KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Spor Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 37 Sayı: 3

Egzersiz Alışkanlıkları ve Duygudurum Profilleri Arasındaki İlişkiler: Hiyerarşik Regresyon Analizi

The Relationship Between Exercise Habits and Mood Profiles: A Hierarchical Regression Analysis

Muhammet Cihat Cıftcı(Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Egzersiz ve Spor Bilimleri Bölümü)0000-0002-6892-8564
Hamza Ali Gökalp(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3128-6553
Sayfa
259–271
Yayın Tarihi
2026-09-10
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, demografik değişkenlerin duygudurum bozukluğu puanlarındaki varyansın küçük ancak istatistiksel olarak anlamlı bir kısmını açıkladığını göstermiştir (R² = ,034).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, egzersiz alışkanlıkları ile duygudurum profilleri arasındaki ilişkileri hiyerarşik regresyon analizi çerçevesinde incelemeyi amaçlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmaya farklı düzeylerde egzersiz katılımına sahip toplam 712 yetişkin birey katılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, demografik değişkenlerin duygudurum bozukluğu puanlarındaki varyansın küçük ancak istatistiksel olarak anlamlı bir kısmını açıkladığını göstermiştir (R² = ,034).
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Egzersiz çeşitliliği · Egzersiz alışkanlıkları · Hiyerarşik regresyon

Özet

Bu çalışma, egzersiz alışkanlıkları ile duygudurum profilleri arasındaki ilişkileri hiyerarşik regresyon analizi çerçevesinde incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmaya farklı düzeylerde egzersiz katılımına sahip toplam 712 yetişkin birey katılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve depresyon, öfke, yorgunluk ve canlılık gibi çok boyutlu duygudurum bileşenlerini değerlendiren Duygudurum Profili Ölçeği Kısa Formu (POMS-16) kullanılarak toplanmıştır. Egzersize ilişkin değişkenler haftalık egzersiz sıklığı, algılanan egzersiz şiddeti ve ikincil bir egzersiz türüne katılım olarak belirlenmiştir. Hiyerarşik çoklu regresyon analizi iki aşamada gerçekleştirilmiş; ilk aşamada demografik değişkenler (yaş, cinsiyet, gelir düzeyi, yerleşim yeri ve hane halkı büyüklüğü), ikinci aşamada ise egzersize ilişkin değişkenler modele dahil edilmiştir. Analiz öncesinde regresyon varsayımlarının sağlandığı doğrulanmıştır. Bulgular, demografik değişkenlerin duygudurum bozukluğu puanlarındaki varyansın küçük ancak istatistiksel olarak anlamlı bir kısmını açıkladığını göstermiştir (R² = ,034). Egzersize ilişkin değişkenlerin modele eklenmesiyle açıklanan varyans artmıştır (ΔR² = ,032). Egzersiz sıklığı ve algılanan egzersiz şiddeti duygudurum bozukluğu puanları ile anlamlı düzeyde ilişkili bulunmazken, ikincil bir egzersiz türüne katılımın daha düşük duygudurum bozukluğu puanları ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir (B = −3,27, p < ,001). Bulgular, egzersiz davranışı ile duygudurum profilleri arasındaki ilişkilerin yalnızca nicel egzersiz göstergelerinin ötesinde deneyimsel ve bağlamsal boyutları da içerebileceğini düşündürmektedir. Genel olarak çalışma, psikolojik sonuçların anlaşılmasında egzersizin çok boyutlu ve bağlamsal yönlerinin dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır.

Abstract

This study aimed to examine the relationships between exercise habits and mood profiles using a hierarchical regression framework. A total of 712 adults with varying levels of exercise participation joined the study. Data were collected using a Personal Information Form and the short form of the Profile of Mood States (POMS-16), which assesses multidimensional mood components including depression, anger, fatigue, and vigor. Exercise-related variables included weekly exercise frequency, perceived exercise intensity, and engagement in a secondary type of exercise. Hierarchical multiple regression analysis was conducted in two steps, with demographic variables (age, gender, income, residence type, and household size) entered in the first block and exercise-related variables entered in the second block. Assumption checks confirmed the suitability of the data for regression analysis. The results indicated that demographic variables explained a small but statistically significant proportion of variance in mood disturbance scores (R² = .034). The inclusion of exercise-related variables was associated with an increase in explained variance (ΔR² = .032). Although exercise frequency and perceived exercise intensity were not significantly associated with mood disturbance scores, engagement in a secondary type of exercise was significantly associated with lower mood disturbance scores (B = −3.27, p < .001). The findings suggest that the relationships between exercise behavior and mood profiles may involve experiential and contextual dimensions beyond quantitative exercise indicators alone. Overall, the study highlights the importance of considering multidimensional and contextual aspects of exercise in understanding psychological outcomes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Cıftcı, M. C., Gökalp, H. A. (2026). Egzersiz Alışkanlıkları ve Duygudurum Profilleri Arasındaki İlişkiler: Hiyerarşik Regresyon Analizi. Spor Bilimleri Dergisi, Cilt: 37 Sayı: 3, 259–271. https://doi.org/10.17644/sbd.1932390

