KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

Sınıf Öğretmenlerinin Okul Temelli Planlama Sürecine İlişkin Yeterlilik Algıları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Primary School Teachers' Self-Efficacy Perceptions Regarding School-Based Planning Process: A Scale Development Study

Sebile Kıncı(KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ)0009-0002-1643-878X
Melis Yeşilpınar Uyar(Kütahya Dumlupınar Üniversitesi)0000-0003-2477-7773
Sayfa
20–36
Yayın Tarihi
2026-07-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analiz sonuçlarına dayalı olarak Sınıf Öğretmenlerinin Okul Temelli Planlama Sürecine İlişkin Yeterlik Algısı Ölçeğinin öğretmenlerin bu sürece yönelik yeterlik algılarını belirlemede kullanılacak geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Araştırmanın amacı, okul temelli planlama sürecine ilişkin yeterlik algılarının, öğretmen görüşlerine göre belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmaya 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kütahya il merkezinde görev yapan 633 sınıf öğretmeni katılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Analiz sonuçlarına dayalı olarak Sınıf Öğretmenlerinin Okul Temelli Planlama Sürecine İlişkin Yeterlik Algısı Ölçeğinin öğretmenlerin bu sürece yönelik yeterlik algılarını belirlemede kullanılacak geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2024-2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Okul temelli planlama · okul temelli program geliştirme · yeterlik algısı

Özet

Araştırmanın amacı, okul temelli planlama sürecine ilişkin yeterlik algılarının, öğretmen görüşlerine göre belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmesidir. Araştırmaya 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kütahya il merkezinde görev yapan 633 sınıf öğretmeni katılmıştır. Verilerin analizinde Cronbach Alfa analizi, Birleşik güvenirlik analizi, madde-toplam korelasyonu, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri kullanılmıştır. Analiz sonucunda, iki boyutta toplanan 13 maddelik 5’li Likert tipinde bir ölçme aracına ulaşılmıştır. Toplam varyansın %43.02’sini açıklayan bu ölçme aracının Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı .86’dır. “Okul Temelli Hazırlık” ve “Okul Temelli Uygulama” boyutlarının Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları sırasıyla .79 ve .85; Birleşik Güvenirlik değerleri ise .80 ve .84 olarak hesaplanmıştır. Analiz sonuçlarına dayalı olarak Sınıf Öğretmenlerinin Okul Temelli Planlama Sürecine İlişkin Yeterlik Algısı Ölçeğinin öğretmenlerin bu sürece yönelik yeterlik algılarını belirlemede kullanılacak geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir.

Abstract

The purpose of this study was develop a reliable and valid measurement tool to determine primary school teachers’ self-efficacy perceptions regarding the school-based planning process. A total of 633 primary school teachers working in the Kütahya provincial center during the 2024-2025 academic year participated in the study. Cronbach’s Alpha analysis, composite reliability analysis, item-total correlation, and exploratory and confirmatory factor analyses were performed for analysis. As a result of the analyses, 13 items, 5 point Likert type scale consisting of two dimensions was obtained. Explaining 43.02% of the total variance, the Cronbach’s Alpha internal consistency coefficient of this scale was calculated as .86. The Cronbach’s Alpha internal consistency coefficient for the “School-Based Preparation” and “Shool-Based Implementation” dimensions were calculated as .79 and .85, while their Composite Reliability values were .80 and .84, respectively. Based on the results of the analysis, it was determined that the Self-Efficacy Perception of Primary School Teachers Regarding the School-Based Planning Process is a valid and reliable tool that can be used to determine the perceptions of teachers regarding this process.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kıncı, S., Uyar, M. Y. (2026). Sınıf Öğretmenlerinin Okul Temelli Planlama Sürecine İlişkin Yeterlilik Algıları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 20–36. https://doi.org/10.71272/debder.1856796

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (78)

