KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Diplomasi Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 2026

19.YÜZYILDA İRLANDA KITLIĞI VE OSMANLI İMPARATORLUĞU’NUN YARDIM POLİTİKASI: TARİHSEL ANALİZ VE GÜNÜMÜZ YANSIMALARI

THE IRISH FAMINE IN THE 19TH CENTURY AND THE OTTOMAN EMPIRE’S AID POLICY: HISTORICAL ANALYSIS AND CONTEMPORARY REFLECTIONS

Cüneyt Yılmaz(ONBEŞ KASIM KIBRIS ÜNİVERSİTESİ, SİYASAL VE SOSYAL BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0003-1655-588X
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-08-24
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, Osmanlı yardımının hem insani hem de diplomatik boyut taşıdığını; kıtlık döneminde yardım sağlarken Doğu Sorunu bağlamında imparatorluğun meşruiyetini güçlendirdiğini gösterir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, 1845–1852 Büyük İrlanda Kıtlığı sırasında Osmanlı yardımlarını insani diplomasi, meşruiyet ve tarihsel hafıza çerçevesinde yeniden inceler.
📊
Temel Bulgular & Veri:Olayı yalnızca bir hayırseverlik değil, 19. yüzyıl uluslararası ilişkileri ve gelişen sınır ötesi insani yardım pratikleri içinde ele alır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, Osmanlı yardımının hem insani hem de diplomatik boyut taşıdığını; kıtlık döneminde yardım sağlarken Doğu Sorunu bağlamında imparatorluğun meşruiyetini güçlendirdiğini gösterir.
🔬Tür:İnceleme Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Büyük İrlanda Kıtlığı · Osmanlı İmparatorluğu · İnsani Diplomasi

Özet

Bu makale, 1845–1852 Büyük İrlanda Kıtlığı sırasında Osmanlı yardımlarını insani diplomasi, meşruiyet ve tarihsel hafıza çerçevesinde yeniden inceler. Olayı yalnızca bir hayırseverlik değil, 19. yüzyıl uluslararası ilişkileri ve gelişen sınır ötesi insani yardım pratikleri içinde ele alır. Osmanlı arşivleri, İngiliz ve İrlanda gazeteleri, diplomatik yazışmalar ve tarih yazımı kullanılarak nitel bir vaka çalışması ve belge analizi yapılır. Bulgular, Osmanlı yardımının hem insani hem de diplomatik boyut taşıdığını; kıtlık döneminde yardım sağlarken Doğu Sorunu bağlamında imparatorluğun meşruiyetini güçlendirdiğini gösterir. Ayrıca tarihsel kanıtlarla sonradan oluşan ve yardımı Türk-İrlanda dostluğuna dönüştüren anlatılar birbirinden ayrılır. Çalışma, Osmanlı’yı erken insani diplomaside Batılı olmayan bir aktör olarak öne çıkarır ve bu tür eylemlerin kolektif hafıza yoluyla kalıcı sembolik ve diplomatik anlam kazandığını vurgular.

Abstract

This article re-examines Ottoman aid to Ireland during the Great Famine (1845–1852) through humanitarian diplomacy, legitimacy, and historical memory. It situates the event beyond charity within 19th-century international relations and emerging transnational humanitarian practices. Using Ottoman archives, British and Irish newspapers, diplomatic correspondence, and historiography, it applies a qualitative case-study approach with documentary analysis and source triangulation. Findings show Ottoman assistance had both humanitarian and diplomatic dimensions, providing relief while enhancing imperial legitimacy amid the Eastern Question. It also separates historical evidence from later narratives that recast the aid as Turkish-Irish friendship. The study highlights the Ottoman role as a non-Western actor in early humanitarian diplomacy and shows how such actions gain enduring symbolic and diplomatic meaning through collective memory.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yılmaz, C. (2026). 19.YÜZYILDA İRLANDA KITLIĞI VE OSMANLI İMPARATORLUĞU’NUN YARDIM POLİTİKASI: TARİHSEL ANALİZ VE GÜNÜMÜZ YANSIMALARI. Diplomasi Araştırmaları Dergisi, Sayı: 2026. https://ajindex.com/articles/1473084