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Aydi, B., Selmi, O., Souissi, M. A., Sahli, H., Rekik, G., Crowley-McHattan, Z. J., Pagaduan, J. C., Muscella, A., Zghibi, M., and Chen, Y.-S. (2022). The effects of verbal encouragement during a soccer dribbling circuit on physical and psychophysiological responses: An exploratory study in a physical education setting. Children, 9(6), 907. https://doi.org/10.3390/children9060907
  2. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
  3. Berger, B. G., and Motl, R. W. (2000). Exercise and mood: A selective review and synthesis of research employing the Profile of Mood States. Journal of Applied Sport Psychology, 12(1), 69–92. https://doi.org/10.1080/10413200008404214
  4. Berger, B. G., Owen, D. R., Motl, R. W., and Parks, L. (1998). Relationship between expectancy of psychological benefits and mood alteration in joggers. International Journal of Sport Psychology, 29(1), 1–16.
  5. Biddle, S. J. H., and Asare, M. (2011). Physical activity and mental health in children and adolescents: A review of reviews. British Journal of Sports Medicine, 45(11), 886–895. https://doi.org/10.1136/bjsports-2011-090185
  6. Brand, R., and Ekkekakis, P. (2018). Affective–reflective theory of physical inactivity and exercise: Foundations and preliminary evidence. German Journal of Exercise and Sport Research, 48(1), 48–58. https://doi.org/10.1007/s12662-017-0477-9
  7. Chen, Y., Fang, N., Zhu, Y., Li, Z., and Zhu, Q. (2024). Does exercise adherence during the COVID-19 pandemic contribute to improved subjective well-being? A cross-sectional study. Frontiers in Psychology, 15, 1448827. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1448827
  8. Çiftçi, M. C., Yarayan, Y. E., İlhan, E. L., Yılmaz, B., Mahmutovic, I., and Ormanovic, S. (2023a). The effect of online exercise intervention on psychological factors in university students during the COVID-19 pandemic. Sport Science International Scientific Journal of Kinesiology, 16(1), 128–134.
  9. Çiftçi, M. C., Çabuk, S., and Yılmaz, B. (2023b). The effect of 12-week strength training intervention with mastery motivational climate on some performance parameters. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(4), 1079-1095. https://doi.org/10.38021/asbid.1253811
  10. Deci, E. L., and Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
  11. Dishman, R. K., Hales, D. P., Pfeiffer, K. A., Felton, G. A., Saunders, R., Ward, D. S., Dowda, M., and Pate, R. R. (2006). Physical self-concept and self-esteem mediate cross-sectional relations of physical activity and sport participation with depression symptoms among adolescent girls. Health Psychology, 25(3), 396–407. https://doi.org/10.1037/0278-6133.25.3.396
  12. Ekkekakis, P. (2013). The measurement of affect, mood, and emotion: A guide for health-behavioral research. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511820724
  13. Ekkekakis, P., Parfitt, G., and Petruzzello, S. J. (2011). The pleasure and displeasure people feel when they exercise at different intensities: Decennial update and progress towards a tripartite rationale for exercise intensity prescription. Sports Medicine, 41(8), 641–671. https://doi.org/10.2165/11590680-000000000-00000
  14. Hossain, M. N., Lee, J., Choi, H., Kwak, Y.-S., and Kim, J. (2024). The impact of exercise on depression: How moving makes your brain and body feel better. Physical Activity and Nutrition, 28(2), 43–51. https://doi.org/10.20463/pan.2024.0015
  15. Lane, A. M., and Terry, P. C. (2000). The nature of mood: Development of a conceptual model with a focus on depression. Journal of Applied Sport Psychology, 12(1), 16–33. https://doi.org/10.1080/10413200008404211
  16. Lochbaum, M., Zanatta, T., Kirschling, D., and May, E. (2021). The Profile of Mood States and athletic performance: A meta-analysis of published studies. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 11(1), 50–70. https://doi.org/10.3390/ejihpe11010005
  17. McNair, D. M., Lorr, M., and Droppleman, L. F. (1992). Revised manual for the Profile of Mood States. San Diego, CA: Educational and Industrial Testing Services.