  1. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman.
  2. Bezzina, M. (1991). Teachers' perceptions of their participation in school-based curriculum development: A case study. Curriculum Perspectives, 11(2), 39–47.
  3. Bolam, R., McMahon, A., Stoll, L., Thomas, S., Wallace, M., Greenwood, A., Hawkey, K., Ingram, M., Atkinson, A. & Smith, M. (2005). Creating and sustaining effective professional (Research Report RR637). Department for Education and Skills. Retrieved from: https://dera.ioe.ac.uk/id/eprint/5622/1/RR637.pdf
  4. Bolstad, R. (2004). School-based curriculum development: Principles, processes, and practices: Annotated bibliography. Wellington: New Zealand Council for Educational Research.
  5. Brookfield, S. D. (2013). Powerful techniques for teaching in lifelong learning. New York: McGraw-Hill Education.
  6. Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd ed.). New York: Guildford Publications Press.
  7. Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen, & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136-162). Newbury Park, CA: SAGE.
  8. Bush, T. (1986). Theories of educational management. Harper & Row.
  9. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  10. Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications and programming (2nd ed.). Routledge, Taylor & Francis Group.
  11. Caldwell, B. J., & Spinks, J. M. (1988). The self-managing school. Routledge.
  12. Carter, D. C. (2004). Quantitative psychological research: A student’s handbook. NY: Psychology Press, Taylor & Francis Group.
  13. Chun, L. Y. (1999). School-based curriculum development: The Hong Kong experience. The Curriculum Journal, 10(3), 419-442.
  14. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). Routledge.
  15. Connelly, F., & Ben-Peretz, M. (1980). Teachers' roles in the using and doing of research and curriculum development. Journal of Curriculum Studies, 12(2), 95-107.
  16. Cortina, J. M. (1993). What is coefficient alpha? An examination of theory and applications. Journal of Applied Psychology, 78(1), 98–104. DOI: https://doi.org/10.1037/0021-9010.78.1.98
  17. Çolakoğlu, Ö. M., & Büyükekşi, C. (2014). Evaluation of factors effecting exploratory factor analysis process. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 2, 58-64.
  18. Darling-Hammond, L., & Bransford, J. (2005). Preparing teachers for a changing world: What teachers should learn and be able to do. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
  19. Day, C., & Gu, Q (2007). Variations in the conditions for teachers’ Professional learning and development: Sustaining commitment and effectiveness over a career. Oxford Review of Education, 33(4), 423-443.
  20. Demirel, Ö. (2017). Öğretim ilke ve yöntemleri öğretme sanatı (23. bs.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  21. Deniz, L., Sarıdaş, G., Araç, İ., Çelikel, Ö. F., & Tayfur, M. F. (2017). Yerelleşme kapsamında öğretmenlerin okul temelli mesleki gelişiminde okul ortamlarını değerlendirmeleri. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (59), 400-423.
  22. Department of Education [DE]. (2011). School development planning. https://www.education-ni.gov.uk/articles/school-development-planning#toc-3
  23. Department of Education and Skills [DES]. (2011). Literacy and numeracy for learning and life: The national literacy and numeracy among children and young people 2011-2020. Government Publications.
  24. Doğan, V. (2017). Davranışsal ve sosyal bilimlerde yaygınca sorgulanan 10 metodolojik sorunun cevabı. Pazarlama Teorisi ve Uygulamaları Dergisi, 3(2), 41-88.
  25. Doll, R. C. (1970). Curriculum improvement: Decision making and process (2nd ed.). Boston: Allyn and Bacon.
  26. Education and Manpower Branch and Education Department [EMB & ED]. (1991). The school management ınitiative – setting the framework for quality in Hong Kong schools. Hong Kong: Government Printer.
  27. Elliott, J. (1993). Reconstructing teacher education: Teacher development. Falmer Press.
  28. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural models with unobservables variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 28, 39-50. DOI:https://doi.org/10.1177/002224378101800104
  29. Gibson, S., & Dembo, M. H. (1984). Teacher efficacy: A construct validation. Journal of Educational Psychology, 76(4), 569-582.
  30. Guskey, T. R. (2002). Professional development and teacher change. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 8(3), 381-391. DOI:10.1080/135406002100000512
  31. Gülbahar, B. (2016). Öğretimi Planlama Yeterlik Algısı Ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17(3), 699-715.
  32. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2006). Multivariate data analysis (6th ed.). New Jersey: Pearson Prentice Hall.
  33. Hargreaves, A., & Fullan, M. (2012). Professional capital: Transforming teaching in every school. New York: Teachers College Press.
  34. Hooper, D., Coughlan, J., & Mullen, M. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. The Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53-60.
  35. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1998). Fit indices in covariance structure modeling: Sensitivity to underparameterized model misspecification. Psychological Methods, 3(4), 424.
  36. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55.
  37. Imants, J. (2002). Restructuring schools as a context for teacher learning. International Journal of Educational Research, 37(8), 715–732. DOI: https://doi.org/10.1016/S0883-0355(03)00067-3
  38. İş, E., & Sumak, M. S. (2021). Okul Müdürlerinin, okul temelli denetim yaklaşımlarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18(40), 2500-2529. DOI:10.26466/opus.862427
