KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Türkiye'de Tarih Öğretmenliği Lisansüstü Öğretim Programlarına Bakış

An Overview of Postgraduate Teaching Programmes in History Education in Turkey

Ahmet Vurgun(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9148-7285
Sayfa
73–96
Yayın Tarihi
2026-06-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buradan, ilgili üniversitelerin kendi iç dinamikleri, kadroları, tarih eğitimine bakış açıları hakkında da bilgi edinilebilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de tarih eğitiminin serüveni uzun bir geçmişe dayanır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Günümüzde ülkemizdeki 7 farklı üniversitede tarih öğretmeni yetiştiren lisans programı bulunmakta olup bunlar, Marmara, Gazi, Atatürk, Dokuz Eylül, Dicle, Van Yüzüncü Yıl ve Necmettin Erbakan Üniversiteleridir.
💡
Sonuç & Katkı:Buradan, ilgili üniversitelerin kendi iç dinamikleri, kadroları, tarih eğitimine bakış açıları hakkında da bilgi edinilebilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tarih Eğitimi · Öğretim Programı · Lisansüstü

Özet

Türkiye’de tarih eğitiminin serüveni uzun bir geçmişe dayanır. Osmanlı Devletinden Cumhuriyet’e tarih eğitimi, çeşitli dönemlerde birtakım değişim ve dönüşüm yaşamıştır. Tarih eğitimine ilişkin faaliyetler, bir yandan tarih dersleri aracılığıyla ilk ve ortaöğretim kurumlarında, öte yandan da lisans ve lisansüstü programlarla yükseköğretimde gerçekleştirilmektedir. Günümüzde ülkemizdeki 7 farklı üniversitede tarih öğretmeni yetiştiren lisans programı bulunmakta olup bunlar, Marmara, Gazi, Atatürk, Dokuz Eylül, Dicle, Van Yüzüncü Yıl ve Necmettin Erbakan Üniversiteleridir. Bu üniversitelerde aynı zamanda lisansüstü tarih eğitimiyle ilgili çalışmalar yaptırılmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’deki tarih öğretmenliği lisansüstü programlarının mevcut durumunu, benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden olan durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmanın verileri, doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Çalışmanın dokümanlarını, Türkiye’deki üniversitelerin tarih öğretmenliği lisansüstü müfredatları oluşturmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, tarih eğitimi bağlamında alan bilgisi, alan eğitimi ve yöntem olmak üzere üç kategoriye ayrılarak ilgili üniversitelerin lisansüstü programları sırasıyla tablolar halinde sunulmuştur. Ayrıca pasta grafik yoluyla yüzdelik olarak da gösterilmiştir. Çalışmadan hareketle tarih öğretmenliği lisansüstü programlarının mevcut durumunun aynı zamanda tarih eğitiminin mevcut durumu, yönelimi ve geleceği hakkında ipuçları verdiği görülmektedir. Buradan, ilgili üniversitelerin kendi iç dinamikleri, kadroları, tarih eğitimine bakış açıları hakkında da bilgi edinilebilmektedir.

Abstract

The history of history education in Turkey dates back a long way. From the Ottoman Empire to the Republic, history education has undergone various changes and transformations over the years. Activities relating to history education take place, on the one hand, through history lessons in primary and secondary schools, and on the other hand, through undergraduate and postgraduate programmes in higher education. Currently, there are seven universities in our country offering undergraduate programmes to train history teachers: Marmara, Gazi, Atatürk, Dokuz Eylül, Dicle, Van Yüzüncü Yıl and Necmettin Erbakan Universities. These universities also conduct research related to postgraduate history education. The aim of this study is to examine the current state of postgraduate programmes in history teacher education in Turkey, as well as their similarities and differences. A case study, one of the qualitative research designs, was employed in the research. The data for the study were obtained through document analysis. The documents analysed comprised the postgraduate curricula for history teacher education at universities in Turkey. The data obtained from the research were categorised into three areas subject knowledge, subject pedagogy and methodology within the context of history education, and the postgraduate programmes of the relevant universities were presented in tabular form. The data were also presented as percentages using pie charts. It is evident that an analysis of the current state of postgraduate programmes in history teaching also provides insights into the current state, direction and future of history education. From this, information can also be gleaned regarding the internal dynamics, staffing and perspectives on history education at the relevant universities.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Vurgun, A. (2026). Türkiye'de Tarih Öğretmenliği Lisansüstü Öğretim Programlarına Bakış. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 73–96. https://doi.org/10.55796/dusuncevetoplum.1912189