  18. Peluso, M. A., and Guerra de Andrade, L. H. (2005). Physical activity and mental health: The association between exercise and mood. Clinics, 60(1), 61–70. https://doi.org/10.1590/S1807-59322005000100012
  19. Petrowski, K., Albani, C., Zenger, M., Brähler, E., and Schmalbach, B. (2021). Revised short screening version of the Profile of Mood States (POMS) from the German general population. Frontiers in Psychology, 12, 631668. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.631668
  20. Poole, L., Hamer, M., Wawrzyniak, A. J., and Steptoe, A. (2011). The effects of exercise withdrawal on mood and inflammatory cytokine responses in humans. Stress, 14(4), 439–447. https://doi.org/10.3109/10253890.2011.557109
  21. Reed, J., and Buck, S. (2009). The effect of regular aerobic exercise on positive-activated affect: A meta-analysis. Psychology of Sport and Exercise, 10(6), 581–594. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2009.05.009
  22. Reed, J., and Ones, D. S. (2006). The effect of acute aerobic exercise on positive activated affect: A meta-analysis. Psychology of Sport and Exercise, 7(5), 477–514. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2005.11.003
  23. Rhodes, R. E., Janssen, I., Bredin, S. S. D., Warburton, D. E. R., and Bauman, A. (2017). Physical activity: Health impact, prevalence, correlates and interventions. Psychology and Health, 32(8), 942–975. https://doi.org/10.1080/08870446.2017.1325486
  24. Schmalbach, I., Schmalbach, B., Aghababa, A., Brand, R., Chang, Y.-K., Çiftçi, M. C., Elsangedy, H., Fernández Gavira, J., Huang, Z., Kristjánsdóttir, H., Mallia, L., Nosrat, S., Pesce, C., Rafnsson, D., Medina Rebollo, D., Timme, S., Brähler, E., and Petrowski, K. (2025). Cross-cultural validation of the Profile of Mood States scale: Evaluation of the psychometric properties of short screening versions. Frontiers in Psychology, 16, 1498717. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1498717
  25. Schuch, F. B., Vancampfort, D., Richards, J., Rosenbaum, S., Ward, P. B., and Stubbs, B. (2016). Exercise as a treatment for depression: A meta-analysis adjusting for publication bias. Journal of Psychiatric Research, 77, 42–51. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2016.02.023
  26. Schwarz, N., and Clore, G. L. (2003). Mood as information: 20 years later. Psychological Inquiry, 14(3–4), 296-303.
  27. Sylvester, B. D., Standage, M., Dowd, A. J., Martin, L. J., Sweet, S. N., and Beauchamp, M. R. (2014). Perceived variety, psychological needs satisfaction and exercise-related well-being. Psychology and Health, 29(9), 1044–1061. https://doi.org/10.1080/08870446.2014.907900
  28. Terry, P. C., Lane, A. M., and Fogarty, G. J. (2003). Construct validity of the Profile of Mood States–Adolescents for use with adults. Psychology of Sport and Exercise, 4(2), 125–139. https://doi.org/10.1016/S1469-0292(01)00035-8
  29. Warburton, D. E. R., and Bredin, S. S. D. (2017). Health benefits of physical activity: A systematic review of current systematic reviews. Current Opinion in Cardiology, 32(5), 541–556. https://doi.org/10.1097/HCO.0000000000000437
  30. White, R. L., Ryan, D., Young, C., Elston, R., and Rossi, T. (2023). How does the context of physical activity influence perceived mood and wellbeing after exercise? Mental Health and Physical Activity, 24, 100504. https://doi.org/10.1016/j.mhpa.2023.100504
  31. White, R. L., Vella, S., Biddle, S., Sutcliffe, J., Guagliano, J. M., Uddin, R., Burgin, A., Apostolopoulos, M., Nguyen, T., Young, C., Taylor, N., Lilley, S., & Teychenne, M. (2024). Physical activity and mental health: A systematic review and best-evidence synthesis of mediation and moderation studies. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 21, 134. https://doi.org/10.1186/s12966-024-01676-6
  32. Yuk, K., Lim, J., Kim, S., Kim, T. Y., and Moon, H. Y. (2025). Exploring the effects of aerobic and resistance exercise on mood-related symptoms and EEG activity. Frontiers in Human Neuroscience, 19, 1562702. https://doi.org/10.3389/fnhum.2025.1562702