Dergiler / Diplomasi Araştırmaları Dergisi / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 2

Geçmişten Günümüze Avrupa Birliği'nde Nükleer Enerji

NUCLEAR ENERGY in the EUROPEAN UNION FROM PAST to PRESENT

Gönül Tezcan(Aydın Adnan Menderes Üniversitesi)0000-0001-8014-2794
Sayfa
24–38
Yayın Tarihi
2025-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Rusya Ukrayna Savaşı’yla derinleşen enerji güvenliği kaygıları ve iklim değişikliği ile mücadelenin gerektirdiği karbonsuzlaşma zorunluluğu nedeniyle, kısa vadede birçok AB ülkesinde nükleer enerjiye yönelik desteğin artacağını ancak kamuyoyu nezdinde çevresel güvenlik kaygılarının yenilenebilir enerjiyi nükleer enerjiye kıyasla daha ön planda tutacağını öngörmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Enerji Avrupa bütünleşmesinin temel taşlarından biri olmuş, Avrupa Birliği’nin (AB) kurucu ülkeleri önce kömür ve çelikte başlattıkları işbirliğini 1957’de EURATOM Antlaşması’nı imzalayarak nükleer enerji alanına da taşımışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:O dönemde nükleer enerji Avrupa’nın kalkınmasında gerekli olan enerjiyi sağlarken dışa bağımlılığı azaltacak stratejik bir araç olarak kabul edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Rusya Ukrayna Savaşı’yla derinleşen enerji güvenliği kaygıları ve iklim değişikliği ile mücadelenin gerektirdiği karbonsuzlaşma zorunluluğu nedeniyle, kısa vadede birçok AB ülkesinde nükleer enerjiye yönelik desteğin artacağını ancak kamuyoyu nezdinde çevresel güvenlik kaygılarının yenilenebilir enerjiyi nükleer enerjiye kıyasla daha ön planda tutacağını öngörmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Avrupa Birliği · Euratom · İklim değişikliği

Özet

Enerji Avrupa bütünleşmesinin temel taşlarından biri olmuş, Avrupa Birliği’nin (AB) kurucu ülkeleri önce kömür ve çelikte başlattıkları işbirliğini 1957’de EURATOM Antlaşması’nı imzalayarak nükleer enerji alanına da taşımışlardır. O dönemde nükleer enerji Avrupa’nın kalkınmasında gerekli olan enerjiyi sağlarken dışa bağımlılığı azaltacak stratejik bir araç olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmanın amacı 1950’lerden günümüze AB’de nükleer enerji politikalarının geçirdiği tarihsel dönüşümü analiz etmektir. Çalışmada AB’deki nükleer enerji dinamikleri AB (ulusüstü), üye devlet (ulusal) ve kamuoyu (toplumsal) olmak üzere üç farklı analiz düzeyinde incelenmektedir. Çalışma, AB’de nükleer enerji dinamiklerini enerji arz güvenliği, nükleer kazalar ve iklim değişikliği ile mücadele olmak üzere üç temel unsurun şekillendirdiğini savunmaktadır. Rusya Ukrayna Savaşı’yla derinleşen enerji güvenliği kaygıları ve iklim değişikliği ile mücadelenin gerektirdiği karbonsuzlaşma zorunluluğu nedeniyle, kısa vadede birçok AB ülkesinde nükleer enerjiye yönelik desteğin artacağını ancak kamuyoyu nezdinde çevresel güvenlik kaygılarının yenilenebilir enerjiyi nükleer enerjiye kıyasla daha ön planda tutacağını öngörmektedir.

Abstract

Energy is one of the cornerstones of the European integration. The founding countries of the European Union (EU) first initiated cooperation in coal and steel and extended it to the field of nuclear energy by signing the EURATOM Treaty in 1957. In that period nuclear energy was considered a strategic tool that would provide the necessary energy Europe’s development while reducing foreign dependency. This study aims to analyse the historical transformation of nuclear energy policies in the EU from the 1950s to the present. In this study, the dynamics of nuclear energy in the EU are examined at three different levels of analysis: EU (supranational), member state (national) and public opinion (societal). The study argues that three main factors-energy supply security, nuclear accidents and combating climate change- shape the dynamics of nuclear energy in the EU. Due to energy security concerns deepened by the Russia-Ukraine War and the necessity of decarbonization required to combat climate change, it is predicted that support for nuclear energy will increase in many EU countries in the short term, but environmental safety concerns will prioritize renewable energy over nuclear energy in the public opinion.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tezcan, G. (2025). Geçmişten Günümüze Avrupa Birliği'nde Nükleer Enerji. Diplomasi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 24–38. https://ajindex.com/articles/1473086

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (50)