  39. Karaca, E. (2006). Öğretimde Planlama ve Değerlendirme dersine yönelik bir tutum ölçeği geliştirme. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 213-230.
  40. Keiny, S. (1993). School-based curriculum development as a process of teachers' professional development. Educational Actions Research, 1(1), 65-93.
  41. Kelly, A. V. (2009). The curriculum: Theory and practice (6th ed.). London: SAGE.
  42. Kılıç, S. (2016). Cronbach’ın alfa güvenirlik katsayısı. Journal of Mood Disorder, 6(1), 47-48.
  43. Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling. New York: Guilford Press. Lewy, A. (1991). National and school-based curriculum development. Paris: UNESCO.
  44. Maphosa, C., & Mutopa, S. (2012). Teachers’ awareness of their role in planning and implementing school-based curriculum innovation. Anthropologist, 14(2), 99-106.
  45. Marsh, C. J. (2009a). How school-based curriculum development (SBCD) can facilitate curriculum differentiation (CD). International Conference on Primary Education 2009. Hong Kong.
  46. Marsh, C. J. (2009b). Key concepts for understanding curriculum (4th ed.). London: Routledge.
  47. Marsh, C. J., & Willis, G. (2007). Curriculum: Alternative approaches, ongoing ıssues. Upper Saddle River, NJ: Pearson.
  48. Marsh, C., Day, C., Hannay, L., & McCutcheon, G. (1990). Reconceptionalizm school-based curriculum development. London: The Palmer Press.
  49. McLaughlin, M. W., & Talbert, J. E. (2006). Building school-based teacher learning communities: Professional strategies to improve student achievement. Teachers College Press.
  50. Mendoza, N. B., Cheng, E. C., & Yan, Z. (2022). Assessing teachers’ collaborative lesson planning practices: Instrument development and validation using the SECI knowledge-creation model. Studies in Educational Evaluation, 73. DOI: https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2022.101139
  51. Milli Eğitim Bakanlığı (2024). Modül 1: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları okuryazarlığı öğretmen kılavuz kitabı. 12. 04. 2025 tarihinde https://tymm.meb.gov.tr/upload/kilavuz/modul-1.pdf adresinden alındı.
  52. Nitko, A. J., & Brookhart, S. M. (2014). Educational assessment of students (7th ed.). Boston, MA: Person.
  53. Oliva, P. F. (2005). Developing the curriculum (6th ed.). New York: Pearson Education, Inc.
  54. Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2018). Curriculum: Foundations, principles, and issues (7th ed.). London: Pearson.
  55. Özcan, K., & Balyer, A. (2013). Liderlik oryantasyon ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 136-150.
  56. Özyurt, M., Demir, S. ve Seyran, P. (2016). Okul temelli program geliştirme sürecinin değerlendirilmesi. The Journal of Academic Social Science, 4(29), 207-224. DOI:10.16992/ASOS.1264
  57. Posner, G. J. (2004). Analyzing the curriculum (3th ed). New York: McGraw-Hill Inc.
  58. Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.
  59. Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner's guide to structural equation modeling. Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
  60. Shulman, L. S. (1987). Knowledge and teaching: Foundations of the new reform. Harvard Educational Review, 57(1), 1-22.
  61. Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2007). Dimensions of teacher self-efficacy and relations with strain factors, perceived collective teacher efficacy, and teacher burnout. Journal of Educational Psychology, 99(3), 611-625. DOI:10.1037/0022-0663.99.3.611
  62. Skilbeck, M. (1984). School-based curriculum development. London: Harper & Row.
  63. Skilbeck, M. (1990). Curriculum reform: An overview of trends. Paris: OECD Publishing.
  64. Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-74.
  65. Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. Ankara: Seçkin Yayınları.
  66. Taba, H. (1962). Curriculum development: Theory and practice. New York: Harcourt, Brace & World.
  67. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics (4th ed.). MA: Allyn & Bacon, Inc.
  68. Taşdemir, M. (2006). Sınıf öğretmenlerinin planlama yeterliklerini algılama düzeyleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 287-307.
  69. Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve spss ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  70. Tomlinson, C. A. (2014). The differentiated classroom: Responding to the needs of all learners (2nd ed.). ASCD.
  71. Tschannen-Moran, M., & Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783-805.
  72. Tutar, H., & Erdem, A. T. (2022). Örnekleriyle bilimsel araştırma yöntemleri ve SPSS uygulamaları. Seçkin Yayıncılık.
  73. Tyler, R. W. (2014). Eğitim programlarının ve öğretimin temel ilkeleri. (M.E. Rüzgar ve B. Aslan, Çev.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  74. Wiles, J. W., & Bondi, J. C. (2007). Curriculum development: A guide to practice. New York: Pearson Education Inc.
  75. Wiyono, B. B. (2018). The influence of school-based curriculum on the learning process and students’ achievement. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 269, 140-146. DOI: https://doi.org/10.2991/coema-18.2018.35
  76. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46(Özel Sayı), 74-85.
  77. Yeşilpınar-Uyar, M., & Doğanay, A. (2017). Okul temelli yaklaşımla geliştirilen Öğretim İlke ve Yöntemleri dersi öğretim programının değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 7(14), 63-87.
  78. Yüksel, S. (1998). Okula dayalı program geliştirme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16(16), s. 513-525.