SERBEST ZAMAN TATMİN ÖLÇEĞİ'NİN (SZTÖ-UZUN VERSİYON) GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI.

Özet

Bu çalışmanın amacı; Beard ve Ragheb (1980) tarafından geliştirilmiş olan Serbest Zaman Tatmin Ölçeği’nin üniversite öğrencileri için geçerlilik ve güvenilirliğini tespit etmektir. Çalışmanın örneklem grubunu, yaş ortalaması 21.05 ±2.06 olan Gazi Üniversitesi öğrencisi 260 erkek ve 301 kadın oluşturmuştur. Anket katılımcılara rastgele seçme yöntemiyle dağıtılmış ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden öğrencilere uygulanmıştır. Dağıtılan 620 anketten doğru doldurulmuş olarak kabul edilen 561 anket değerlendirmeye alınmıştır. Veri toplama aracı olarak Beard ve Ragheb (1980) tarafından geliştirilmiş olan 51 ifadeden ve altı alt boyuttan (psikolojik, eğitim, sosyal, rahatlama, fizyolojik ve estetik) oluşan Serbest Zaman Tatmin Ölçeği (SZTÖ) kullanılmıştır. Ölçekteki ifadelerin değerlendirilmesinde 5 puanlı Likert tipi ölçekten yararlanılmıştır (1 = Benim için hemen hemen hiç geçerli değil, 2 = Benim için nadiren geçerli, 3 = Benim için bazen geçerli, 4 = Benim için sıklıkla geçerli 5 = Benim için hemen hemen her zaman geçerli). Verilerin istatistiksel analizinde açıklayıcı faktör analizi kullanılarak ölçeğin alt boyutları ortaya konulmuştur. Açıklayıcı faktör analizinde ençok olabilirlik yöntemi ve oblik döndürme tekniği uygulanmıştır. Açıklayıcı faktör analizinin uygulanabilirliğinin ölçümü için KMO ve Bartlett testlerine bakılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için açıklayıcı faktör analizi sonucunda belirlenmiş olan alt boyutların ve toplam ölçeğin Cronbach Alfa katsayılarına bakılmıştır. Analize alınan 51 maddenin 39’u öz değeri 1’den büyük altı faktör altında toplanmıştır. Bu altı faktörün ölçeğe ilişkin açıkladıkları varyans %45.277 olarak saptanmıştır. Birinci alt boyut 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24. ve 25. maddelerden, ikinci alt boyut 41., 42., 43., 44., 45. ve 46. maddelerden, üçüncü alt boyut 48., 49., 50. ve 51. maddelerden, dördüncü alt boyut 37., 38., 39. ve 40. maddelerden, beşinci alt boyut 26., 27., 28., 29., 30., 31., 32., ve 35. maddelerden ve altıncı alt boyut 1., 2., 3., 5., 6., 7., 9. ve 12. maddelerden oluşmuştur. Faktörlerin Cronbach Alfa katsayıları birinci alt boyut için.86, ikinci alt boyut için.84, üçüncü alt boyut için.82, dördüncü alt boyut için.79, beşinci alt boyut için.82 ve altıncı alt boyut için.79 olarak tespit edilmiştir. Toplam ölçeğin Cronbach Alfa katsayısı ise.92 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, yapılan analizler, SZTÖ’nün üniversite öğrencilerinin serbest zaman tatmin düzeylerini ölçme ve değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu ortaya koymuştur