  1. BBC Türkçe. (2025, 14 Şubat). Çernobil’de patlama: Ukrayna Rusya’yı suçladı, Moskova reddetti.
  2. BBC. Erişim tarihi: 2 Aralık 2025, https://www.bbc.com/turkce/articles/cglywd zkkjxo
  3. Birpınar, M. E. (2022). Küresel sorun: İklim değişikliği “gelişimi, uluslararası müzakereler ve Türkiye. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 1(1), 20-36.
  4. Blix, H. (1986). Nuclear plant safety: The post-Chernobyl outlook for nuclear power. IAEA Bulletin, Autumn 1986, 9-12.
  5. Bohdanowicz, Z., Łopaciuk-Gonczaryk, B., & Kowalski, J. (2025). Europe becomes pro-nuclear? Drivers of public support for nuclear energy in six EU countries after the energy crisis of 2022. Energy Policy, 200, 114528, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2025.114528
  6. Bourguignon, D., & Scholz, N. (2016, April). Chernobyl 30 years on: Environmental and health effects. (PE 581.972). European Parliamentary Research Service.
  7. Carter, N. (2013). Greening the mainstream: Party politics and the environment. Environmental Politics, 22(1), 73-94.
  8. Char, N. L., & Csik, B. J. (1987). Nuclear power development: History and outlook. IAEA Bulletin, 3, 19-25.
  9. CVCE. (t.y.). Historical events in the European integration process (1945–2009). Erişim tarihi: 1 Aralık 2025, https://www.cvce.eu/en/recherche/unit-content/-/unit/02bb76df-d066-4c08-a58a- d4686a3e68ff/59f513b4-4af9-492c-8a64-4474d1d7dd6a
  10. Çelikpala, M. (2014). Enerji güvenliği: NATO’nun yeni tehdit algısı. Uluslararası İlişkiler, 10(40), 75- 99.
  11. Çetin, M. Ş. (2025). Çevreci hareketlerin siyasallaşması: Örnek ülkeler açısından yeşil partiler. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 8(4). https://doi.org/10.5281/zenodo. 17406013
  12. Erdoğan, S. (2018). İklim değişikliğine karşı verilen küresel mücadele ve Avrupa Birliği. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 703-718.
  13. Eur-Lex. (t.y.). EU energy policy. Erişim tarihi: 30 Kasım 2025, https://eur-lex. europa.eu/EN/legal- content/glossary/eu-energy-policy.html
  14. European Commission. (2000). Green Paper: Towards a European strategy for the security of energy supply (COM(2000) 769 final). Brussels. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/ PDF/?uri=CELEX:52000DC0769
  15. European Commission. (2006). Green Paper: A European Strategy for Sustainable, Competitive and Secure Energy (COM(2006) 105 final). Brussels. https://europa.eu/documents/comm/green_ papers/pdf/com2006_105_en.pdf
  16. European Commission. (2024). Special Eurobarometer 557: European citizens’ knowledge and attitudes towards science and technology. Erişim tarihi: 6 Aralık 2025, https://europa.eu / eurobarometer/surveys/detail/3227
  17. European Commission. (2025a, 3 Aralık). EU agrees to permanently stop Russian gas imports and phase out Russian oil. Erişim tarihi: 6 Aralık 2025, https://ec.europa.eu/ commission/presscorner/ detail/en/ip_25_2860
  18. European Commission. (2025b, 30 Haziran). Press corner – EU energy policy announcement. Erişim tarihi: 6 Aralık 2025, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_ 25_1376
  19. European Commission. (t.y.a). Euratom. Erişim tarihi: 1 Aralık 2025, https://commission. europa.eu/ strategy-and-policy/eu-budget/eu-borrower-investor-relations/euratom_en
  20. European Commission. (t.y.b). Nuclear safety. Erişim tarihi: 8 Aralık 2025, https://energy.ec.europa. eu/topics/nuclear-energy/nuclear-safety_en
  21. European Commission. (t.y.c). REPowerEU roadmap. Erişim tarihi: 8 Aralık 2025, https:// energy. ec.europa.eu/strategy/repowereu-roadmap_en
  22. European Council. (2025). Climate change - EU policy. Erişim tarihi: 28 Kasım 2025, https://www. consilium.europa.eu/en/policies/climate-change/
  23. European Green Party. (t.y.). Position on nuclear phase-out in Europe. Erişim tarihi: 8 Aralık 2025, https://europeangreens.eu/resolutions/positionnuclear-phase-out-europe
  24. European Parliament. (2014). The EU’s energy security made urgent by the Crimean crisis (In-Depth Analysis, 10/04/2014). European Parliamentary Research Service. Erişim tarihi: 28 Kasım 2025, https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EXPO-AFET_SP(2014) 522338
  25. European Union. (2016). The Euratom Treaty: Consolidated version (QC-01-15-106-EN-N). Publications Office of the European Union. Erişim tarihi: 30 Kasım 2025, https://www.consilium. europa.eu/media/29775/qc0115106enn.pdf
  26. Eurostat. (2025). Nuclear energy statistics. Erişim tarihi: 29 Kasım 2025, https://ec.europa.eu / eurostat/statistics-explained/index.php?title=Nuclear_energy_statistics