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. Ata, B. (2009). Selim Sabit Efendi’nin okul tarihi inşası. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 377–392.
  2. Copeaux, E. (2006). Tarih ders kitaplarında (1931-1993) Türk tarih tezinden Türk İslam sentezine. İletişim Yayınları.
  3. Creswell, J. W. (2015). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.). Siyasal Kitabevi.
  4. Demircioğlu, İ. H. (2008). Türkiye’de tarih eğitiminin tarihi. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 6(12), 431–450.
  5. Dilek, D. (2007). Tarih derslerinde öğrenme ve düşünce gelişimi. Nobel Yayınları.
  6. Gök, N. (2020). Marmara Üniversitesi tarih öğretmenliği programı lisansüstü eğitim süreçlerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  7. Karabağ, G. (2017). Akademik tarih eğitiminde öncü: Mustafa Safran. A. Şimşek (Ed.), Türkiye’de tarih eğitimi içinde (ss. 15–30). Pegem Akademi.
  8. Köstüklü, N. (2013). Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti tarihi araştırmaları I. Çizgi Kitabevi.
  9. Oruç, Ş. (2017). II. Meşrutiyet döneminde tarih öğretimi. A. Şimşek (Ed.), Türkiye’de tarih eğitimi içinde. Pegem Akademi.
  10. Öztürk, C. (2005). İlk ve orta öğretim kurumlarında Türkiye Cumhuriyeti inkılâp tarihi ve Atatürkçülük konularının öğretimi: Mevcut durum, sorunlar ve çözüm önerileri. M. Saray & H. Tosun (Haz.), İlk ve orta öğretim kurumlarında Türkiye Cumhuriyeti inkılâp tarihi ve Atatürkçülük konularının öğretimi: Mevcut durum, sorunlar ve çözüm önerileri içinde. Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
  11. Pamuk, A. ve Muç, K. (2016). Tarih eğitimcisi olarak Salih Özbaran. Turkish History Education Journal, 5(1), 24–43.
  12. Pamuk, A. ve Pamuk, İ. (2017). Çok yönlü bir bilim insanı: İlhan Tekeli. A. Şimşek (Ed.), Türkiye’de tarih eğitimi içinde. Pegem Akademi.
  13. Şimşek, A. (2013). Geçen yüzyılda Türkiye’de tarih dersleri. C. Bayram, K. Özçetin & A. Vurgun (Ed.), Avrasya’da Türk dili ve tarihi eğitimi sempozyum bildirileri içinde. Türk Ocakları İstanbul Şubesi Yayınları.
  14. Ulusoy, K. (2017). Akademik bir faaliyet alanı olarak üniversitelerde tarih eğitimi. A. Şimşek (Ed.), Türkiye’de tarih eğitimi içinde. Pegem Akademi.
  15. Vurgun, A. (2016). Milli tarih nedir? Yeni İnsan Yayınevi.
  16. Vurgun, A. (2020). Tarih eğitiminin tarihinden bir kesit: 20. yüzyılın başlarında (1898-1904) Osmanlı devlet okullarında tarih dersinin yeri. Turkish History Education Journal, 9(2), 604–627.
  17. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık. Atatürk Üniversitesi Öğrenci Bilgi Sistemi. (t.y.). https://obs.atauni.edu.tr
  18. Dicle Üniversitesi Öğrenci Bilgi Sistemi. (t.y.). https://obs.dicle.edu.tr
  19. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi. (t.y.). https://bef.deu.edu.tr
  20. Gazi Üniversitesi Öğrenci Bilgi Sistemi. (t.y.). https://obs.gazi.edu.tr
  21. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. (t.y.). https://ebe.marmara.edu.tr
  22. Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilgi Paketi. (t.y.). https://bilgipaketi.erbakan.edu.tr
  23. Uluslararası Tarih Eğitimi Sempozyumu. (t.y.). https://ishe.org.tr/tr
  24. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilgi Paketi. (t.y.). https://bilgipaketi.yyu.edu.tr