçleri anlamada ve yorumlamada önemli bir parametre olmuşlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, Hazar Gölü havzasındaki yeraltı suyu sisteminin dinamiklerini anlamak için çevresel izotop analizlerine ait sonuçlar değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sonuçlara göre; yeraltı sularının genellikle modern yağışlardan beslendiği ve sığ bir dolaşıma sahip oldukları belirlenmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2015 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Son dönemde yapılan çalışmalarda, çevresel izotoplar hidrolojik süreçleri anlamada ve yorumlamada önemli bir parametre olmuşlardır. Bu çalışmada, Hazar Gölü havzasındaki yeraltı suyu sisteminin dinamiklerini anlamak için çevresel izotop analizlerine ait sonuçlar değerlendirilmiştir. Bu amaçla, Haziran 2015’te havzadan toplanan 46 su örneğinde oksijen-18 (δ18O) ve döteryum (δD) analizleri, seçilen 22 su örneğinde ise trityum (3H) analizleri yapılmıştır. Hazar Gölü havzasının δ18O ve δD izotopik bileşimleri yeraltı sularında sırasıyla; -10,02‰ ile -6,32‰ ve -65,44‰ ile -52,71‰ arasında değişmektedir. Yüzey sularında ise δ18O ve δD değerleri sırasıyla -1,57‰ ile -8,9‰ ve -15,0‰ ile −54,4‰ arasında değişmektedir. Kararlı izotop değerleri çoğunlukla Küresel Meteorik Su Doğrusunun (KMSD) üzerindedir ve sular yerel meteorik kökenlidir. Yeraltı sularının 3H içerikleri, örnekleme döneminde 1,47 TU ile 5,38 TU arasında değişmiştir. Bu sonuçlara göre; yeraltı sularının genellikle modern yağışlardan beslendiği ve sığ bir dolaşıma sahip oldukları belirlenmiştir.

Abstract

In recent studies, environmental isotopes have been an important parameter in understanding and interpreting hydrological processes. In this study, the results from the environmental isotope analyzes were evaluated to understand the dynamics of the groundwater system in the Lake Hazar basin. For this purpose, oxygen-18 (δ18O) and deuterium (δD) analyzes were carried out in 46 water samples collected from the basin in June 2015, and tritium (3H) analyses were performed in selected 22 water samples. The δ18O and δD isotopic compositions of the groundwater samples from the Lake Hazar basin vary from -10.02‰ to -6.32‰ and -65.44‰ to -52.71‰, respectively. In surface waters, δ18O and δD values vary from -1.57‰ to -8.9‰ and from -15.0‰ to -54.4‰, respectively. The stable isotope values lie mostly above the Global Meteoric Water Line (GMWL) and the waters are of local meteoric origin. The 3H contents of the groundwater samples range between 1.47 TU and 5.38 TU during the sampling period. According to these results, it has been determined that groundwater is generally fed by modern rainfall and has a shallow circulation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇELİKER, M., ÖZTÜRK, M., PARLAKYILDIZ, N., GÜLER, C. (2019). ÇEVRESEL İZOTOPLAR (δ18O, δD ve 3H) KULLANILARAK HAZAR GÖLÜ HAVZASI YERALTI SUYU SİSTEMİNİN KARAKTERİZASYONU. DSİ Teknik Bülteni, Sayı: 134, 26–36. https://ajindex.com/articles/149854

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Apaydın, A., 2018. Yağışlarda Duraylı İzotopların Yükseklikle Değişimi: Türkiye’den Örnek Çalışmalar Üzerine Bir Değerlendirme, HİDRO’2018: Ulusal Hidrojeoloji ve Su Kaynakları Sempozyumu, 27-29 Eylül 2018,
  2. HİDRODER ve HÜ-UKAM, Beytepe-Ankara, 66-74
  3. Apaydın, A., Aktaş, E.D, Kaya, S., 2015. Karaören (Şabanözü-Çankırı) Basınçlı Akiferinin Beslenme Koşulları ve Yeraltısuyu Dinamiğinin Analizinde Çevresel İzotopların Katkısı, 4. Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu, Bildiriler kitabı, s. 95-116,
  4. İstanbul Arslan, M., 2015. İzotop Hidrolojisi-Ulusal ve Uluslararası Kuruluşlar, 4. Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu, Bildiriler kitabı, s. 117-123,
  5. İstanbul Clark, I., ve Fritz, P., 1997. Environmental Isotopes in Hydrogeology, Lewis Publishers,
  6. CRC Press, Florida, p 328 Clarke, W.B., Jenkins, W.J. and Top, Z., 1976. Determination of tritium by mass spectrometric measurement of 3He. Int. J. Appl. Rad. Isotopes 27, pp. 217-225
  7. Craig, H., 1961. Isotopic Variations in Meteoric Waters, Science 1, 133, 1702-1803.
  8. Çelik, H., 2003. Mastar Dağı (Elazığ GD'su) çevresinin stratigrafik ve tektonik özellikleri. Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, (yayımlanmamış), s 95 Çeliker, 2016. Determination of the interaction between groundwater and surface water using environmental isotopes (Oxygen-18, Deuterium and Tritium) and chemical analyses in Uluova Region, Elazig, Turkey, Journal of Engg. Research Vol. 4 No. (1) pp. 105-124
  9. Çeliker, M., Dursun Ö.F., Fırat, M., 2019. İspendere mineralli ve termal sularının hidrokimyasal ve izotopik incelenmesi, Malatya, Türkiye, MTA Dergisi, 158, 317-331
  10. Demer, S., 2008. Isparta Ve Yakın Çevresi Yeraltısularının Hidrojeolojik, Hidrojeokimyasal Ve İzotop Jeokimyasal İncelenmesi ve İçme Suyu Kalitesinin İzlenmesi, Süleyman Demirel ÜniversitesiFen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Isparta Dilaver, A.T., Aydın, B., Özyurt, N.N. ve Bayarı, C.S., 2018. Türkiye Yağışlarının İzotop İçerikleri (2012-2016),
  11. DSİ-TAKK ve MGMAD, Ankara, 44 s DMİ, 2016. Elazığ Bölge Müdürlüğü İstasyon Raporu, Devlet Meteoroloji Genel Müd., Ankara.
  12. Dursun Ö.F., Çeliker, M., Fırat, M., 2016. Hydrological Properties of the Derme Karstic Springs by Using Hydrogeochemical Analyses and Environmental Isotope Techniques, Clean – Soil, Air, Water 2016, 44 (2), 143–153
  13. Ekmekçi, M, Gültekin, F., 2015. Doğu Karadeniz Bölümü Suları Çevresel Duraylı İzotop İçeriğinin Değerlendirilmesi, Ulusal Mühendislik Jeolojisi Sempozyumu, 3-5
  14. Eylül, KTÜ, ss.