  27. Gherghina, S. (2025). From pitch perfect to epic fail: The Green Parties and the Green Deal in the European elections. JCMS: Journal of Common Market Studies, 63, 193-205. https://doi.org/10.1111/ jcms.70030
  28. Gündoğdu, E., & Gündoğdu, B. Ç. (2023). Avrupa Birliği enerji güvenliğinin 2022 Ukrayna krizi bağlamında analizi. Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi, 31(2), 133-159. https://doi.org/10.29228/mjes.446
  29. Handrlica, J. (2018). The Splendid Durability of the Provisional: A Tribute to Euratom. CYELP, 14(2018), 161-180.
  30. Hayashi, M., & Hughes, L. (2013). The Fukushima nuclear accident and its effect on global energy security. Energy Policy, 59, 102-111.
  31. International Atomic Energy Agency (IAEA). (2024, March 21). Nuclear Energy Summit 2024. Erişim tarihi: 8 Aralık 2025, https://www.iaea.org/events/nuclear-energy-summit-2024
  32. International Energy Agency (IEA). (t.y.). Russia - Country profile. Erişim tarihi: 28 Kasım 2025, https://www.iea.org/countries/russia
  33. Jahn, D., & Korolczuk, S. (2012). German exceptionalism: The end of nuclear energy in Germany! Environmental Politics, 21(1), 159-164.
  34. Johnson, D. (1999). Nuclear energy policy in the European Union: Meltdown or false alarm? Journal of International Affairs, 53(1), 149-163.
  35. Mathijsen, P. (1961). Problems Connected With the Creation of Euratom. Law and Contemporary Problems, 26(4), 438-453.
  36. O’Driscoll, M., Lake, G., & Rittberger, B. (2002). The European Parliament and the Euratom Treaty: Past, Present and Future (Energy and Research Series, ENER 114 EN). Directorate-General for Research, European Parliament.
  37. Öztürk, S., & Saygın, S. (2017). 1973 petrol krizinin ekonomiye etkileri ve stagflasyon olgusu. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 6(12), 1-12.
  38. Rudolph, J. R. (2025). Oil embargo and energy crises: 1973 and 1979. Erişim tarihi: 12 Kasım 2025, https://www.ebsco.com/research-starters/history/oil-embargo-and-energy-crises-1973-and-1979
  39. Sadouki, F. (2025, 6 Şubat). EU still dependent on Russian nuclear fuel - expert. Montel / World Nuclear Report. Erişim tarihi: 6 Aralık 2025, https://www.worldnuclearreport.org/EU-still- dependent-on-Russian-nuclear-fuel-expert
  40. Salameh, M. G. (2001). A third oil crisis? Survival, 43(3), 129-144.
  41. Smith, D. D. (1970). The European Atomic Energy Community (Euratom): The Limits of Supranationalism. California Western International Law Journal, 1(1), 33-59.
  42. Statista. (2025). Share of extra-EU natural gas import value from Russia from 2010 to 1st quarter 2025. Erişim tarihi: 14 Aralık 2025, https://www.statista.com/statistics/1021735/share-russian-gas-imports-eu
  43. Stern, J., Pirani, S., & Yafimava, K. (2009). The Russo-Ukrainian gas dispute of January 2009: A comprehensive assessment. Oxford Institute for Energy Studies.
  44. U.S. Department of Energy. (2023, 1 Aralık). At COP28, countries launch declaration to triple nuclear energy capacity by 2050, recognizing the key role of nuclear energy in reaching net zero. Erişim tarihi: 1 Aralık 2025, https://www.energy.gov/articles/cop28-countries-launch-declaration-triple-nuclear- energy-capacity-2050-recognizing-key
  45. UNFCCC. (t.y.). The Paris Agreement. UNFCCC. Erişim tarihi: 30 Kasım 2025, https://unfccc.int/ process-and-meetings/the-paris-agreement
  46. Van Hecke, K. (2007). Nuclear energy in the European Union. Studia Diplomatica, 60(2), 131-155. World Nuclear Association. (2022, 11 Ekim). Three Mile Island accident. Erişim tarihi: 29 Kasım 2025, https://world-nuclear.org/Information-Library/Safety-and-Security/Safety-of-pla nts/Three- Mile-Island-accident
  47. World Nuclear Association. (2024, 29 Nisan). Fukushima Daiichi accident. Erişim tarihi: 30 Kasım 2025, https://world-nuclear.org/information-library/safety-and-security/safety-of-plant s/ fukushima-daiichi-accident
  48. World Nuclear Association. (2024, 8 Mayıs). Industry statement at Brussels nuclear energy summit. Erişim tarihi: 2 Aralık 2025, https://world-nuclear.org/news-and-media/press-stateme nts/ industry-statement-at-brussels-nuclear-energy-summ
  49. World Nuclear Association. (2025a, 9 Aralık). Nuclear power in the European Union. Erişim tarihi: 9 Aralık 2025, https://world-nuclear.org/information-library/country-profiles/others/eu ropean- union
  50. World Nuclear Association. (2025b, 24 Temmuz). Nuclear energy and public opinion. Erişim tarihi: 8 Aralık 2025, https://world-nuclear.org/information-library/current-and-future-genera tion/nuclear- energy-and-public-opinion