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Assmann, A. (2011). Cultural memory and Western civilization: Functions, media, archives. Cambridge University Press.
  2. Assmann, J. (2011). Cultural memory and early civilization: Writing, remembrance, and political imagination. Cambridge University Press.
  3. Barnett, M. (2011). Empire of humanity: A history of humanitarianism. Cornell University Press.
  4. Çelik, S. (2015). Between history of humanitarianism and humanitarianization of history: A discussion on Ottoman help for the victims of the Great Irish Famine (1845-1852). WerkstattGeschichte, 68, 13-27.
  5. Daly, M. E. (1996). The famine in Ireland. Dundalgan Press.
  6. Davey, E., Borton, J., & Foley, M. (2013). A history of the humanitarian system: Western origins and foundations (HPG Working Paper). Overseas Development Institute.
  7. Deringil, S. (1998). The well-protected domains: Ideology and the legitimation of power in the Ottoman Empire, 1876-1909. I.B. Tauris.
  8. Doğan Kader, M., & Acar Kaplan, K. (2021). İrlanda Patates Kıtlığı'nın Osmanlı Basınına Yansımaları (1845-1852) [The Irish Potato Famine in the Ottoman press]. Tarih İncelemeleri Dergisi, 36(2), 497-526. https://doi.org/10.18513/egetid.1050199
  9. Findley, C. V. (2008). Turkey, Islam, nationalism, and modernity: A history, 1789-2007. Yale University Press.
  10. Gray, P. (1995). The Irish famine. Thames & Hudson.
  11. Halbwachs, M. (1992). On collective memory. University of Chicago Press.
  12. Harrison, M. (2009). Crowded with misery: The Great Irish Famine and the Irish Quakers. The History Press.
  13. Hatton, T. J., & Williamson, J. G. (1993). After the famine: Emigration from Ireland, 1850-1913. The Journal of Economic History, 53(3), 575-600.
  14. Kinealy, C. (2002). A death-dealing famine: The Great Hunger in Ireland. Pluto Press.
  15. Kinealy, C. (2013). This great calamity: The Irish Famine 1845-52 (Rev. ed.). Gill Books.
  16. Lester, A., & Dussart, F. (2014). Colonization and the origins of humanitarian governance: Protecting Aborigines across the nineteenth-century British Empire. Cambridge University Press.
  17. Miller, K. A. (1985). Emigrants and exiles: Ireland and the Irish exodus to North America. Oxford University Press.
  18. Mokyr, J. (1985). Why Ireland starved: A quantitative and analytical history of the Irish economy, 1800-1850. Routledge.
  19. Nora, P. (1989). Between memory and history: Les lieux de mémoire. Representations, 26, 7-24. https://doi.org/10.2307/2928520
  20. Nye, J. S. (2004). Soft power: The means to success in world politics. PublicAffairs.
  21. Ó Gráda, C. (1999). Black '47 and beyond: The Great Irish Famine in history, economy, and memory. Princeton University Press.
  22. Ó Gráda, C. (2009). Famine: A short history. Princeton University Press.
  23. O'Sullivan, K. (2020). The NGO moment: The globalisation of compassion from Biafra to Live Aid. Cambridge University Press.
  24. Paulmann, J. (2019). Humanitarianism and media: 1900 to the present. Berghahn Books.
  25. Quataert, D. (2005). The Ottoman Empire, 1700-1922 (2nd ed.). Cambridge University Press.
  26. Winter, J. (2010). The performance of the past: Memory, history, identity. In K. Tilmans, F. van Vree, & J. Winter (Eds.), Performing the past: Memory, history, and identity in modern Europe (pp. 11-23). Amsterdam University Press.
  27. Yamaç, M. (2025). İrlanda'da kıtlık ve Osmanlı yardımı [Famine in Ireland and Ottoman aid]. Journal of Anglo-Turkish Relations, 6(1), 107-138. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jatr/article/1557197